VI C 420/23

<p>sygn. akt VI C 420/23 upr</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->pkt 2 wyroku Sądu z 21 lutego 2024 r.</strong> </p> <p>I.  <strong> <!-- -->Przebieg postępowania </strong> </p> <p>1.  Dnia 6 października 2022 r. (data stempla pocztowego, k. 9), powód <span class="anon-block"> (...) Fundusz (...)</span> (dalej również <span class="anon-block"> (...)</span>) wniósł do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie w ramach elektronicznego postępowania upominawczego powództwo przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwot 18.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 6 października 2022 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 1.166,39 zł tytułem skapitalizowanych odsetek naliczonych od należności głównej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 6 października 2022 r. do dnia zapłaty.</p> <p>2.  <strong> <!-- -->Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2022 r.</strong> Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu i utraty mocy nakazu zapłaty z dnia 26 października 2022 r. umorzył postępowanie w całości oraz stwierdził, że każda ze stron ponosi koszty procesu związane ze swym udziałem w sprawie.</p> <p>3.  <strong> <!-- -->Pozwem z dnia 7 marca 2023 r. </strong>powód <span class="anon-block"> (...)</span> wniósł do Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie pozew przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> o zasądzenie na jego rzecz kwoty 19.166,39 zł wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości określonej w 481 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2)">§ 2 k.c.</a> liczonymi od dnia 6 października 2022 r. do dnia zapłaty. Wniósł także o zwrot kosztów procesu w postaci uiszczonej opłaty od pozwu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o zwrot kosztów procesu w postaci uiszczonej opłaty od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz kosztów zastępstwa procesowego z tytułu postępowania zainicjowanego wniesieniem tego pozwu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 2)">art. 505^{<!-- -->37} § 2 k.p.c.</a> , a także wniósł o zwrot odsetek ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty tytułem zwrotu kosztów procesu zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1^{<!-- -->1} k.p.c.</a> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->Ocena prawna </strong> </p> <p>4.  Podstawę prawną wychodzenia z żądaniem zwrotu wszelkich kosztów sądowych poniesionych w elektronicznym powstępowaniu upominawczym powód upatruje w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 2)">art. 505^{<!-- -->37} § 2 k.p.c.</a> Zgodnie z tym przepisem w sytuacji, gdy w terminie trzech miesięcy od dnia wydania postanowienia o umorzeniu elektronicznego postępowania upominawczego powód wniesie pozew przeciwko pozwanemu o to samo roszczenie w postępowaniu innym niż elektroniczne postępowanie upominawcze, skutki prawne, które ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa, następują z dniem wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym<strong> <!-- -->. Na żądanie stron sąd, rozpoznając sprawę, uwzględni koszty poniesione przez strony w elektronicznym postępowaniu upominawczym.</strong> </p> <p>5.  Na gruncie tego przepisu pojawiło się wiele orzeczeń traktujących o zasadach przyznawania kosztów poniesionych w elektronicznym postępowaniu upominawczym w wyroku wydanym po przeprowadzeniu postępowania sądowego. Znaczna część orzeczeń na gruncie tego przepisu dotyczy zwrotu bądź zaliczenia opłaty uiszczonej w EPU na poczet opłaty od pozwu. Rozpoznając sprawę, sąd – na żądanie stron – <strong> <!-- --> uwzględni koszty <span class="underline"> <!-- --> poniesione</span> przez strony w EPU (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 2;art. 505(37) § 2 zd. 2)">art. 505^{<!-- -->( 37)} § 2 zd. 2 KPC</a>)</strong>. Innymi słowy, koszty procesu poniesione przez stronę w umorzonym EPU zostaną na jej żądanie rozliczone w procesie wszczętym w warunkach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 2;art. 505(37) § 2 zd. 1)">art. 505^{<!-- -->( 37)} § 2 zd. 1 KPC</a>, tj. według ogólnych zasad ponoszenia kosztów procesu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 99;art. 100;art. 101;art. 102;art. 103;art. 104;art. 105;art. 106;art. 107;art. 108;art. 109;art. 110)">art. 98–110 KPC</a>) (<em> <!-- --> T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 506–1217. Tom II. Wyd. 2, Warszawa 2023).</em> </p> <p>6.  