V SA/Wa 682/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie: płatności obszarowe. 1. uchyla zaskarżona decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz S.P. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. UZASADNIENIE W dniu 8 maja 2008 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wpłynął wniosek S.P. o przyznanie m.in. płatności do gruntów rolnych, w tym jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce). Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przyznał S.P. płatność do gruntów rolnych na rok 2008 w wysokości [...] zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł i uzupełniającą płatność do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości [...] zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że kwoty jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności do powierzchni grupy upraw podstawowych zostały stronie przyznane zgodnie z jej żądaniem. Odnośnie uzupełniającej płatności do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, organ stwierdził, że stawka tej płatności do 1ha uprawy w 2008 r. wynosiła 379,55 zł zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za rok 2008 (Dz. U. Nr 201, poz. 1243). We wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 wnioskodawczyni zadeklarowała powierzchnię 19,34 ha trwałych użytków zielonych (grupa upraw JPO,TUZ). Po przeprowadzonej kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu powierzchnia stwierdzona wynosi 19,34 ha. Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych i w rejestrze koniowatych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0,00 DJP. Organ wskazał, wnioskodawczyni nie jest uprawniona do otrzymania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, ponieważ nie posiadała zarejestrowanych zwierząt w bazie IRZ w wymaganym okresie referencyjnym., a tym samym nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm.). S.P. złożyła odwołanie od powyższej decyzji i podała, że w 2007 roku zmarł jej mąż W.P.. Po śmierci męża gospodarstwo, które było ich współwłasnością zostało przepisane na jej nazwisko pod nowym numerem ewidencyjnym. Wyjaśniła, że zwierzęta, które były zapisane w rejestrze zwierząt na jej na jej męża zostały przepisane 13. 08. 2007 r. na jej nazwisko. Wnioskodawczyni podniosła, że płatność zwierzęca przysługuje jej zgodnie z przepisem § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za rok 2008 (Dz. U. Nr 201, poz. 1243), ponieważ w roku referencyjnym od 15 września 2007 do 14 marca 2008 r. była posiadaczem zwierząt, które były i są w dalszym ciągu w jej gospodarstwie. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] marca 2009r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów strony w zakresie odmowy przyznania płatności zwierzęcej wskazał, że zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r., w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2008 nr 44 poz. 265) § 5 ust.1 płatność zwierzęca przysługuje, jeżeli: 1. rolnik w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie; 2. na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Zgodnie z ust. 2 płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt (posiadanych w okresie referencyjnym od 1kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r.) przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika O, 3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność określona powyżej. Organ podkreślił, że jak wynika z danych posiadanych przez ARiMR znajdujących się w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) w bazie IRZ (Identyfikacja i Rejestracja Zwierząt) skarżąca w okresie referencyjnym nie zgłosiła żadnych zwierząt do rejestru. Zwierzęta zostały zarejestrowane 11.07.2007 r. , a zatem w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. S.P. nie była posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni (posiadaczem zwierząt wnioskodawczyni została w dniu 11.07.2007 r.), stąd wnioskodawczyni nie spełnia warunku zawartego w § 5 ust. l rozporządzenia umożliwiającego przyznanie płatności zwierzęcej. W ocenie organu, w związku z faktem, iż skarżąca w roku 2006 występowała z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, przyznanie płatności zwierzęcej na podstawie § 6 ust. l rozporządzenia, na który powołuje się strona w treści odwołania nie jest możliwe, dlatego też zarzuty wnioskodawcy organ uznał za bezzasadne. Wskaźnik DJP w/w okresie referencyjnym wynosił 0, 00, stąd uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) nie mogła zostać przyznana. W konkluzji organ stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz ustalonym stanem faktycznym w sprawie. Powyższą decyzję S.P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych na 2008r. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że odmowa przyznania jej płatności zwierzęcej nie ma żadnego uzasadnienia merytorycznego, ani prawnego. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nie rozpatrzyły całości materiału dowodowego w sprawie, czym uchybiły w szczególności art. 7 i 75 kpa oraz art. 22 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Podniosła, że na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej z mężem W.P. byli właścicielami gospodarstwa rolnego położonego we wsi J. w gm. K. (oraz jej mąż samodzielnie) o pow. 15,31 ha. Dla tej nieruchomości urządzone są księgi wieczyste za nr KW [...] i KW [...]. Jej mąż wystąpił o nadanie numeru identyfikacyjnego dla producentów rolnych. Jego numer to [...]