II SA/Sz 576/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. I. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 576/20 oddalającego skargę na orzeczenie Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary wydalenia ze służby postanawia: odmówić przywrócenia terminu. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 576/20, oddalił skargę M. I. na orzeczenie Komendanta Policji, z dnia 24 kwietnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary wydalenia ze służby. Skarżący zastępowany przez adwokata wniósł skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku. Zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2021 r. skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej, poprzez podanie czy wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo nadesłanie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została zwrócona w dniu 29 czerwca 2021 r. do Sądu z adnotacją - "Nie podjęto w terminie". Postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną z powodu niesunięcia jej braku formalnego. Odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 6 sierpnia 2021 r. (k. 261 akt sądowych). W dniu 12 sierpnia 2021 r. skarżący, zastępowany przez adwokata, złożył w sądowym biurze podawczym wniosek o przywrócenie terminie do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 18 lutego 2021 r. Jednocześnie skarżący usunął brak formalny skargi kasacyjnej, poprzez podanie, że wnosi o jej rozpoznanie na rozprawie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik podnosił, że nie wiedział o kierowanym wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Pełnomocnik nie został powiadomiony o przesyłce sądowej, zawierającej wskazane wezwanie (nr [...]), w sposób określony warunkami umowy zawartej z operatorem pocztowym z dnia 9 września 2019 r. (tj. za pomocą elektronicznego zawiadomienia SMS-em na numer telefonu o przesyłkach nadchodzących na adres Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w S.). Pełnomocnik zajmuje się osobiście odbiorem tzw. awizo, ze skrzynki pocztowej zamontowanej przy furtce do posesji oraz osobiście rejestruje przesyłki kierowane na adres siedziby Kancelarii Adwokackiej. W czerwcu 2021 r. pełnomocnik skarżącego nie korzystał z urlopu ani dni wolnych. Nie było żadnej przerwy w pracy spowodowanej pandemią COVID-19, chorobą bądź też innymi zdarzeniami losowymi. Pełnomocnik miał sprawny i włączony telefon komórkowy, na który otrzymywał również zawiadomienia SMS o innych oczekujących do odbioru przesyłkach poleconych. Wszelkiego rodzaju przesyłki pocztowe odbierane były i są przez adwokata bądź też przez upoważnionego z ostrożności, na wypadek ewentualnych zdarzeń losowych - M. I.. W celu dochowania szczególnej staranności pełnomocnik zawarł również drugą umowę na otrzymywanie zawiadomienia w formie SMS na drugi numer telefonu komórkowego pełnomocnika, nadchodzących na adres byłej siedziby jego Kancelarii Adwokackiej i ich odbioru dla poprzedniego miejsca zamieszkania oraz siedziby Kancelarii Adwokackiej położonej w S. przy ul. [...]. Pełnomocnik powołał się ponadto na osobiste porozumienie z osobami zatrudnionymi w urzędzie pocztowym, co do przesyłek kierowanych do pełnomocnika i powiadamiania o nich telefonicznie pełnomocnika, w przypadku losowym ewentualnie związanym z zaleganiem przesyłki, bądź zawieruszeniem się przesyłki kierowanej do Kancelarii Adwokackiej. W przeszłości bywały przypadki, że przy zgłaszaniu się pełnomocnika z awizem po odbiór przesyłki poleconej, urzędniczki nie mogły jej znaleźć. W dniu 14 czerwca 2021 r. pełnomocnik dokonał odbioru awizowanych dwóch przesyłek poleconych. Nie została mu wydana przesyłka sądowa nr [...], pomimo tego, iż urząd pocztowy miał świadomość tej przesyłki już w dniu 11 czerwca 2021 r. Nie dostał też pełnomocnik żadnej informacji o terminie odbioru sądowej przesyłki poleconej o wskazanym wyżej numerze bądź też powiadomienia pisemnego (awiza) o terminie i miejscu jej odbioru. Data pierwszego awiza podana w postanowieniu o odrzuceniu skargi kasacyjnej wskazuje, że gdyby tzw. awiza były rzeczywiście dostarczone do skrzynki pocztowej Kancelarii, to przesyłka sądowa z wezwaniem do usunięcia braku formalnego winna być pełnomocnikowi przedstawiona do odbioru. Pełnomocnik złożył w dniu 12 sierpnia 2021 r. do urzędu pocztowego reklamację doręczenia przesyłki nr [...]. Według pełnomocnika, dochował on maksimum staranności dla właściwego zorganizowania swojej pracy w tym, organizacji swojej Kancelarii i nie dopuścił się zawinionego działania polegającego na nieterminowym usunięciu braku formalnego skargi kasacyjnej. Skoro w uchybieniu terminu zawitego zawinił operator pocztowy, to nie może to szkodzić skarżącemu i zasadne jest przywrócenie mu terminu. Do przedmiotowego wniosku pełnomocnik dołączył pismo z dnia 12 sierpnia 2021 r. zawierające żądanie rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Ponadto pełnomocnik dołączył uwierzytelnione kopie: żądania z 9 września 2021 r. oraz żądania z 10 września 2021 r. o otrzymywanie zawiadomień od urzędu pocztowego w formie elektronicznej SMS na wskazany numer telefonu sieci komórkowej; pełnomocnictwo pocztowe udzielone M. I. przez adwokata; dwóch przesyłek z Prokuratury Rejonowej; wydruk reklamacji usługi pocztowej z 12 sierpnia 2021 r. złożonej drogą elektroniczną. Na wezwanie sądowe pełnomocnik skarżącego przesłał kopię odpowiedzi Urzędu Pocztowego z dnia 23 sierpnia 2021 r. dotyczące nieotrzymania zawiadomienia o awizowaniu przesyłki nr [...]