III SA/Kr 807/07

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 26 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu. UZASADNIENIE W dniu 5 października 2007r. J. B. złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] wydaną w przedmiocie przyznania płatności. Skarżący domaga się ustanowienia adwokata z uwagi na swoją trudną sytuację finansową. Podnosi, iż ze względu na swoją chorobę ( wnioskodawca jest po przebytej operacji trepanacji czaszki ) nie jest w stanie dobrze bronić swoich interesów przed sądem. Będąc po operacji guza mózgu w 1984 roku czuje się coraz gorzej. Ponosi znaczne koszty leczenia. Zdaniem Sądu, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką. Z oświadczenia zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż aktualnie rodzina utrzymuje się z zasiłku chorobowego wnioskodawcy w wysokości 1 792,50 zł oraz wynagrodzenia za pracę jego żony w kwocie 2 413,50 zł. Łącznie zatem dochody rodziny wynoszą 4 205,65 zł. Z akt sprawy wynika, iż rodzina posiada mieszkanie o pow. 93 m2, zabudowania gospodarcze oraz 4,07 ha gospodarstwa rolnego. Skarżący wykazuje także oszczędności wysokości 2 133 Euro oraz 10 000,00 zł na ROR. Wykazuje także samochód osobowy Seicento z 2002 roku. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku , spoczywa na wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, wnioskodawca nie wykazał w sposób skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Zdaniem Sądu, w obecnej sytuacji majątkowej rodziny skarżącego, biorąc pod uwagę fakt, iż ma ona stałe źródło dochodów w miesięcznej wysokości 4 205,00 zł, wnioskodawca posiada majątek, gospodarstwo rolne o po. 4 ha, a także znaczne oszczędności - jest on w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i najbliższych ponieść ewentualne koszty ustanowienia adwokata w sprawie. Sąd pragnie zaznaczyć, iż fakt spłaty kredytów, na jaki powołuje się również wnioskodawca, nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów, a spłata zobowiązań z tytułu kredytów bankowych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Tym bardziej, iż zgodnie z art. 246 par. 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie , chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności winny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek zaś utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały jednak uwiarygodnione przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w formie ustanowienia kwalifikowanego zastępcy procesowego w sprawie. Skarżący co prawda podniósł, iż ponosi duże koszty leczenia, lecz twierdzeń tych nie poparł żadnymi dokumentami je potwierdzającymi. Przedstawienie kart leczenia szpitalnego z 1984r. informujących o przebytych operacjach trepanacji czaszki przez skarżącego nie świadczą o aktualnie ponoszonych kosztach leczenia. Skoro zaś strona nie udokumentowała w jakikolwiek sposób wydatków związanych z zakupem leków, argument ten nie może mieć wpływu na ocenę jej stanu majątkowego. Sąd pragnie także dodać, iż przy ustanawianiu adwokata bądź radcy prawnego z urzędu bada się, na mocy przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jedynie sytuację ekonomiczną wnioskodawcy, a nie merytoryczną zasadność przyznania pełnomocnika prawnego. W tym miejscu należy jednakże podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem wnikliwie bada sprawę, bez względu na fachowość, treść i konstrukcję samej skargi sporządzonej przez stronę skarżącą nie posiadającą wykształcenia prawniczego. Z uwagi zatem na regulację zawartą w art. 134 a także art. 140 cyt. ustawy – nie mają uzasadnienia obawy strony , że bez udziału profesjonalnego pomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w toczącym się postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).