I OW 153/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) sędzia NSA Ewa Dzbeńska Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Kościańskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Kościańskim a Naczelnikiem Urzędu Celnego w Lesznie w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie uregulowania sytuacji prawnej pojazdu usuniętego z drogi postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Starosta Kościański wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Naczelnikiem Urzędu Celnego w Lesznie w sprawie uregulowania sytuacji prawnej pojazdu (samochodu osobowego marki VW Golf, nr [...]) usuniętego z drogi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 15 marca 2013 r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynęło zawiadomienie z Komendy Powiatowej w Policji w K. o zabezpieczeniu na parkingu strzeżonym samochodu osobowego marki VW Golf, nr [...], który w dniu 3 marca 2013 r. uczestniczył w kolizji drogowej. Z informacji uzyskanej z właściwego urzędu do spraw rejestracji pojazdów w Niemczech wynika, że ww. pojazd został w dniu [...] stycznia 2013 r. wyrejestrowany. W tym stanie rzeczy Starosta Kościański działający w oparciu o art. 130a ust. 10b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) wobec tego, że pojazd powyższy w dniu 3 marca 2013 r., tj. w dniu zaistnienia zdarzenia, nie był zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej pismem z 11 czerwca 2013 r. przekazał sprawę do załatwienia w oparciu o ww. przepis ustawy Prawo o ruchu drogowym do Urzędu Celnego w Lesznie. Pismami z dnia 18 czerwca 2013 r. i 24 lipca 2013 r. Urząd Celny w Lesznie zwrócił akta do Starostwa Powiatowego w K. informując, że nie jest on władny do załatwienia powyższej sprawy, a zdaniem ww. Urzędu to Starosta Kościański winien sprawę załatwić. Postanowieniem z 6 grudnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek Starosty Kościańskiego w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego w sprawie związanej z usunięciem z drogi samochodu osobowego ponieważ samochód ten już został usunięty z drogi. NSA wskazał jednocześnie, że "nie budzi wątpliwości, iż wykładnia językowa przepisu art. 130a ust. 10b uPrd, jak i wykładnia celowościowa, prowadzą do jednoznacznej konkluzji o właściwości organu celnego w sprawie uregulowania sytuacji prawnej pojazdu usuniętego z drogi." Urząd Celny w Lesznie w dalszym ciągu uznaje jednak, że nie jest on władny do uregulowania sytuacji prawnej usuniętego z drogi pojazdu – samochodu osobowego marki VW Golf, nr [...]. Starosta Kościański powołując się na przepis art. 130a ust. 10b cyt. ustawy – Prawo o ruchu drogowym uważa, że nie jest on kompetentny do załatwienia niniejszej sprawy dlatego wnosi, by Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął powstały spór kompetencyjny i wskazał organ właściwy do uregulowania sytuacji prawnej pojazdu (samochodu osobowego marki VW Golf, nr [...]) usuniętego z drogi. Naczelnik Urzędu Celnego w Lesznie w odpowiedzi na wniosek Starosty Kościańskiego, wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że Starostwo Powiatowe w K., działając na podstawie art. 130a ust. 10b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), przekazało do Urzędu Celnego w Lesznie, za pismem nr KD.7135.2.2.2013.MK z dnia 11 czerwca 2013 r., akta sprawy dotyczące samochodu osobowego marki Volkswagen Golf o nr rej. [...], nr nadwozia [...], w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego (karty od nr 41 do nr 42). Z ww. akt sprawy wynikało, iż w dniu 3 marca 2013 r., na drodze [...], w miejscowości W. w powiecie K., doszło do kolizji drogowej, w której uczestniczył samochód osobowy marki Volkswagen Golf o nr rej. [...], nr [...]