II OW 34/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie Wojciech Chróścielewski Sędzia del. WSA Marzenna Linska - Wawrzon Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 27 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w R., a Prezydentem Miasta R. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. UZASADNIENIE Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. pismem z dnia 5 kwietnia 2007 r. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, który powstał pomiędzy nim a Prezydentem Miasta R. Jak wynika z uzasadnienia powyższego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/GL 124/05 uchylił decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] ([...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] ([...]) o pozwoleniu na budowę wydaną na wniosek U. i J. W. Z uzasadnienia powyższego wyroku wynikało między innymi, że sprawę ponownie powinien rozpatrzyć Prezydent Miasta R. Tymczasem Prezydent Miasta R. po otrzymaniu ww. wyroku, postanowieniem z dnia 13 grudnia 2006 r. wydanym na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał akta sprawy w sprawie wydania pozwolenia na rozbudowę domu mieszkalnego jednorodzinnego o zewnętrzną klatkę schodową przy ul. [...] w R. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w R. Z uwagi na zakończenie realizacji inwestycji zdaniem Prezydenta Miasta R., właściwym do dalszego załatwienia wniosku jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., co zdaniem tego organu jest sprzeczne z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a. Ponadto we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zwraca się uwagę na to, iż Sąd we wcześniej powołanym wyroku jako organ właściwy wskazał Prezydenta Miasta R., pomimo jasnego brzmienia art. 83 Prawa budowlanego, z którego wynika, "że kompetentnym w sprawach legalizacji samowoli budowlanej i robót budowlanych czyli stosowania art. 51 Prawa budowlanego jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego". Prezydent Miasta R. pomimo prawidłowo doręczonego wezwania NSA do przedstawienia w terminie 30 dni odpowiedzi na wniosek (art. 58 § 1 pkt 3, art. 64 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.), nie przedstawił takiej odpowiedzi, ograniczając się do przesłania akt administracyjnych sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w świetle obowiązujących przepisów, jak i utrwalonego orzecznictwa w tym zakresie jest nieuzasadniony bowiem brakuje tu podstawowych elementów charakterystycznych dla sporów o właściwość, czy też sporów kompetencyjnych. Zgodnie z brzmieniem art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość mogą mieć miejsce między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi. Natomiast spory kompetencyjne zachodzą między organami jednostek samorządu terytorialnego lub samorządowymi kolegiami odwoławczymi a organami administracji rządowej. Sądem właściwym do rozstrzygania sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych jest stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny. Postępowanie sądowe w sprawie sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego wszczyna się na wniosek, do którego mają odpowiednie zastosowanie przepisy o skardze (art. 63 i 64 p.p.s.a.). Organy administracji publicznej są zobowiązane z urzędu do ustalenia i przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej w każdej sprawie. Sporem o właściwość (sporem kompetencyjnym) jest sytuacja, "w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej, przy czym o tożsamości sprawy można mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z identycznością jej podmiotów, przedmiotu (czyli węzła praw i obowiązków) oraz podstawy prawnej i faktycznej" (T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, PWN 1996, s. 84). Jak z powyższego wynika, o sporze kompetencyjnym możemy mówić w sytuacji, kiedy istnieje pomiędzy organami rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, nie ma zaś sporu co do stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy. W przeciwnym bowiem razie, kiedy nie ma zgody między organami, co do oceny stanu faktycznego i w oparciu o jakie przepisy (prawa materialnego) należy rozstrzygać daną sprawę, nie ma tożsamości sprawy. Trudno więc mówić o sporze kompetencyjnym, kiedy dwa organy odnoszą się w rzeczywistości do dwu różnych spraw, chociaż dotyczących tej samej strony. Jest to pozorny spór kompetencyjny, gdyż nie ma tu rozbieżności stanowisk w zakresie kompetencji tych organów, a istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy. I dopóki nie nastąpi pomiędzy organami uzgodnienie stanowisk co do istoty sprawy (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i ustalenie jakie przepisy mają zastosowanie w sprawie), nie można mówić o sporze kompetencyjnym. Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygania takich sporów, nie może też prowadzić do zastępowania organów administracji publicznej w ich obowiązkach do ustalania właściwości i zakresu posiadanych kompetencji, gdyż wnioski takie są niczym nie uzasadnione bądź przedwczesne a spory pozorne (postanowienie NSA z 16 lutego 2004 r., OW 39/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 17; postanowienie NSA z 30 września 2004 r., OW 110/04, ONSAiWSA 2005, nr 2, poz. 46). W niniejszej sprawie trudno więc mówić o sporze o właściwość, jak to sformułowano we wniosku, chociaż mogły powstać pewne wątpliwości co do właściwości organów do załatwienia przedmiotowej sprawy. Jak wynika z akt sprawy jednak żaden z organów będących w rzekomym sporze, nie przedstawił swego stanowiska w kwestii właściwości w danej sprawie, opartego na obowiązujących przepisach. Powołany we wniosku wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lutego 2005 r. zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jednak związanie to obowiązuje przy określonym stanie prawnym i stanie faktycznym sprawy, jakie legły u podstaw wyroku Sądu. W tym przypadku, jak wynika z uzasadnienia postanowienia Prezydenta Miasta R. z dnia 13 grudnia 2006 r., stan faktyczny sprawy uległ zmianie, bowiem rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, czego dotyczył wniosek U. i J. W., została zakończona, czego nie mógł przewidzieć Sąd wydając wyrok z dnia 2 lutego 2006 r. Tym samym wskazanie Sądu co do dalszego postępowania, wyrażone w ww. wyroku stało się nieaktualne, bowiem sprawa rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę stała się bezprzedmiotowa skoro inwestycja została zrealizowana. W tej sytuacji Prezydent Miasta R., powinien postępowanie to umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe i akta sprawy przekazać do organów nadzoru budowlanego, co jak wynika z akt uczynił postanowieniem z dnia 13 grudnia 2006 r. W takiej sytuacji, jak opisana powyżej, nie można też mówić o naruszeniu przepisu art. 170 p.p.s.a. Odnosząc się do stwierdzenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. zawartego we wniosku, należy jednoznacznie stwierdzić, iż tak zrealizowana inwestycja w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, następnie uchyloną wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lutego 2005 r. w świetle prawa nie jest "samowolą budowlaną", na co wskazuje obszerne orzecznictwo w tym zakresie (wyrok WSA w Warszawie z 10 października 2004 r. 7/IV SA 2659/03; wyrok NSA z 23 listopada 2004 r. OSK 905/04; wyrok WSA w Warszawie z 15 września 2004 r. 7/IV SA 975/03; wyrok NSA z 31 października 2000 r. IV SA 1814/98). W tym stanie rzeczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. powinien w niniejszej sprawie realizować swoje kompetencje zgodnie z przepisem art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 w związku z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.