II SAB/Bk 116/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. T. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Zakładu Karnego w G. do załatwienia wniosku skarżącego D. T. z dnia [...] sierpnia 2021 r. w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora Zakładu Karnego w G. na rzecz skarżącego D. T. kwotę 580,00 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Skarga na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G. (dalej powoływanego także jako organ) została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2021 r., złożonym w formie elektronicznej, D. T. (dalej powoływany także jako skarżący), zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie odpowiedzi, czy Zakład Karny w G. korzysta z kapelana, a jeżeli tak, na podstawie jakiej umowy oraz jakie są miesięczne koszty od stycznia 2020 r. Skarżący jednocześnie wniósł o udostępnienie informacji poprzez przesłanie odpowiedzi pocztą elektroniczną na wskazany adres e-mail. W skardze z dnia 10 września 2021 r., (data wpłynięcia do organu 13 września 2021 r.) skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił Dyrektorowi Zakładu Karnego w G. bezczynność w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku. Zarzucono naruszenie: - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; - art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku, pełnomocnik skarżącego podkreśliła, że mimo upływu 14 dni od dnia złożenia wniosku, organ do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni skargę zasadną i konieczną. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Zakładu Karnego w G. wniósł o umorzenie postępowania na bezczynność organu oraz oddalenie wniosku skarżącego o zasądzenie poniesionych kosztów procesu. Organ wyjaśnił, że faktycznie w dniu [...] sierpnia 2021 r. pocztą elektroniczną na skrzynkę pocztową Zakładu Karnego wpłynął wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej, jednakże z nieustalonych przyczyn nie został on dostarczony do właściwej komórki służbowej zajmującej się udzielaniem odpowiedzi. Organ chcąc dochować należytej staranności i zadośćuczynić wnioskowi zgodnie z żądaniem skarżącego, niezwłocznie po otrzymaniu skargi, w dniu 15 września 2021 r. w trybie autokontroli udzielił żądanej informacji, przesyłając ją zarówno pocztą elektroniczną jak i pocztą tradycyjną. Tym samym, w ocenie organu nie doszło do bezczynności organu bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa, co skutkuje brakiem podstaw do żądania przyznania od organu na rzecz skarżącego faktycznie poniesionych kosztów procesu. Wskazując na powyższe, organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ma miejsce wtedy, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176, dalej: u.d.i.p.). Ustawa definiuje informację publiczną w art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, podmioty zobowiązane do jej udzielenia w art. 4 ust. 1 - 3 oraz tryb jej udostępniania i ograniczenia w tym zakresie. I tak zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Z kolei w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: (1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno–technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub (2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub (3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się - art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) lub (4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Jeśli natomiast żądana informacja nie jest informacją publiczną, wystarczy że o fakcie tym organ powiadomi wnioskodawcę zwykłym pismem. Bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi zatem wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej terminach odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają przy tym znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego w G. jest podmiotem w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., który mieści się w zakresie podmiotowym stosowania tej ustawy, w związku z czym zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Również wnioskowane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów cyt. ustawy i okoliczność ta nie jest kwestionowana przez organ, który udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji po złożeniu skargi na bezczynność. W przedmiotowej sprawie, co jest bezsporne, organ w ustawowym terminie nie udzielił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej. Skarżący wniosek o udzielenie informacji publicznej złożył w dniu [...] sierpnia 2021 r., zaś organ udzielił odpowiedzi w dniu [...] września 2021 r. Wobec powyższego skarga na bezczynność podlegała uwzględnieniu. Zauważenia przy tym wymaga, że bez wpływu na ocenę tej bezczynności pozostaje kwestia możliwości zapewnienia prawidłowej organizacji pracy przez organ (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Łd 3/20), czy też wystąpienie trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami, np. poczty elektronicznej czy systemu ePuap w zakresie udzielania informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Gd 137/19). Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, Dyrektor Zakładu Karnego w G. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 26 sierpnia 2021 r. Z racji jednak na fakt, że organ w dniu [...] września 2021 r., po wpłynięciu w dniu 13 września 2021 r. skargi, udzielił żądanej informacji zgodnie z wnioskiem, na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 26 sierpnia 2021 r. (pkt 1 wyroku). Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności (pkt 2 sentencji wyroku). Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). W tej mierze uwzględnić należało fakt, iż organ nie pozostawił wniosku skarżącego bez odpowiedzi, lecz się do niego szybko ustosunkował, a niezgodny z prawem sposób rozpoznania wniosku wynikał nie tyle z lekceważenia przepisów prawa, ile raczej z nieprawidłowej obsługi przez pracownika organu systemu poczty elektronicznej. Z tych samych względów przyjąć należało, że brak było podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącego jakiejkolwiek sumy pieniężnej. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 201 § 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Podkreślić przy tym należy, że skorzystanie przez organ z instytucji autokontroli przewidzianej w art. 54 § 3 p.p.s.a. i umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego nie zwalnia organu z obowiązku zwrotu poniesionych przez skarżącego kosztów – art. 201 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł.