I OSK 874/05

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Anna Łuczaj, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 maja 2005r. sygn. akt II SA/Op 22/04 w sprawie ze skargi S. Ł. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych postanawia odrzucić skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewoda Opolski decyzją z [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 2, art. 37k ust. 1 i art. 37l ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] nr [...] odmawiającą S. Ł. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na dzień rozwiązania stosunku pracy z innej przyczyny aniżeli przyczyny dotyczące zakładu pracy S. Ł. nie posiadał wieku uprawniającego do ubiegania się o świadczenie przedemerytalne. Nie zostały więc spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie świadczenia przedemerytalnego, które powinny być spełnione – zgodnie z art. 37l pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. S. Ł. zaskarżył decyzję do sądu administracyjnego. Zarzucił, że organ odmówił zaliczenia do okresu uprawniającego do świadczenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz, że został zwolniony z przyczyn losowych, tj. z powodu schorzenia kardiologicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 19 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Op 22/04 po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję Wojewody Opolskiego z [...] nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 37k ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), który obowiązywał w dacie rejestracji skarżącego jako osoby bezrobotnej, tj. 5 sierpnia 2003 r. w brzmieniu: "świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4. W przypadku skarżącego w grę nie wchodzi żaden z przewidzianych przez ustawodawcę przypadków uzasadniających możliwość skutecznego ubiegania się o świadczenie przedemerytalne. Skarżący, którego status winien być oceniany zgodnie z art. 37l ust. 1 ustawy wg stanu na dzień rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, nie spełniał przesłanek posiadania odpowiedniego wieku (art. 37k ust. 1 pkt 1 i 2) i przesłanki rozwiązania z nim stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (art. 37k pkt 2–4). Wyklucza to możliwość przyznania świadczenia, gdyż wszystkie wynikające z przepisu art. 37k ustawy przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie, a to oznacza, że niespełnienie chociażby jednej z nich – tak jak stało się to w przedmiotowej sprawie – wyklucza możliwość skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Postulowane przez skarżącego zaliczenie okresu aktualnie pobieranego zasiłku oraz pominięcie wymogu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (art. 2 pkt 20a ustawy wyjaśnia, iż oznacza to rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy – nie wskazując przy tym żadnych innych "losowych" jak chce tego skarżący – przyczyn rozwiązania stosunku pracy), nie jest możliwe przy zakreślonym ustawowo zakresie kognicji sądu administracyjnego, posługującego się przy orzekaniu wyłącznie kryterium legalności. Ustawa nie przewiduje ponadto możliwości orzekania o prawie do świadczenia przedemerytalnego "na przyszłość", a do tego w istocie zmierzał skarżący, przyznając, iż wiek 55 lat ukończy w dniu 15 lutego 2004 r. i wywodząc, że od tej daty świadczenie winno mu być przyznane. S. Ł. wniósł od wyroku skargę kasacyjną na podstawie naruszenia przepisów postępowania przez nieuwzględnienie wniosków skarżącego i niedopuszczenie dowodów z dokumentów, tj. świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach oraz kart informacyjnych leczenia szpitalnego, czym uniemożliwiono skarżącemu wykazanie, że posiada 35-letni staż zatrudnienia i kwalifikuje się do uprawnień emerytalnych (art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na tej podstawie wnosił o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie kosztów pełnomocnika z urzędu według norm przepisanych z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego wywodził, że zgodnie ze złożonym przed nim oświadczeniem przez S. Ł. sytuacja jaka miała miejsce w postępowaniu administracyjnym i przed sądem administracyjnym, starał się wykazać, że przez różne okresy swojego zatrudnienia wykonywał pracę w szczególnych warunkach, co powinno skutkować zwiększeniem okresu zatrudnienia. Skoro tych dokumentów nie uwzględniono, spowodowało to wadliwe ustalenie stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy przyznania świadczeń przedemerytalnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania. Z tego względu w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny związany był podstawami skargi kasacyjnej. Wymogiem materialnym skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie (art. 176 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Według art. 174 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Art. 174 tej ustawy nie stanowi samoistnej podstawy skargi kasacyjnej. Podstawy skargi kasacyjnej muszą być wywiedzione w zakresie art. 174 pkt 2 z naruszenia przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skargę kasacyjną w sprawie oparto na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, powołując art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej nie wywiedziono, który z przepisów postępowania sądowoadministracyjnego został w postępowaniu przy rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszony. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać podstawy prawnej skargi kasacyjnej i jej uzasadnienia. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna została oparta ogólnie na art. 174 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotknięta jest brakiem materialnym, który prowadzi do niedopuszczalności skargi kasacyjnej. Z tego powodu, na podstawie art. 180 w związku z art. 178 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.