I OZ 543/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 317/22 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 317/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku M. J., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 24 stycznia 2022 r. skarżący wniósł skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 grudnia 2021 r. Wraz ze skargą złożony został wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że nie dotrzymał terminu z powodu złego stanu zdrowia w okresie od 13 do 19 stycznia 2022 r., wynikającego z obrażeń odniesionych w dwóch wypadkach komunikacyjnych. Do wniosku dołączył dwa orzeczenia lekarza orzecznika ZUS oraz orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Goleniowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając przywrócenia terminu stwierdził, że podnoszone we wniosku okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu. Załączone do wniosku dokumenty potwierdzają, że skarżący jest osobą niepełnosprawną i trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Żaden z załączonych dokumentów nie wskazuje jednak na pogorszenie się jego stanu zdrowia w okresie od 13 do 19 stycznia 2022 r. Ponadto, zdaniem Sądu, nawet przyjmując na podstawie samego oświadczenia skarżącego, że pogorszenie stanu zdrowia uniemożliwiało mu złożenie skargi w okresie od 13 do 19 stycznia 2022 r., to skarga została nadana w formie elektronicznej dopiero 24 stycznia 2022 r. Skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, co spowodowało niemożliwość złożenia skargi w takiej formie w okresie od 19 do 23 stycznia 2022 r. Złożenie skargi w formie elektronicznej nie wymaga nadawania jej na poczcie i jest możliwe do zrealizowania bez wychodzenia z domu, bez praktycznie żadnego wysiłku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Zły stan zdrowia nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu – choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, które nie dało się przewidzieć (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I GZ 173/11, z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FZ 1172/14 oraz z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt I OZ 826/17; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a także M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 464-465, nb 5 pkt 1). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Strona nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu do dokonania czynności nastąpiło bez jej winy. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że załączone do wniosku o przywrócenie terminu dokumenty potwierdzają, że skarżący jest osobą niepełnosprawną i trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Żaden z załączonych dokumentów nie wskazuje jednak na pogorszenie jego stanu zdrowia w okresie od 13 do 19 stycznia 2022 r. Zauważyć przy tym trzeba, że z dokumentów załączonych do wniosku o przywrócenie terminu oraz zażalenia nie wynika aby w terminie przewidzianym na wniesienie skargi, tj. od 17 grudnia 2021 r. do 17 stycznia 2022 r., zaszły okoliczności uprawdopodabniające brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności procesowej. Przedłożone dokumenty takie jak: 1) orzeczenie Lekarza Orzecznika z dnia 8 października 2003 r.; 2) orzeczenie Lekarza Orzecznika z dnia 25 lutego 2009 r.; 3) orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania Niepełnosprawności w Goleniowie z dnia 15 maja 2014 r.; 4) opinia psychologiczno-sądowa z dnia 20 listopada 2013 r.; 5) opinia sądowo-psychiatryczna z dnia 7 lutego 2014 r. oraz 6) opinia sądowo-neurologiczna z dnia 1 lutego 2014 r. wskazują na zaistnienie pewnych zdarzeń w życiu osobistym skarżącego i odnoszą się do jego stanu zdrowia sprzed kilku lub kilkunastu lat przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie, natomiast z dokumentów tych nie wynika, aby stan ten pogorszył się w takim stopniu, aby uniemożliwił stronie podejmowanie czynności procesowych w okresie biegu ustawowego terminu do wniesienia skargi. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia trudnych do przezwyciężenia okoliczności nagłych, datowanych na okres 30-dniowego terminu do wniesienia skargi, liczonego od dnia doręczenia stronie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 grudnia 2021 r. W konsekwencji przyjąć należało, że wnoszący zażalenie nie wykazał przesłanek z art. 87 § 2 P.p.s.a. warunkujących przywrócenie terminu, a zatem stanowisko Sądu I instancji należy uznać prawidłowe. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.