II SA/Sz 1056/12

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Wójt Gminy na podstawie art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.), uchwały Rady Gminy w Będzinie z dnia 22 listopada 2007 r., nr XII/101/2007 w sprawie ustalenia stawek procentowych opłat adiacenckich z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2007 r., nr 123, poz. 2341) – ustalił M. S. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym D. , stanowiącej działki oznaczone numerami od [...] do [...] powstałe na skutek podziału działku nr [...] o powierzchni [...] ha. Wzrost wartości nieruchomości spowodowany został jej podziałem, zatwierdzonym decyzją Wójta Gminy z dnia [...] r., która stała się ostateczna w dniu [...] Organ I instancji wydał powyższą decyzję po ponownym przeprowadzeniu postępowania, na skutek uchylenia poprzedniej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji w oparciu o operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. S. M. z dnia [...] r. ustalił, że wartość działki nr [...] przed dokonaniem podziału wynosiła [...] zł, a po dokonaniu podziału na działki nr [...] wynosi [...] Podział nieruchomości spowodował zatem wzrost wartości nieruchomości o kwotę [...] zł. Zgodnie z uchwałą Rady Gminy Będzino z dnia 22 listopada 2007 r., stawka opłaty adiacenckiej wynosi 30% wzrostu wartości, czyli w przedmiotowej sprawie [...] zł. Organ I instancji nie uwzględnił wniosku strony o umorzenie postępowania administracyjnego. W ocenie organu podnoszona przez M. S. niemożność zbycia nieruchomości na skutek planowanego przez działkę przebiegu drogi ekspresowej S-6, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania. Okoliczności te uwzględnił rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym. Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł M. S. który nie zgodził się z wydanym rozstrzygnięciem. W ocenie odwołującego się w wyniku podziału nieruchomości nie nastąpił wzrost jej wartości. Podkreślił, że gdyby nie inwestycja drogowa, to miałby miejsce wzrost wartości nieruchomości. W okolicznościach niniejszej sprawy należy zatem umorzyć postępowanie w sprawie opłaty adiacenckiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 98a ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. S. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, że w rozpatrywanej sprawie sporna jest kwestia wpływu na wartość nieruchomości, planowanej na terenie położenia tej nieruchomości inwestycji drogowej budowy – drogi ekspresowej S-6. Zdaniem strony wartość nieruchomości uległa znacznemu obniżeniu na skutek planowanej inwestycji drogowej. Stanowisko strony zostało przedstawione rzeczoznawcy majątkowemu, który wyjaśnił, że dokonał wyceny zgodnie z art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jest uwzględnił stany nieruchomości istniejące na dzień [...] r. (przed podziałem) i na dzień [...] r. ( po podziale). Rzeczoznawca stwierdził, że do czasu wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej na podstawie ustawy z dnia 10 czerwca 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nie będzie wiadomo, czy przez należący do strony grunt będzie przebiegał korytarz drogi krajowej. Rzeczoznawca majątkowy podtrzymał swoją wycenę również po zapoznaniu się z informacją od GDDKiA, że na podstawie obecnie istniejących opracowań projektowych, działki należące od strony zostaną objęte wnioskiem o wydanie decyzji o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. W ocenie Kolegium, zarzut odwołującego się, że organ I instancji przyjął za błędnym stanowiskiem rzeczoznawcy, iż w wyniku podziału nieruchomości nastąpił jej wzrost, nie zasługuje na uwzględnienie. Kolegium uznało, że operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo, zatem wyliczona wartość nieruchomości przed i po podziale, potwierdza wzrost wartości nieruchomości. Prawidłowo został przyjęty stan nieruchomości. W chwili wydania decyzji zatwierdzającej podział, ani w chwili uprawomocnienia się tej decyzji, nie istniała w obrocie prawnym żadna decyzja zezwalająca na inwestycję drogową, ani też żaden inny akt prawny, który potwierdzałby, że na przedmiotowym terenie będzie realizowana taka inwestycja. Przepis art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami w sposób wyraźny określa stan nieruchomości, który należy uwzględniać przy wycenie. Nie można też brać pod uwagę stanu nieruchomości w innym momencie, także tego w chwili wykonywania wyceny, czy też wydawania decyzji w sprawie opłaty adiacenckiej. Obecny stan planowania inwestycji drogowej, nie przesądza o tym, że wartość nieruchomości wg stanu na dzień wydania i uprawomocnienia się decyzji o podziale tej nieruchomości, zostały źle obliczone. W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że zarzuty odwołującego się nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja prawa nie narusza. M. S. