II OZ 818/11

SENTENCJA II OZ 818 / 11 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenie F. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 678/10 w zakresie odmowy przyznania F. B. prawa pomocy dotyczącego kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE II OZ 818 / 11 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał F. B. prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011 r. uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] lipca 2010 r. oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy Główczyce z dnia [...] czerwca 2010 r., którym stwierdzono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "Budowa stawów pstrągowych przy Małej Elektrowni Wodnej" planowanego do realizacji przez A. M. oraz określono zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku uczestnik tego postępowania F. B. wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną C. Utrzymują się jedynie z jego emerytury, która wynosi 1640,74 zł. Na poparcie tych okoliczności do wniosku dołączono przekaz pocztowy oraz zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z którego wynika, że C. B. nie figuruje w ewidencji emerytalno- rentowej Zakładu. Wnioskodawca oświadczył, iż ich miesięczne stałe wydatki wynoszą 1530 zł. (koszty zakupu prasy, książek i artykułów papierniczych, podróże do [...], zobowiązania pieniężne za rok 2011 od działki nr [...] w [...], koszty przesyłek poleconych z potwierdzeniem odbioru, baterie do aparatu słuchowego, obiad z dwóch dań oraz śniadania i kolacje). Pozostałą kwotę 110,76 zł przeznaczają na środki czystości, odzież, obuwie oraz inne niezbędne artykuły do egzystencji. Wnioskodawca wskazał, iż posiada działkę o nr [...] położoną w G. o powierzchni 0,1229 ha. Ponadto, z wniosku wynika, że małżonkowie od 1997 r. zamieszkują w pokoju o powierzchni 9,5 m2 u syna w S. przy ulicy [...]. Na wezwanie referendarza sądowego o dodatkowe dokumenty, wnioskodawca oświadczył, że złożył oświadczenie o stanie majątkowym zgodnie z prawdą. Wraz z żoną prowadzą odrębne gospodarstwo domowe od gospodarstwa syna i córki. Żona nie posiada uprawnień emerytalnych i nie pobiera świadczeń z ZUS. Ponadto nie ma przesłanek do alimentowania ich przez syna, jak również nie ma podstaw do żądania informacji o sytuacji majątkowej syna i córki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając powyższy wniosek, dokonał na wstępie analizy instytucji prawa pomocy (art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.- p.p.s.a.), a następnie stwierdził, że z treści wniosku oraz dołączonego do niego dokumentów wynika, iż wnioskodawca nie wykazał istnienia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jaką jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Uwzględniając wysokość dochodów wnioskodawcy, które wynoszą 1640,74 zł i stan jego majątkowy (posiadanie nieruchomości gruntowej o powierzchni 0,1229 ha), Sąd stwierdził, że uczestnik postępowania jest w stanie ponieść koszty sądowe, które ograniczają się do wpisu w wysokości 100 zł. Natomiast poniesienie dalszych kosztów postępowania - wynagrodzenia pełnomocnika, które w niniejszej sprawie wynoszą 240 zł, może narazić wnioskodawcę na uszczerbek koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł F. B., uznając je za niezgodne z prawem- "art. 246 § 1 pkt 2" p.p.s.a. W ocenie strony skarżącej ze złożonych dokumentów wynika, że spełnione zostały również warunki do zwolnienia strony od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, oceniając sytuację majątkową i możliwości płatnicze F. B. uznał, że pomimo, iż nie uzasadnia ona przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jednak zostały wypełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tj. uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. W ocenie Sądu strona wnosząca zażalenie jest jednak w stanie ponieść koszty sądowe. Stwierdzić trzeba, iż uczestnik postępowania nie wskazał żadnych takich okoliczności faktycznych, które pozwalałyby na podważenie ustaleń przyjętych w zaskarżonym postanowieniu, a które skutkowałyby stwierdzeniem przez Sąd, iż zaistniały podstawy do przyznania prawa pomocy w szerszym zakresie niż określono w skarżonym postanowieniu. Strona wnosząca zażalenie nie wskazała, bowiem na żadne takie względy, które pozwalałyby na przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając wskazane wyżej względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie na mocy art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jako pozbawione uzasadnionych podstaw.