. Pod tym numerem producenta występował z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, płatności uzupełniających i ONW w latach 2004-2007. Mąż skarżącej W.P. zmarł [...] czerwca 2007 r. W dniu 13 sierpnia 2007 r. na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w O. l Wydziału Cywilnego nr sygn. akt [...] odziedziczyła cały spadek po mężu, a więc również i gospodarstwo rolne. Na jej męża były zarejestrowane także zwierzęta (nr siedziby stada to [...]). Jej zmarły mąż w okresie referencyjnym, tj. od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. posiadał zwierzęta zarejestrowane w rejestrze zwierząt oznakowanych. Ich liczba - w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe - wynosiła 48,50 DJP. Skarżąca powołała się na przepis art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i stwierdziła, że spełniła przesłanki z tego przepisu. Zwierzęta przepisała na siebie już w dniu 11 lipca 2007 r., tj. w terminie 13 dni licząc od dnia otwarcia spadku (tj. daty śmierci W.P.). Wstąpiła równocześnie do postępowania w sprawie przyznania płatności obszarowej i uzupełniającej po mężu. Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. otrzymała wnioskowane płatności za 2007 r., w tym uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Płatność ta została jej naliczona do powierzchni 12,45 ha. Skarżąca wskazała także, że na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr [...] z dnia [...] października 2006 r. jej mąż W.P. na 2006 r. - otrzymał zawnioskowane płatności, w tym płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych na pow. 12.45 ha. W konkluzji skarżąca zarzuciła, że zgodnie z przepisami art. 22 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i przepisem § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r., spełniła wszystkie warunki, aby na 2008r. otrzymać uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych do pow. 12,45 ha, jako spadkobierca zmarłego męża W.P. Podniosła, że ani organ l instancji, ani organ odwoławczy w ogóle nie rozpatrywały jej sprawy w oparciu o cały materiał dowodowy. W ocenie skarżącej, w świetle powyższego materiału dowodowego zarówno decyzja organu l instancji, jak i decyzja organu odwoławczego w sposób rażący naruszają prawo. Nie mogą się zatem ostać w obrocie prawnym. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, w tym do płatności zwierzęcej za 2008 r. należy stosować ustawę z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz wydane na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a i art. 24c ustawy - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265). Wymienione rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. przewiduje w § 6 i § 7 możliwość otrzymania płatności zwierzęcej przez rolnika niezależnie od warunków wymienionych w § 5 ust. 1, tj.: - posiadania przez rolnika w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarczych oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. - na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Z wyjaśnień S.P. wynika, że w okresie referencyjnym zwierzęta były zarejestrowane na jej męża W.P., który zmarł w 2007 r. Po śmierci męża gospodarstwo, które było ich współwłasnością zostało przepisane na jej nazwisko pod nowym numerem ewidencyjnym. Zwierzęta, które były zapisane w rejestrze zwierząt na jej męża, zostały w dniu 1 sierpnia 2006 r. przepisane na jej nazwisko, lecz organ powyższych okoliczności nie wyjaśnił, a jest to istotne w świetle § 6 bądź § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. Powyższe przepisy umożliwiają otrzymanie płatności zwierzęcej niezależnie od kwestii posiadania zwierząt w okresie referencyjnym wymienionym w § 5, lecz związane są z nabyciem całości gospodarstwa rolnego przez rolnika oraz wprowadzają sposób wyliczenia tej płatności. Z uregulowań zawartych we wspólnotowych aktach prawnych stanowiących realizację wspólnej polityki rolnej wynika, że wsparcie finansowe rolników i wszelkie dopłaty do produkcji rolnej z założenia mają charakter przedmiotowy. Odnoszą się przede wszystkim do gospodarstwa rolnego i produkcji rolnej. Stąd uprawnienia do dopłat idą w ślad za gospodarstwem (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 274/08). Zauważyć należy również, że już w § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności przewidziano przyznanie powyższej płatności rolnikowi, który odziedziczył gospodarstwo rolne na podstawie, m.in. art. 22 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, które nie było związane z okresem referencyjnym wymienionym w § 4 tego rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w przypadku odziedziczenia gospodarstwa rolnego po okresie referencyjnym wskazanym w § 5 ust. 1 pkt 1 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r., uprawnienia spadkobiercy do otrzymania płatności zwierzęcej w 2008 r. oceniane być powinny na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru, a przynależnych przekazanemu w drodze spadku gospodarstwu. Organy obu instancji dokonując błędnej interpretacji przepisów rozporządzenia nie poczyniły żadnych ustaleń w powyższym zakresie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić, kiedy i na jakich warunkach skarżąca nabyła w drodze dziedziczenia gospodarstwo rolne oraz czy i w jakim czasie była posiadaczem zwierząt wpisanych do rejestru, a także czy zmarły małżonek był w posiadaniu zwierząt wpisanych do rejestru i czy w związku z tym otrzymał płatność zwierzęcą w latach ubiegłych, a następnie rozważyć wniosek skarżącej w oparciu o § 6 bądź § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.