I OPP 16/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr.) Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 4 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi P. B. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, sygn. akt II SO/Kr 14/06 w sprawie z wniosku P. B. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu K. (...) za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi postanawia: 1) stwierdzić przewlekłość postępowania; 2) przyznać skarżącemu P. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie) kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych; 3) zobowiązać Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do sporządzenia z urzędu w terminie 14 dni uzasadnienia postanowienia z dnia 29 listopada 2006 r., przesłania stronom jego odpisu i pouczenia o możliwości wniesienia od tego orzeczenia środka zaskarżenia. UZASADNIENIE UZASADNIENIE: W dniu 14 czerwca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P. B. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu K. (...) za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi na bezczynność tego organu. Pismem z dnia 20 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przesłał Prokuratorowi Rejonowemu K. (...) odpis powyższego wniosku i wezwał organ do złożenia odpowiedzi na ten wniosek. W dniu 10 lipca 2007 r. Prokurator Rejonowy nadesłał uwierzytelnione kopie akt administracyjnych [...] oraz odpowiedź na wniosek P. B.. Zarządzeniem z dnia 17 października 2006 r. termin rozprawy w niniejszej sprawie wyznaczono na dzień 29 listopada 2006 r. Na posiedzeniu w dniu 29 listopada 2006 r. Sąd ogłosił postanowienie odmawiające wymierzenia grzywny Prokuratorowi Rejonowemu K. (...) oraz poinformował skarżącego, że postanowienie to nie podlega zaskarżeniu. W dniu 21 grudnia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęło pismo P. B. zawierające dwa wnioski – o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 29 listopada 2006 r. oraz o przywrócenie terminu do złożenia niniejszego wniosku. W tym samym dniu skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmujący zwolnienie z kosztów i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Zarządzeniem dnia 7 lutego 2007 r. P. B. został wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przesłanie dodatkowych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Obowiązku tego nie dopełnił w wyznaczonym terminie wobec czego postanowieniem dnia 23 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie referendarza sądowego oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie z kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Pismem dnia 12 marca 2007 r. P. B. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie z jego wniosku o wymierzenie grzywny. Podkreślił, iż w dniu 21 grudnia 2006 r. wniósł o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 29 listopada 2006 r. odmawiającego wymierzenia grzywny Prokuratorowi Rejonowemu K. (...), ale jak dotychczas nie otrzymał odpisu tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Zwrócił uwagę, iż co do zasady Sąd na sporządzenie uzasadnienia ma 14 dni, a w niniejszej sprawie ponadto uzasadnienie stosownie do treści art. 163 § 1 w zw. z art. 194 § 1 pkt 10 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi winno być sporządzone z urzędu. Skarżący stwierdził, iż postanowienie o odmowie wymierzenia grzywny jest postanowieniem wydanym w przedmiocie ukarania grzywną, a zatem mieści się w dyspozycji art. 194 § 1 pkt 10 powołanej ustawy i tym samym przysługuje na nie zażalenie. Jeżeli jednak Sąd miał inne zdanie w tym zakresie, to winien był wydać postanowienie w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia postanowienia z dnia 29 listopada 2006 r. W związku z powyższym P. B. wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz o zasadzenie na jego rzecz kwoty 5 000 zł oraz zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga P. B. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie z jego wniosku o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. – o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. nr 179, poz. 1843 – zwaną dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnienia przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, iż działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie doprowadziły do przewlekłości postępowania. Po pierwsze Sąd błędnie przyjął, iż postanowienie z dnia 29 listopada 2006 r. odmawiające wymierzenia grzywny Prokuratorowi Rejonowemu K. (...) jest niezaskarżalne, w konsekwencji czego błędnie pouczył skarżącego i nie sporządził uzasadnienia tego postanowienia. Na powołane postanowienie natomiast jako kończące postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie w sprawie wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) jest bowiem odrębnym postępowaniem, a zatem rozstrzygniecie w tej sprawie, które ma formę postanowienia, jest kończącym postępowanie i stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a. podlega zaskarżeniu w drodze skargi kasacyjnej. Na marginesie należy zauważyć, iż przepis art. 194 § 1 pkt 10 p.p.s.a., na który to powołano się w skardze na przewlekłość postępowania, odnosi się jedynie do postanowień wydawanych w przedmiocie ukarania grzywną w rozumieniu art. 112 p.p.s.a. Wobec powyższego słusznym jest pogląd, iż postanowienie z dnia 29 listopada 2006 r. jako ogłoszone na rozprawie i podlegające zaskarżeniu winno być stosownie do treści art. 163 p.p.s.a. uzasadnione z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dopełnił jednak tego obowiązku. Ponadto Sąd ten do chwili obecnej nie ustosunkował się do złożonych przez skarżącego w dniu 21 grudnia 2006 r. wniosków o sporządzenie uzasadnienia i o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Z uwagi na powyższe uchybienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie na skutek działania sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 12 ust 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. – o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. nr 179, poz. 1843) orzeczono o przewlekłości postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił również żądanie skarżącego co do przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej od Skarbu Państwa, uznając za odpowiednią kwotę 500 złotych. Nie zasądzono natomiast zwrotu kosztów postępowania, bowiem strona kosztów takich w ogóle nie poniosła. O punkcie trzecim orzeczono na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy – o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.