I OZ 351/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 577/21 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 2 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - P.p.s.a.), odrzucił skargę A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że A.K. (dalej "skarżąca"), działając przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na ww. decyzję. W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II z [...] marca 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej oraz podanie jej numeru PESEL, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą wezwania doręczono pełnomocnikowi skarżącej [...] kwietnia 2021 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął [...] kwietnia 2021 r. W związku z nieuzupełnieniem przez pełnomocnika braków formalnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi na skutek nieuzupełnienia braku formalnego w sytuacji, gdy skarżąca nie została wezwana do usunięcia braku formalnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że do akt nie załączono pełnomocnictwa w sytuacji, gdy pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych. Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy na nowo, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że przesyłka adresowana do pełnomocnika skarżącej zawierała jedynie odpis odpowiedzi na skargę, brak było natomiast wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Podniesiono także, że pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej przed WSA znajduje się w aktach administracyjnych dlatego też nie można uznać, iż skarga obarczona jest brakiem formalnym. Wskazano ponadto, że analogiczna sytuacja miała miejsce w innych sprawach skarżącej, toczących się przed Sądem Wojewódzkim. Przesyłki w tych sprawach zostały odebrane przez pełnomocnika w tym samym dniu co przesyłka w niniejszej sprawie, zaś braki formalne uzupełnione w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Na gruncie rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny poprawnie zastosował ten przepis wobec prawidłowo dokonanego w oparciu o akta sprawy ustalenia, że termin do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez załączenie dokumentu pełnomocnictwa i podanie numeru PESEL skarżącej, w związku z doręczonym pełnomocnikowi 23 kwietnia 2021 r. wezwaniem w tym przedmiocie, bezskutecznie upłynął 30 kwietnia 2021 r. Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że w aktach sprawy powinien znaleźć się pisemny dokument potwierdzający istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślić należy, że każde pismo strony, w tym i skarga do Sądu I instancji, powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 P.p.s.a.). Braki w tym zakresie podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. Przepis art. 49 P.p.s.a. odnoszący się do braków pisma stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1). W przypadku nieuzupełnienia we wskazanym wyżej terminie braków formalnych skargi sąd, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., odrzuca skargę. Wskazać należy, że wprawdzie w art. 49 § 1 P.p.s.a. mowa jest o wezwaniu strony do uzupełnienia braków formalnych pisma, niemniej jednak regulacji tej nie można interpretować w oderwaniu od art. 67 § 5 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Przepis ten ma charakter obligatoryjny. W przedmiotowej sprawie skargę do sądu podpisała adwokat powołująca się na udzielone jej od skarżącej pełnomocnictwo. W konsekwencji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tej sytuacji art. 49 § 1 P.p.s.a. obliguje sąd administracyjny do wezwania do usunięcia braków skargi pełnomocnika strony. Dopiero w sytuacji, gdy po wezwaniu do przesłania pełnomocnictwa procesowego dla osoby, która w imieniu strony podpisała skargę okaże się, że osoba ta nie ma legitymacji do zastępowania strony, sąd zanim odrzuci skargę powinien wezwać bezpośrednio stronę do samodzielnego podpisania skargi i dopiero po bezskutecznym upływie terminu do dokonania tej czynności skargę odrzucić (zob. wyrok NSA z 17 czerwca 2005 r., I FSK 20/05; postanowienie NSA z 27 października 2005 r., I FSK 378/05; wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., I OSK 203/16, CBOIS). Mając powyższe na uwadze, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie adresatem wezwania z [...] marca 2021 r. uczynił profesjonalnego pełnomocnika skarżącej. Argumentacja zażalenia wskazująca na uzupełnienie braków formalnych w innych sprawach skarżącej rozpoznawanych przez Sąd Wojewódzki nie może stanowić podstawy do jego uwzględnienia. Nie budzi bowiem wątpliwości, że od profesjonalnego pełnomocnika występującego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oczekuje się należytej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy przed sądem administracyjnym. Skoro pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych w innych sprawach skarżącej prowadzonych przed Sądem Wojewódzkim i wykonał je we wskazanym terminie, tym samym dochowując należytej staranności mógł powziąć wiedzę, iż istniało duże prawdopodobieństwo, że w przedmiotowej sprawie zaistniały takie same braki. Niemniej takie okoliczności mogłyby być podważonej we wniosku o przywrócenie terminu, który to wniosek nie został złożony w niniejszej sprawie. Nie można zgodzić się także z okolicznością podnoszoną w zażaleniu odnoszącą się do znajdującego się w aktach administracyjnych pełnomocnictwa. Wielokrotnie już w orzecznictwie podkreślano, że pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia, na wezwanie sądu, prawidłowego pełnomocnictwa (zob. postanowienia NSA z: 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OZ 352/19, 15 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 229/19, 29 stycznia 2019 r., sygn. akt I OZ 17/19, 14 listopada 2018 r., sygn. akt I OZ 978/18, CBOIS). Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.