. Pojazd w chwili zdarzenia posiadał oryginalne niemieckie tablice rejestracyjne. Sprawcą zdarzenia był M. A., który porzucił samochód i udał się w nieznanym kierunku. Po zdarzeniu pojazd został zabezpieczony przez Komendę Powiatową Policji w K. na parkingu strzeżonym firmy P. w K. (karty od nr 12 do nr 37). Organ celny, po przeanalizowaniu ww. akt sprawy stwierdził, iż przedmiotowy samochód był zarejestrowany w państwie członkowskim Unii Europejskiej – Niemczech, a następnie został wyrejestrowany, zatem nie można było uregulować jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego, bowiem przepisy prawa celnego mają zastosowanie tylko i wyłącznie w przypadku, gdy mamy do czynienia z towarem niewspólnotowym, czyli towarem, który pochodzi z kraju trzeciego i jest po raz pierwszy wprowadzany na obszar celny Wspólnoty. Wobec powyższego, organ celny uznał, iż nie jest władny do prowadzenia niniejszej sprawy i za pismem nr [...] z dnia 18 czerwca 2013 r. zwrócił akta do Starostwa Powiatowego w K. (karta nr 40). Następnie, Starostwo Powiatowe w K., w piśmie nr [...] z dnia 28czerwca 2013 r., podtrzymało wcześniej wyrażone stanowisko i zwróciło akta przedmiotowego samochodu celem załatwienia bądź wdania się w spór kompetencyjny (karta nr 39). W odpowiedzi na powyższe, Urząd Celny w Lesznie, w piśmie nr [...], po raz kolejny, podkreślił, iż przepisy celne wprost wskazują o braku możliwości regulowania sytuacji prawnej towaru wspólnotowego i w związku z tym ponownie zwrócił akta sprawy do Starostwa Powiatowego w K. (karta nr 38). Starostwo Powiatowe w K., wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2013 r. wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OW 207/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił powyższy wniosek. Sąd na marginesie wskazał, iż organem właściwym w sprawie uregulowania sytuacji prawnej pojazdu usuniętego z drogi, który nie jest zarejestrowany w żadnym z państw Unii Europejskiej jest organ celny (karty od nr 13 do nr 15). Następnie, Starostwo Powiatowe w K., mając na uwadze ww. prawomocne postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz na podstawie art. 130a ust. 10b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, ponownie przekazało do Urzędu Celnego w Lesznie, za pismem nr [...] z dnia 3 luty 2014 r. akta sprawy dotyczące samochodu osobowego marki Volkswagen Golf o nr rej. [...], nr nadwozia [...], w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego (karty od nr 12 do nr 37). W związku z powyższym, organ celny, po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, wydał w dniu [...] maja 2014 r. decyzję nr [...], w której potwierdził status wspólnotowy samochodu osobowego marki Volkswagen Golf o nr nadwozia [...] (karty nr 3 do nr 5). Zatem, skoro usunięty z drogi pojazd posiadał wspólnotowy status, to organ celny nie mógł dokonać uregulowania jego sytuacji prawnej, gdyż przepisy celne dot. uregulowania sytuacji prawnej towaru, mają zastosowanie tylko i wyłącznie w przypadku towarów o statusie niewspólnotowym. Rozstrzygnięcie to, w dniu 13 czerwca 2014 r., zostało przekazane do Starostwa Powiatowego w K. (karty od nr 1 do nr 2). W przedmiotowej sprawie należy zgodzić się ze stwierdzeniem Starosty Kościańskiego, iż nie jest on kompetentny do uregulowania, zgodnie z przepisami prawa celnego, sytuacji prawnej usuniętego z drogi pojazdu – samochodu osobowego marki VW Golf, nr [...], a organem właściwym jest tylko i wyłącznie Urząd Celny. Natomiast nie jest prawdą, że Urząd Celny w Lesznie "(...) w dalszym ciągu uznaje, że nie jest władny do uregulowania sytuacji prawnej usuniętego z drogi pojazdu (...). Gdyby tak faktycznie było, to Naczelnik Urzędu Celnego w Lesznie nie przeprowadziłby postępowania skutkującego wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. potwierdzającej status wspólnotowy ww. samochodu. Naczelnik Urzędu Celnego w Lesznie załatwiając, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa celnego, przedmiotową sprawę poprzez wydanie ww. decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., wykonał dyspozycję zawartą w art. 130a ust. 10b ustawy – Prawo o ruchu drogowym i umożliwił Staroście Kościańskiemu podjęcie dalszych czynności. W myśl art. 130a ust. 10 ww. ustawy, dalsze działania związane z przedmiotowym samochodem leżą w gestii Starosty Kościańskiego, gdyż to on jest w niniejszej sprawie władny do wystąpienia do Sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa – tj. powiatu kościańskiego. W przypadku, gdy brak jest podstaw do określenia jakichkolwiek należności z tytułu importu (należności takie nie mogą powstać w przypadku towarów posiadających status wspólnotowy), organ celny nie ma podstaw do przejęcia zabezpieczonego pojazdu. W przeciwnym natomiast wypadku możliwym byłoby jego zajęcie na poczet tych należności. Zdaniem tut. organu, urząd celny winien przejmować (w sensie fizycznym) od Starosty tylko te pojazdy, co do których wcześniej (tj. przed ich przejęciem) ustali w oparciu o przekazane dokumenty sprawy i na podstawie własnych ustaleń dowodowych, że mają one status niewspólnotowy i rzeczywiście konieczne jest uregulowanie ich statusu celnego, tj. faktyczne wypełnienie dyspozycji art. 130a ust. 10b ustawy Prawo o ruchu drogowym – z przejęciem pojazdu włącznie, (karty od nr 43 do nr 45). Reasumując, w przedmiotowej sprawie niewątpliwym jest, że samochód osobowy marki VW Golf, nr [...] ma status towaru wspólnotowego. Mając na uwadze stanowisko NSA zawarte w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OW 207/13, Naczelnik Urzędu Celnego w Lesznie wydając wyłącznie deklaratoryjne rozstrzygnięcie potwierdzające wspólnotowy status tego pojazdu, zrobił wszystko, co było możliwe i zgodne z przepisami prawa celnego. Stąd wniosek o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego powinien zostać oddalony, bowiem w świetle art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym właściwym organem do prowadzenia sprawy pojazdu usuniętego z drogi jest wyłącznie Starosta Powiatu Kościańskiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne miedzy organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość ma miejsce wtedy gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą zajmują lub odmawiają zajęcia co najmniej dwa organy. A zatem gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygniecie sprawy tożsamej strony (stron), dotyczącej tego samego przedmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy prawnej. Spór może powstać tylko w konkretnej sprawie administracyjnej, która jest już przedmiotem prowadzonego postępowania, albo w której odmówiono nadania biegu postępowaniu. W świetle regulacji art. 130a ust. 10 i ust. 10b ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) nie ma podstaw do wyprowadzenia tożsamości sprawy, w której właściwość do rozpoznania i rozstrzygnięcia budzi wątpliwości interpretacyjne wymagające zastosowania środka prawnego rozstrzygnięcia sporu o właściwość. Zakres przedmiotowy właściwości naczelnika urzędu celnego został unormowany w art. 130a ust. 10b ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zakres czynności starosty jest przedmiotem regulacji art. 130 ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Odrębność regulacji zakresu przedmiotowego nie daje podstaw do wyprowadzenia sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Powiatu Kościańskiego a Naczelnikiem Urzędu Celnego w Lesznie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 6 grudnia 2013 r. sygn. akt I OW 207/13 po rozpoznaniu wniosku Starosty Kościańskiego o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego z Naczelnikiem Urzędu Celnego w Lesznie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku dotyczącego usunięcia z drogi samochodu osobowego marki VW Golf, oddalił wniosek. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że wykładnia językowa przepisu art. 130a ust. 10b ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak i wykładnia celowościowa, prowadzą do jednoznacznej konkluzji o właściwości organu celnego w sprawie uregulowania sytuacji prawnej pojazdu usuniętego z drogi, który nie jest zarejestrowany w żadnym z państw Unii Europejskiej (Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2013 r. I OW 227/12). Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z [...] maja 2014 r. nr [...] potwierdził status wspólnotowy samochodu osobowego marki Volkswagen Golf o nr nadwozia [...]. Decyzja ta obowiązuje w obrocie prawnym. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.