II OZ 968/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1808/10 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. K. i L. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1808/10 przyznał K. B. – uczestnikowi postępowania, prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz przez ustanowienie adwokata z urzędu, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że rozpoznaniu podlegał wniosek K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wynika z wyjaśnień i oświadczeń złożonych przez wnioskodawczynię, prowadzi ona samodzielnie gospodarstwo domowe utrzymując się z renty rodzinnej w wysokości [...] złotych. Posiada dom jednorodzinny o powierzchni 98,9 m2 posadowiony na działce o powierzchni 3,68 a. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną, cierpiącą na schorzenia kręgosłupa wymagające rehabilitacji i przyjmowania leków, co generuje koszty ok. [...] zł miesięcznie. Podała również, że koszt leczenia dolegliwości jamy brzusznej to ok. [...] złotych miesięcznie. Koszty zaś bieżącego utrzymania domu to [...] złotych miesięcznie, dodatkowo na zakup opału na zimę przeznacza [...] złotych. Rozpoznając tak umotywowany wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd pierwszej instancji, mając na uwadze przesłanki wynikające z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uznał, że uzasadnione jest przychylenie się do wniosku poprzez zwolnienie wnioskodawczyni od części kosztów sądowych w postaci opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W ocenie Sądu wnioskodawczyni wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w całości, jak również że nie jest w stanie ponieść kosztów z tytułu ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie Sąd stwierdził, że w oparciu o zgromadzone dokumentu nie można przyjąć, by strona była w sytuacji majątkowej, która by nie pozwoliła jej na poniesienie ewentualnych dalszych kosztów postępowania, jakie mogą wystąpić w sprawie. W zażaleniu na powyższe postanowienie K. B. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości. Wskazała, że jest osobą starszą, schorowaną, narażaną przez lata na nieprofesjonalne działania organów administracji publicznej, co wywołało negatywne konsekwencje finansowe i zdrowotne. Podniosła, że zdaniem organów nadzoru budowlanego nie posiada ona w tej chwili ważnego pozwolenia lub zgłoszenia do użytkowania jej domu, przez co ograniczona jest zdolność jego zbycia. Nie może również zmniejszyć kosztów utrzymania domu celem zabezpieczenia środków na opłacenie kosztów sądowych, bowiem dom choć zbudowany przed 1995 r. wymaga modernizacji i zakupu nowych urządzeń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3). Jak wynika z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powołanych przepisów wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia wszelkich istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej, która pozwoliłaby sądowi na w pełni właściwą ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, oceniając sytuację majątkową i możliwości płatnicze K. B., prawidłowo przyjął, że spełnia ona przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skutkujące przyznaniem jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że poniesienie przez wnioskodawczynię pozostałych kosztów postępowania, co może nastąpić w przypadku podjęcia przez nią decyzji o wniesieniu skargi kasacyjnej, nie spowoduje uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu. Jednocześnie stwierdzić należy, że skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności faktycznych ani nie przedłożyła stosownych dokumentów źródłowych, które pozwalałyby na podważenie ustaleń co do jej stanu majątkowego i rodzinnego przyjętych w zaskarżonym postanowieniu, a które skutkowałyby stwierdzeniem, iż zaistniały podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.