. Operator wyjaśnił, że zgodnie z informacją zamieszczoną na stronie internetowej operatora oraz na formularzu żądania otrzymywania zawiadomień w formie elektronicznej: w przypadku pism w postępowaniu; karnym, cywilnym, sądowoadministracyjnym, administracyjnym, podatkowym oraz pism w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, adresat otrzyma zawiadomienie w formie papierowej. Awizo w formie elektronicznej ma zastosowanie do przesyłek nadanych na zasadach ogólnych. Przedmiotowa przesyłka została wysłana w postępowaniu cywilnym, dlatego adwokat nie otrzymał zawiadomienia o jej awizowaniu w formie SMS. Operator podał, iż z informacji przez niego uzyskanych wynika, że adwokat złożył żądanie zawiadomień w formie elektronicznej dla adresu: ul. [...]. W systemie informatycznym nie odnaleziono wniesionego żądania dla adresu: ul. [...]. W piśmie z dnia 1 października 2021 r. pełnomocnik skarżącego zanegował wskazane wyżej stanowisko Poczty Polskiej, gdyż nie została podjęta ta część reklamacji, która dotyczyła nieprzedstawienia do odbioru przesyłki sądowej w dniu 14 czerwca 2021 r. Pełnomocnik uważa, że winny być podjęte czynności kontrolne w Urzędzie Pocztowym S. . W dacie rzekomo awizowanej do Kancelarii wskazanej przesyłki, pełnomocnik odbierał również osobiście inną korespondencję sądową i winna być mu przedstawiona do odbioru przesyłka sądowa o wskazanym wyżej numerze. Nie wyjaśniono zatem istotnej okoliczności dotyczącej zasadności drugiego awizowania przedmiotowej przesyłki sądowej w przypadku oczywistej możliwości osobistego odbioru tej korespondencji w dniu 14 czerwca 2021 r. Gdyby adwokat posiadał tzw. awizo wskazanej przesyłki to przedstawiłby je do zrealizowania odbioru. Brak posiadania tzw. awiza nie jest i nie był w przeszłości powodem odmowy wydania adresowanych do jego Kancelarii oczekujących na doręczenie przesyłek sądowych i innych, o istnieniu których był informowany przy okazji osobistego odbioru korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86, a ponadto w art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 (p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 P.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej wynika, że o uchybieniu terminu do dokonania czynności jego pełnomocnik dowiedział się z postanowienia Sądu z dnia 15 lipca 2021 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 6 sierpnia 2021 r. Wniosek złożony w dniu 12 sierpnia 2021 r. o przywrócenie terminu wniesiony został w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżący usunął jednocześnie brak formalny skargi kasacyjnej. Sąd wskazuje, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący, zaprezentowaną argumentacją, uprawdopodobni brak swojej winy w dołożeniu należytej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Jedynie, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 295/14, opubl. w Lex nr 1459935). W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania i zaniechania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 523/14, opubl. w Lex 1530539). Ryzyko negatywnych skutków zachowań pełnomocnika ponosi mocodawca (por. postanowienia NSA: z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 525/11; z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt I FZ 509/07; z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt I FZ 421/07, opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze wyżej przedstawione rozważania zestawione z podnoszonymi przez skarżącego we wniosku okolicznościami oraz dołączonymi kopiami dokumentów, Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Nie znajduje oparcia w aktach sprawy negowanie przez skarżącego okoliczności pozostawienia w skrzynce oddawczej jego pełnomocnika tzw. awiza przesyłki zawierającej zarządzenie o wezwaniu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej. Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na nim umieszczonymi (zob. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1186/16, Lex nr 2500643). Korzysta on z domniemań prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych, czyli wiarygodności. Dokonując oceny okoliczności związanych z doręczeniem, nie można odrzucić co do zasady istnienia faktu doręczenia przesyłki stwierdzonego w takim zwrotnym poświadczeniu odbioru. Nie oznacza to oczywiście niemożliwości przeprowadzania przeciwdowodu wobec domniemań wynikających z takiego dokumentu. Przeciwdowodem może być reklamacja uzyskana od operatora pocztowego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, który dokonywał określonego doręczenia. Ze stanowiska operatora pocztowego przedstawionego w piśmie z dnia 23 sierpnia 2021 r. wynika, że reklamacja doręczenia przedmiotowej przesyłki nie została uwzględniona. W kwestii zgłoszonego żądania otrzymywania przez pełnomocnika zawiadomień w formie elektronicznej, operator wyjaśnił, że nie mają one zastosowania w postępowaniu sądowym (zarówno karnym, cywilnym jak i sądowoadministracyjnym). Z pisma tego nie wynika, aby operator podzielił zastrzeżenia pełnomocnika co do pozostawienia we właściwym miejscu awiza spornej przesyłki w formie papierowej. Awizo zostało prawidłowo opisane i wynika z niego jednoznacznie, że przesyłka została złożona w urzędzie pocztowym [...], o czym zawiadomienie zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata w dniu 11 czerwca 2021 r., a następnie w dniu 21 czerwca 2021 r. Przedłożone przez skarżącego wyjaśnienia i dokumenty okoliczności tej skutecznie nie podważyły. Kwestie zaś tego rodzaju, jak podnoszona przez pełnomocnika powinność przedstawienia do odbioru przesyłki pocztowej (pomimo braku awiza) podczas wizyty w urzędzie pocztowym, powierzchowność informacji operatora pocztowego, niespójność ze stanem faktycznym wskazanym w złożonej reklamacji dotyczą stosunku zobowiązaniowego łączącego klienta usług pocztowych z operatorem i wykraczają poza ramy oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W zaistniałej sytuacji, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby do uchybienia terminu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej doszło w sposób niezawiniony. Brak było tym samym podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Kierując się powyższym, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.