II OSK 2039/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak /spr./ po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. H.Ł i D.Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1802/20 w sprawie ze skargi E.M. i J.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2020 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza solidarnie od K. H.Ł i D.Ł. na rzecz J.M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 26 marca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1802/20, po rozpoznaniu skarg E.M i J.M uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I wyroku) oraz zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E.M i J.M solidarnie kwotę 200 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz na rzecz J.M. kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt II wyroku). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli K.H.Ł. i D.Ł. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucili: I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, k.p.a. i 84 k.p.a. polegające na: - dowolnym ustaleniu, że budynki w zabudowie bliźniaczej łączy wspólny komin do którego dopiero doprowadzane są z każdego z lokali odrębne przewody wentylacyjne, w sytuacji gdy z załączonej dokumentacji (rys. 1A, 2A, 3A - projektu budowlanego) oraz zalegającej w aktach dokumentacji zdjęciowej wynikają wnioski odmienne; - braku wskazania, w oparciu o jakie przepisy, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy mają dokonać oceny, czy części spornego budynku mogą funkcjonować samodzielnie konstrukcyjnie zgodnie z przeznaczeniem, bez drugiej części obiektu; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 40 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane polegające na: - braku wskazania, który z przepisów przy wydaniu przez Starostę L. decyzji z dnia [...] 2010 r., nr [...], narusza w sposób oczywisty prawo obowiązujące przy jej wydaniu i w jaki sposób; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, k.p.a. polegające na: - braku rozważenia, czy decyzja z dnia [...]2010 r., nr [...] wydana przez Starostę L. wywołała nieodwracalne skutki prawne, przez nabycie w dniu [...]2011 r. wybudowanego budynku w zabudowie bliźniaczej przez osoby niebędące stroną decyzji zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę: decyzji Starosty L. z dnia [...]2008 r., nr [...] i z dnia [...]2010 r., co skutkowało nienależytym wyjaśnieniem okoliczności prawnych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia; II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: 1) błędną wykładnię art. 33 ust. 1 w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy Prawo budowlane polegającą na przyjęciu, że budynki w zabudowie bliźniaczej nie mogą być połączone jedną ścianą nośną o wymaganej klasie odporności ogniowej, wybudowanej od fundamentów do przekrycia dachu; 2) błędną wykładnię skutkującą niezastosowaniem art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. § 210 i 217 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 lutego w 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) oraz działu 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 z późn. zm.), polegającą na przyjęciu, że nie jest budynkiem samodzielnym obiekt, który jest oddzielony od innych jednostek jedną nośną ścianą przeciwpożarową od fundamentu po dach, a gdy nie ma ściany przeciwpożarowej, budynki połączone między sobą nie są uważane za budynki odrębne, jeśli mają własne wejścia, są wyposażone w instalacje i są oddzielnie wykorzystywane. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżących kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim przypomnieć należy, że w sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjny (II OSK 538/16) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (VII SA/Wa 697/19), tak więc słusznie wskazał w kontrolowanym obecnie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny na konieczność związania oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach. W wyroku z dnia 19 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że przeniesienie pozwolenia na budowę na mocy art. 40 ust. 1 ustawy Prawo budowlane prowadzi wyłącznie do zmiany adresata decyzji o pozwoleniu na budowę, po spełnieniu warunków w tym przepisie określonych, uwzględniając treść art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że w przypadku zamierzenia inwestycyjnego obejmującego więcej niż jeden obiekt możliwe jest wydawanie pozwoleń dotyczących poszczególnych obiektów, które mogą samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Sąd wskazał ponadto, na zawartą w wyroku NSA z 24 listopada 2017 r., sygn. II OSK 538/16 ocenę prawną, również wiążącą w tej sprawie, że decyzja o częściowym przeniesieniu pozwolenia na budowę narusza art. 40 ustawy Prawo budowlane, gdyż nie tylko przenosi to pozwolenie, ale i je zmienia poprzez jego podzielenie. Art. 40 ustawy Prawo budowlane nie przewiduje bowiem częściowego przeniesienia pozwolenia budowlanego wraz ze zmianą decyzji pierwotnej, która obejmowała całe zamierzenie inwestycyjne. Sąd nakazał, aby organ przeanalizował projekt budowalny w celu ustalenia czy zaprojektowana konstrukcja techniczna budynku pozwala na jego podział na dwa obiekty mogące samodzielnie funkcjonować w myśl art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w tym sposób zaprojektowania elementów konstrukcyjnych budynku – ścian nośnych, w tym ściany pionowej pomiędzy lokalami oraz konstrukcji dachu. Sąd uznał, że w przypadku ustalenia, że budynek ma elementy konstrukcyjne wspólne dla obu lokali podział pozwolenia na budowę, należałoby uznać za rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ doprowadziłby do sytuacji, w której co do części wspólnych dla obydwu lokali istniałaby niepewność prawna co do zakresu uprawnień i odpowiedzialności nowych inwestorów, na których zostało przeniesione pozwolenie na budowę w części dotyczącej tylko określonego lokalu. Dokonując kontroli zaskarżonej w obecnym postępowaniu decyzji Sąd wskazał, że po przeprowadzeniu kolejnej analizy dokumentacji projektowej – organy doszły do takich samych wniosków jak uprzednio, pomimo ustalenia, że budynek posiada elementy konstrukcyjne wspólne dla obu lokali mieszkalnych. Ostatecznie uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Sąd uznał, że skoro każda z części spornego budynku nie może funkcjonować samodzielnie konstrukcyjnie zgodnie z przeznaczeniem, bez drugiej części obiektu, to w świetle oceny prawnej zawartej w poprzednim wyroku, jednoczesny podział pierwotnego pozwolenia na budowę – w trybie art. 40 ust. 1 Prawa budowalnego - dokonany kontrolowaną decyzją Starosty L. z dnia [...] 2008 r., nr [...] rażąco narusza prawo, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a wskazane zarzuty skargi kasacyjnej – pomijające konieczność związania oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach – są nieusprawiedliwione, tym bardziej, że skarżący kasacyjnie nie kwestionowali poprzedniego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nakładającego określone obowiązki na organy nadzoru budowlanego. Wykładnia art. 33 ust. 1 w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy została dokonana i Sąd rozpoznający obecnie sprawę był tą wykładnią związany. Kontrola przeprowadzona przez Sąd I instancji była prawidłowa. Ze wskazanych wyżej względów na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia art. 145 § pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 § 1 k.p.a., który w istocie powiela argumenty wskazujące, że części spornego budynku mogą funkcjonować samodzielnie konstrukcyjnie zgodnie z przeznaczeniem, bez drugiej części obiektu; Wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że naruszenie tego przepisu może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia lub sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie kontrolowanego wyroku w zakresie argumentów, które legły u podstaw kwestionowanego orzeczenia w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego spełnia powyższe wymogi. Mając powyższe na uwadze NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.