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego Ł. F. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie : 1. art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę wartości dowodowej operatu szacunkowego sporządzonego w sprawie; 2. art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami : a) poprzez przyjęcie, że w wyniku podziału nastąpił wzrost jej wartości, b) przyjęcie, że oświadczenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o planowanym zajęciu przedmiotowych nieruchomości pod pas drogowy projektowanej drogi krajowej o symbolu S-6, nie wpływa na określenie stanu nieruchomości, który należy uwzględnić przy wycenie i w decyzji w sprawie opłaty adiacenckiej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące wzruszeniem zaskarżonego aktu. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej wskazane kryteria uznał, że narusza ona prawo w stopniu nakazującym stwierdzenie jej nieważności. Wskazać należy, że zaskarżona decyzja podjęta została na skutek rozpatrzenia odwołania wniesionego do organu drugiej instancji przez M. S. Postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie zaskargowości. Oznacza to, że organ właściwy do rozpoznania odwołania, może podjąć czynności procesowe w postępowaniu odwoławczym tylko, gdy uprawniony podmiot złoży odpowiednie podanie (odwołanie). Wniesione przez stronę odwołanie spełniać musi wymagania formalne podania określone w art. 63 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem odwołanie – jak każde podanie – aby mogło być uznane za czynność prawnie skuteczną, powinno spełniać określone w tym przepisie wymogi formalne co do formy (§ 1 ) oraz co do treści (§ 2, § 3 , § 3a). Stosownie do § 3 art. 63 k.p.a. podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Jeżeli chodzi o wymagania co do treści, to skuteczność prawna podania ustawodawca uzależnia od wskazania w nim osoby od której pochodzi, wskazania jej adresu, przedstawienia żądania oraz umieszczenia pod nim podpisu. Co do zasady – podpis musi być własnoręczny. Brak podpisu strony na podaniu, gdy nie zostanie usunięty, powoduje brak uniemożliwiający wywołanie skutku prawnego wniesionego podania. Konsekwentnie, taki brak formalny odwołania powoduje, że nie można uznać czynności strony za odwołanie. Z akt administracyjnych przedstawionych sądowi wynika, że odwołanie z dnia [...] r. ( k-14 akt administracyjnych) nie zostało podpisane przez skarżącego, który w toku postępowania odwoławczego nie był wzywany w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych pisma poprzez jego podpisanie w terminie siedmiu dniu, z jednoczesnym pouczeniem, że nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Tak więc, organ odwoławczy uznał za odwołanie pismo nie podpisane przez osobę wnoszącą to odwołanie, co oznacza, organ ten bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego. W związku z tym decyzja organu odwoławczego, w takiej sytuacji, jest dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 1994 r., sygn.akt SA/Gd 2365/93, w wyroku z dnia 15 września 2000 r., sygn.akt III SA 417/00 (LEX nr 47217), w wyroku z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn.akt II SA/Gd 954/88 (Lex nr 44072) a także WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 8 lipca 2009 r., sygn.akt IV SA/Po 308/09 (LEX nr 559912). Powyższe uchybienie organu odwoławczego uniemożliwia Sądowi odniesienie się, co do meritum sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy podejmie czynności zmierzające do wyeliminowania wskazanych uchybień tj., zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. wezwie skarżącego do uzupełnienia braku formalnego odwołania przez jego podpisanie w terminie siedmiu dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Organ odwoławczy do czasu ich usunięcia nie jest zatem władny do prowadzenia postępowania odwoławczego. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak pkt I i II sentencji. O kosztach – pkt III sentencji – orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).