II FZ 101/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1664/22 którym odmówiono wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 13 września 2021 r., nr [...] w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 30 sierpnia 2022 r., III SA/Wa 1664/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił P. B. wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 13 września 2021 r. w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 16 maja 2022 r. w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze do Sądu pierwszej instancji skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Natomiast w niniejszej sprawie została wniesiona skarga na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stwierdzająca uchybienie terminowi do wniesienia odwołania ww. decyzji. Decyzja i postanowienie stanowią odrębne akty administracyjne i na każdy z nich przysługują odrębne środki zaskarżenia. Nie zachodzi w takiej sytuacji tożsamość przedmiotowa spraw, dlatego też decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie można uznać za akt, wydany w granicach tej samej sprawy, co postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od tej decyzji, będące przedmiotem złożonej skargi. Nie można zatem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym orzec o wstrzymaniu wykonania decyzji wymiarowej, wydanej przez organ pierwszej instancji. 2. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył zażalenie, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") przez jego niezastosowanie. 3. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew stanowisku skarżącego Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 61 § 3 P.p.s.a. Konstrukcja ww. przepisu co do zasady wiąże skutki wystąpienia przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z ewentualnymi skutkami wykonania zaskarżonego aktu objętego wnioskiem o wstrzymanie wykonania, nie zaś skutkami wykonania innych aktów podjętych w ramach tego samego postępowania. Nie wyklucza to jednak możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy, na co wskazuje wyraźnie zdanie trzecie omawianego przepisu. Rozpoznając zatem zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania należało ustalić, czy decyzja będąca przedmiotem wniosku może być zakwalifikowana jako wydana "w granicach tej samej sprawy". Dopiero bowiem pozytywne przesądzenie tej kwestii pozwalałoby na rozważenie możliwości wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwrot "w granicach tej samej sprawy" użyty w art. 61 § 3 P.p.s.a. dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99, ONSA 2001/1/7 oraz postanowienia NSA: z 2 września 2009 r., II OZ 689/09; z 14 września 2010 r., II GZ 246/10). Zgodzić się należy ze stanowiskiem Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z 12 czerwca 2012 r., II FZ 441/12, iż świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania może dotyczyć tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy rozumianej w kontekście art. 134 § 1 P.p.s.a., jako sprawa w znaczeniu materialnym. Tym samym w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca nie wniosła odwołania w ustawowo przewidzianym terminie, nie zachodzi bowiem tożsamość przedmiotowa tych dwóch postępowań, a tym samym są to dwie różne sprawy w znaczeniu materialnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że w niniejszej sprawie pomiędzy zaskarżonym postanowieniem a decyzją, której wstrzymania wykonania skarżący się domaga, nie występuje tożsamość przedmiotowa. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 16 maja 2022 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 13 września 2021 r. Rozpoznając tę skargę Sąd będzie władny badać przede wszystkim przesłanki uzasadniające zastosowanie przez organ administracji publicznej przepisu art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wyrok Sądu w tej sprawie nie będzie natomiast dotyczył kontroli legalności ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w zakresie zasadności określenia skarżącemu zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2016 r. Tak więc sprawa określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. oraz sprawa stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od tejże decyzji są to dwa odrębne przedmioty spraw, których podstawy prawne wynikają z odrębnych. Z uwagi na powyższe zasadnie Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. przyjmując, że akt ten nie został wydany w granicach tej samej sprawy, co postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.