I FZ 140/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 maja 2021 r. sygn. akt I SPP/Gd 269/20 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 maja 2021, sygn. akt I SPP/Gd 269/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek P. W. (dalej: "Skarżący", "Strona") o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 lipca 2017 r. w przedmiocie określenie zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. W dniu 5 listopada 2020 r., starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Powyższe orzeczenie zostało Stronie doręczone 17 listopada 2020 r. Pismem z dnia 25 listopada 2020 r., Skarżący wniósł sprzeciw na postanowieniem odmawiające przyznania prawa pomocy. Sprzeciw ten postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2020 r. został odrzucony z uwagi na uchybienie terminowi do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zostało oddalone postanowieniem z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt I FZ 19/21. W dniu 24 marca 2021 r. P. W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu. Wniosek ten został odrzucony wskazanym na początku postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 2021 r. Pismem z dnia 20 maja 2021 r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 88 w związku z art. 87 § 1 i § 4 w związku z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej – "p.p.s.a.") oraz art. art.15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: "ustawa o COVID-19"). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie było zasadne. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1 p.p.s.a, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W myśl art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a., który liczy się od ustania przyczyny uchybienia terminu (por. postanowienie NSA z 5 grudnia 2014 r., sygn. akt I OZ 1125/14). Wnioskując o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, Skarżący wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu składa w terminie 7 dni od otrzymania wskazanego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2021 r. (sygn. akt I FZ 19/21), które zostało mu w odpisie doręczone w dniu 23 marca 2021 r. Trzeba przyjąć, że zaakcentowanie przez skarżącego okoliczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu w siedmiodniowym terminie, nawiązuje do wymogu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., co odpowiada także dalszej argumentacji Strony wskazującej na pozostawanie w błędzie odnośnie biegu terminu do wniesienia sprzeciwu. Choć równocześnie Strona wskazuje na nieprawidłowości w awizowaniu przesyłki zawierającej postanowienie starszego referendarza sądowego, to istnienie tych nieprawidłowości wykluczył Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym powyżej postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w sytuacji, w której jako przyczynę uchybienia terminu, Strona wskazuje brak świadomości co do upływu terminu wyznaczonego do dokonania czynności procesowej, dniem ustania przyczyny uchybienia terminowi jest dzień, w którym strona dowiedziała się o uchybieniu terminu. Dniem tym, jak trafnie przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, jest dzień doręczenia Stronie postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2020 r., co miało miejsce (doręczenie) w dniu 15 grudnia 2020 r. W uzasadnieniu rzeczonego postanowienia Sąd wyjaśnił bowiem kwestię uchybienia terminu. Zatem termin 7-dniowy, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. upływał z dniem 22 grudnia 2020 r. W tych okolicznościach zasadnie wniosek Strony o przywrócenie terminu, złożony w dniu 24 marca 2021 r. (odcisk datownika na przesyłce pocztowej, akta k.-67) potraktowany został jako spóźniony. W niniejszej sprawie, w której Sąd pierwszej instancji odrzucił wniosek o przywrócenie terminu, do podważenia tego orzeczenia nie mogła posłużyć argumentacja przedstawiona w zażaleniu, dotycząca sytuacji majątkowej strony, która miałaby uzasadniać przyznanie prawa pomocy, jak również wskazująca na usprawiedliwienie w uchybieniu terminu. Pierwsza ze wskazanych kwestii mogłaby stanowić przedmiot oceny po ewentualnym przywróceniu terminu do wniesienia sprzeciwu, czyli w ramach badania przesłanek przyznania prawa pomocy. Drugie natomiast zagadnienie mogłoby zostać ocenione w razie przystąpienia do merytorycznego badania wniosku o przywrócenie terminu, do czego w przedmiotowej sprawie nie doszło. Końcowo należy przypomnieć, że Strona w zażaleniu zarzuciła również zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19. Przepisy tego artykułu (art. 15zzzzzn2) mają następującą treść: "1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wskazane przez Skarżącego przepisy ustawy o COVID nie mają zastosowania do terminu, jaki przewidziany jest w art. 259 § 1 p.p.s.a. Dotyczą one (przepisy) przywrócenia terminów w sprawach administracyjnych (skrótowo) i wymagają działania organu administracji, nie odnoszą się zaś do postępowania sądowo-administracyjnego i terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.