II GSK 2319/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 1150/20 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 1150/20, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej cyt. jako: p.p.s.a.) oddalił skargę [...] (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z [...] października 2020 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wniosek uzasadniono tym, że wobec oddalenia skargi w dalszym toku postępowania strona będzie zmuszona poddać się badaniom lekarskim których zasadność kwestionuje, zarządzone zostały one bowiem bez zweryfikowania okoliczności stanowiących podstawę wniosku Prokuratora i przy ewidentnym naruszeniu zagwarantowanych stronie uprawnień proceduralnych. Brak zastosowania się do nałożonego obowiązku będzie zaś skutkował dalej idącymi konsekwencjami, albowiem organ administracji uprawniony będzie do wydania decyzji w trybie art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.) w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, tym samym skarżący utraci posiadane uprawnienie niezbędne dla niego i jego bliskich w codziennym życiu. Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego podlegał oddaleniu. Na wstępie należy zauważyć, że po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną, może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77). W skardze kasacyjnej od wyroku z 20 kwietnia 2021 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dokonując oceny zasadności tego wniosku należy na wstępie wskazać, że istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest możliwość skorzystania przez adresata decyzji z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności (np. postanowienie NSA z 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1651/19; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jednak wyjątkiem od zasady wykonywania decyzji ostatecznych. Z tego powodu przesłanki uprawniające do jego zastosowania muszą być interpretowane ściśle. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłankami wstrzymania zaskarżonego aktu są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w objętej wnioskiem decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08, LEX nr 493849). Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika bowiem, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (np. postanowienia NSA: z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11; z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FZ 90/20). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienie NSA z 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona skarżąca powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku, z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia czy wręcz samo przytoczenie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA: z 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19). W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnił ten wniosek bardzo lakonicznie. Wskazał bowiem jedynie, że w rozpatrywanej sprawie istnieje realna, nie zaś tylko potencjalna możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt zostanie wykonany, gdyż wobec oddalenia skargi w dalszym toku postępowania strona będzie zmuszona poddać się badaniom lekarskim, których zasadność kwestionuje, zarządzone zostały one bowiem bez zweryfikowania okoliczności stanowiących podstawę wniosku Prokuratora i przy ewidentnym naruszeniu zagwarantowanych stronie uprawnień proceduralnych. Wspomniany brak zastosowania się do nałożonego obowiązku będzie zaś skutkował dalej idącymi konsekwencjami, albowiem organ administracji uprawniony będzie do wydania decyzji w trybie art 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, tym samym skarżący utraci posiadane uprawnienie niezbędne dla niego i jego bliskich w codziennym życiu. Wskazane przez skarżącego argumenty nie pozwalają na uznanie, że skarżący wykazał, że zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie wobec niego instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumenty, które podał jako uzasadnienie wniosku, są jedynie wskazaniem procedury, która będzie się odbywała w wyniku wykonywania zaskarżonej decyzji, tj. że na skutek wykonania decyzji o skierowaniu na badania, będzie musiał poddać się tym badaniom. Takie argumenty nie są wystarczające do przyjęcia, że skarżący skutecznie wykazał istnienie w tej sprawie przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie powołał się na argumenty odnoszące się do konkretnej sytuacji zdrowotnej, osobistej, rodzinnej, majątkowej itp., w tym np. w jakim stopniu sytuacja ta zależna jest od posiadania i korzystania z prawa jazdy. Z góry zresztą założył, jaki będzie wynik badań lekarskich i ich skutek w postaci zatrzymania prawa jazdy. Ten zaś skutek nie jest bezpośrednim skutkiem wykonania zaskarżonej decyzji, lecz ewentualnej kolejnej decyzji dotyczącej utraty prawa jazdy. W tej sytuacji, wobec braku szczegółowej i zindywidualizowanej argumentacji oraz niewykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlegał oddaleniu jako nieuzasadniony. Nie jest bowiem rolą sądu poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy, albowiem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z 6 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 116/12). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 165 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.