Niezasadny jest wniosek zgłoszony przez pełnomocnika powoda, by koszty zastępstwa procesowego liczyć dwukrotnie – oddzielnie w elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz w ramach niniejszego procesu z uwagi na to, że, pod pojęciem "kosztów poniesionych przez strony w elektronicznym postępowaniu upominawczym" należy rozumieć faktycznie poniesione, wyłącznie w celu prowadzenia rzeczonego postępowania, koszty. Te zaś sprowadzają się w rzeczywistości do opłaty sądowej od pozwu, albowiem postępowanie wszczęte po wydaniu postanowienia o umorzeniu elektronicznego postępowania upominawczego stanowi swoistą kontynuację wcześniejszego. Nie można również tracić z pola widzenia faktu, iż z uwagi na konieczność zachowania tożsamości roszczeń, warunkującej możliwość skorzystania z instytucji uregulowanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 2)">art. 505^{<!-- -->37} § 2 k.p.c.</a>, w znacznym stopniu ograniczona jest modyfikacja żądań i twierdzeń zawartych w pozwie, prowadząc de facto do powtórzenia treści przedstawionych w ramach elektronicznego postępowania upominawczego. Powyższe prowadzi do wniosku, iż żądanie przyznania dwukrotnego wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika pozostaje nie tylko w sprzeczności z zapisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>, ale nie mieści się w pojęciu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 2)">art. 98 § 2 k.p.c.</a> Przedmiotowemu żądaniu sprzeciwiały się również w ocenie Sądu zasady słuszności, wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> - przyjęcie koncepcji zaprezentowanej przez powoda prowadziłoby do swoistego wzbogacenia się strony w zakresie kosztów procesu (kosztów <em> <!-- -->zastępstwa</em> procesowego), co byłoby sprzeczne nie tylko z celami nowelizacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>, ale przede wszystkim z zasadami współżycia społecznego.</p> <p>7.  Zgodnie z powyższym, Sąd uważa za niezasadne dochodzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego poniesionych w EPU wraz z kosztami zastępstwa procesowego poniesionych w innym postępowaniu na zasadzie ich kumulacji, z uwagi na to, iż działanie takie byłoby działaniem wbrew zasadzie celowości. W ocenie Sądu, jedynym kosztem, który należy uwzględnić i zaliczyć na poczet kosztów sądowych w postępowaniu innym niż EPU, jest koszt opłaty sądowej od pozwu. Natomiast koszt zastępstwa procesowego dochodzony przez stronę powodową, a poniesiony w EPU, nie jest kosztem niezbędnym, o którym mówi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie kosztem niezbędnym do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, jest jedynie koszt zastępstwa procesowego poniesiony w postępowaniu zwykłym, wynoszący 3.600,00 zł zgodnie z § 2 pkt 5 Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłaty za czynności radców prawnych.</p> <p>8.  Należy również zauważyć, że § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie stanowi o stawkach minimalnych w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu upominawczym, elektronicznym postępowaniu upominawczym, postępowaniu nakazowym oraz europejskim postępowaniu nakazowym. § 3 ust. 2 Rozporządzenia stanowi natomiast, iż w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu lub zarzutów opłatę ustala się na zasadach ogólnych. Przyjęcie koncepcji forsowanej przez stronę powodową prowadziłoby do niespójności systemowej oraz nieuzasadnionego zróżnicowania traktowania strony pozwanej, w zależności od tego, czy powód wniesie pozew o wydanie nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym czy też pozew w postępowaniu upominawczym. Obydwie sytuacje nie różnią się zasadniczo nakładem pracy powoda z tym zastrzeżeniem, że w przypadku pozwu w EPU, po umorzeniu postępowania, powód zmuszony jest do ponownego złożenia pozwu (tej samej treści), w terminie 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania. Nie ma zatem podstaw, aby w pierwszej z nich obciążać pozwanego dwukrotnie kosztami zastępstwa procesowego (w stawce określonej w § 3 Rozporządzenia, a następnie w stawce określonej w § 2 Rozporządzenia).</p> <p>9.  Z uwagi na powyższe, Sąd przyznał koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3.600 zł zgodnie z § 2 pkt 5 Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłaty za czynności radców prawnych.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>2.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <em> <!-- -->ASR Agnieszka Pikała</em> </p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">W.</span>, 18 marca 2024 r.</em> </p> </div>