II OZ 834/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA - Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 lipca 2011 r. sygn. II SO/Op 7/11 o pozostawieniu bez rozpoznania pisma K. K. z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie z wniosku K. K. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata przed wszczęciem postępowania sądowego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z 18 lipca 2011 r. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu postanowił pozostawić bez rozpoznania pismo K. K. z dnia 16 czerwca 2011 r. W uzasadnieniu ww. zarządzenia wskazano, że pismem z dnia 13 kwietnia 2011 r. K. K. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wyjaśniając, iż otrzymała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] października 2010 r. stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] kwietnia 1969 r. uchylającej akt nadania nr [...] z dnia [...] lipca 1954 r. w części dotyczącej nadania działki siedliskowej J. R. oraz akt nadania nr [...] z dnia [...] lipca 1954 r. w części dotyczącej nadania działki siedliskowej i działki nr [...] J. R., jednakże w sprawie tej nie zostały podjęte żadne działania, które skutkowałyby przywróceniem stanu zgodnego z prawem. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 kwietnia 2011 r. wnioskodawczyni została wezwana do usunięcia braków formalnych ww. wniosku poprzez oznaczenie organu, którego działalności lub bezczynności wniosek dotyczy oraz określenie żądania i jego podstawy, a także zwięzłe uzasadnienie, w szczególności wskazanie na jaki akt administracyjny lub bezczynność zamierza wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia wniosku. Przyjmując, że wnioskodawczyni nie wykonała prawidłowo powyższego wezwania, albowiem nie wyjaśniła zakresu sformułowanego żądania ani nie wskazała, czy zamierza wnieść skargę na działanie lub bezczynność organu administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z 6 czerwca 2011 r., stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., odrzucił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowego. W dniu 16 czerwca 2011 r. wnioskodawczyni złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pismo, w którym wyjaśniła, że pragnie sprecyzować braki formalne wniosku z 13 kwietnia 2011 r. w ten sposób, iż wskazuje, że domaga się podjęcia merytorycznych decyzji o przyznaniu jej spornej działki siedliskowej oraz uchylenia podjętych wcześniej decyzji. Stan prawny, istniejący na skutek wydania wadliwej decyzji, trwa bowiem nadal. Wnioskodawczyni, jak wyjaśniła w swoim piśmie, oczekuje podjęcia decyzji usuwającej niezgodność pomiędzy stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 20 czerwca 2011 r. wnioskodawczyni na podstawie art. 49 § 1 w związku z art. 46 § 1 pkt 2 p.p.s.a. została wezwana do oznaczenia ww. pisma w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni wyjaśniła, że w piśmie z 16 czerwca 2011 r. złożyła skargę, w której domaga się podjęcia decyzji w sprawie przyznania jej spornej działki. W zażaleniu na zarządzenie z 18 lipca 2011 r. o pozostawieniu bez rozpoznania pisma z 16 czerwca 2011 r. wobec jego nieuzupełnienia, wnioskodawczyni przedstawiła przebieg działań podejmowanych w sprawie odzyskania spornej nieruchomości. Wskazała, że w toku wcześniej toczącego się postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu informowana była o tym, iż jako osoba pobierająca świadczenie emerytalne o niskiej wartości uprawniona jest do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 46 § 1 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl natomiast § 2 powyższego artykułu, jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Nie budzi wątpliwości to, że pismo wnioskodawczyni z 16 czerwca 2011 r. nie pozwalało Sądowi na ustalenie charakteru zgłoszonego przez stronę żądania. W tej sytuacji zarządzeniem z 20 czerwca 2011 r. wnioskodawczyni prawidłowo została wezwana do uzupełnienia braku pisma poprzez oznaczenie jego rodzaju. To działanie Sądu nie doprowadziło jednak do eliminacji wadliwości pisma strony, uniemożliwiającej nadanie mu prawidłowego biegu z uwagi na niewskazanie przez wnioskodawczynię, czy analizowane pismo powinno być traktowane jako zażalenie na postanowienie o odrzuceniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, czy też należało mu nadać inny charakter. W tej sytuacji, w związku z brakiem możliwości określenia, czego dotyczy ogólnie sformułowane oświadczenie procesowe strony, Sąd zmuszony był pozostawić pismo bez rozpoznania, stosownie do art. 49 § 2 p.p.s.a. Działaniu powyższemu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można postawić skutecznie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w zażaleniu na zarządzenie z 18 lipca 2011 r. skarżąca nie podważa zresztą prawidłowości przyjętego przez Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu stanowiska. Istotą zgłoszonych przez skarżącą zastrzeżeń jest nieustosunkowanie się przez Sąd do informacji o istniejącej niezgodności pomiędzy stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Kwestia ta nie mogła jednakże stać się przedmiotem rozważań Sądu z tej przyczyny, iż wychodziła poza zakres sprawy, która dotyczyła określenia skutków prawnych nieuzupełnienia braków formalnych pisma procesowego strony. W sytuacji, gdy skarżąca zdecydowała się nie wnosić zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 6 czerwca 2011 r. o odrzuceniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, o którym to uprawnieniu została poinformowana w piśmie z 9 czerwca 2011 r., niedopuszczalne jest rozstrzyganie przez Naczelny Sąd Administracyjny na obecnym etapie sprawy kwestii zaistnienia przesłanek pozwalających przyznać stronie skarżącej prawo pomocy przed wniesieniem przez nią skargi na określony akt lub bezczynność organu administracji. Wyjaśnienia wymaga jednocześnie to, że sąd administracyjny ustanawia z urzędu pełnomocnika (adwokata/radcę prawnego) na potrzeby toczącego się przed tym sądem postępowania, wobec czego w świetle art. 243 § 1 p.p.s.a. nie jest możliwe korzystanie przez stronę z pomocy prawnej w ten sposób ustanowionej w celu podejmowania przez nią czynności prawnych niezmierzających bezpośrednio do wszczęcia postępowania przez sądem administracyjnym. Mając na uwadze powyższe względy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.