I OZ 151/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E.P. o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OZ 151/11 oddalającego wniosek o zmianę postanowienia tego Sądu z dnia 23 marca 2011 r., oddalającego zażalenie E.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 336/10 w sprawie ze skargi E.P. i B.P. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić wniosek UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek E. P. o zmianę – w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. – postanowienia tego Sądu z dnia 23 marca 2011 r. oddalającego zażalenie E. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 336/10, którym umorzono postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając postanowienie z dnia 4 sierpnia 2011 r. Sąd stwierdził, iż skarżąca nie wykazała w żaden sposób, aby okoliczności sprawy uległy zmianie, a tylko w takiej sytuacji możliwa byłaby zmiana postanowienia z dnia 23 marca 2011 r. Pismem z dnia 23 sierpnia 2011 r. E. P. wystąpiła z wnioskiem o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, iż wbrew twierdzeniom Sądu wskazane zostały okoliczności, które skutkować powinny zmianą postanowienia z dnia 23 marca 2011 r. Przede wszystkim podniesiono zarzut nieważności postępowania, gdy wskutek wadliwego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kończącego postępowanie w sprawie przed rozpoznaniem kwestii przyznania stronie prawa pomocy, skarżąca pozbawiona została możliwości obrony swoich praw. Nieważność postępowania miałaby wynikać także z faktu pominięcia uczestnictwa pełnomocnika w postępowaniu wszczętym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek E. P. o zmianę postanowienia z dnia 4 sierpnia 2011 r. nie mógł zostać uwzględniony, nie posiada on bowiem usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności rozpoznania wymagały zarzuty nieważności postępowania, podniesione przez skarżącą. W ocenie Naczelnego Sądu Odwoławczego nie znajdują one uzasadnienia. Nie można bowiem przyjąć w żaden sposób, aby strona pozbawiona została możności obrony swych praw, a tym samym nie zaistniała przyczyna nieważności, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 ustawy P.p.s.a. Zauważyć trzeba bowiem, iż wbrew twierdzeniom skarżącej ustanowienie dla niej adwokata z urzędu nastąpiło przed wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku z dnia 27 października 2010 r., zatem całkowicie niezasadnym jest stanowisko, jakoby rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy nastąpiło po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w I instancji. Nie można też przyjąć, aby pominięcie obecności ustanowionego w sprawie pełnomocnika w postępowaniu w przedmiocie rozpoznania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy miałoby stanowić przesłankę nieważności tegoż postępowania. Zgodnie bowiem z art. 252 § 3 ustawy P.p.s.a. postanowienie o przyznaniu bądź odmowie przyznania prawa pomocy doręcza się jedynie stronie, która wystąpiła z wnioskiem. Podkreślenia wymaga także to, iż przepis art. 183 § 2 pkt 5 ustawy P.p.s.a. odnosi się do postępowania odwoławczego. Tymczasem skarżąca zarzut z tego przepisu łączy z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które to akty – w myśl art. 168 § 1 w zw. z art. 193 ustawy P.p.s.a. – są prawomocne, bowiem nie przysługuje od nich środek zaskarżenia. Przechodząc do rozpoznania wniosku o zmianę postanowienia z dnia 4 sierpnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż art. 165 ustawy P.p.s.a. stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zgodnie z tym przepisem postanowienia prawomocne, czyli takie od których nie przysługuje już stronie środek zaskarżenia – a takimi są postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego – wydane w toku postępowania i niekończące sprawy, mogą być uchylone lub zmienione jedynie wówczas, gdy zmieniły się okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę wydanego orzeczenia. W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 marca 2011 r. oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Umorzenie to nastąpiło z uwagi na wcześniejsze przyznanie skarżącej takiego prawa w zakresie całkowitym, która to okoliczność przesądzała o bezprzedmiotowości ponownego wniosku w tym przedmiocie. Rozpoznając wniosek skarżącej o zmianę postanowienia z dnia 23 marca 2011 r. Sąd uznał, iż sytuacja przewidziana w art. 165 ustawy P.p.s.a. w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. E. P. stwierdziła bowiem jedynie, iż jej zdaniem Sąd winien był wydać orzeczenie innej treści, podejmując tym samym polemikę ze stanowiskiem wyrażonym we wskazanym postanowieniu. Nie wykazała przy tym w żaden sposób, aby okoliczności sprawy zmieniły się, co pozwalałoby na ewentualną zmianę orzeczenia. Podobnie wniosek o zmianę postanowienia z dnia 4 sierpnia 2011 r. nie zawierał wskazania żadnych faktów, które mogłyby zostać uznane za zmianę okoliczności sprawy. Podnoszone przez skarżącą zarzuty są w istocie polemiką z – jej zdaniem – nieprawidłowymi rozstrzygnięciami i nie wskazują jednocześnie na żadne nowe okoliczności, które zaistniały w toku postępowania. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 165 w zw. z art. 151 i art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.