I OZ 876/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 662/11 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania dłużnika alimentacyjnego do zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: 1. sprostować oczywistą omyłkę w komparycji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 662/11 w ten sposób, że w numerze zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2011 roku skreślić literę [...]; 2. uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE W. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2011 roku w przedmiocie zobowiązania dłużnika alimentacyjnego do zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wraz z w/w skargą złożył wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji, wskazując, że poniesie na skutek jej wykonania szkodę i spowoduje ona nieodwracalne skutki. Skarżący podał przy tym że pochodzi z B., opuścił Zakład Karny, obecnie jest bezrobotnym oraz utrzymuje się z pomocy przyjaciela. Na mocy postanowienia z dnia 11 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez W. W. decyzji. W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd Wojewódzki - powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "P.p.s.a." - podniósł, że wydanie tego rodzaju orzeczenia jest uzależnione od ustalenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślił przy tym, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter wyjątkowy, a obowiązek wykazania, że zachodzą ku temu przesłanki obciąża stronę. Zdaniem Sądu w niniejszym przypadku nie zostały spełnione przesłanki o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Jego zdaniem użyte, w art. 61 § 3 P.p.s.a. pojęcie szkody oznacza taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagradzana przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który z uwagi na swe właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia starty na życiu i zdrowiu. W uznaniu Sądu taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie bowiem zwrot wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest świadczeniem pieniężnym, które może być zawsze zwrócone. Tak więc wypadek ewentualnego uwzględnienia skargi, może przywrócić stan poprzedni. W złożonym zażaleniu, W. W., zaskarżając powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości, zarzucił mu błędne ustalenie, iż w niniejszym przypadku nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego, egzekucja wskazanych w kwestionowanej decyzji środków doprowadzi do wystąpienia okoliczności, o których mowa w powołanym wyżej przepisie, albowiem znajduje się on w trudnej sytuacji życiowej. Skarżący obecnie nie dysponuje żadnym źródłem dochodu, ponosi koszty na leki, a jego utrzymanie finansuje inna osoba. Wykonanie zatem zaskarżonej decyzji doprowadzi do pogorszenia jego sytuacji w stopniu uniemożliwiającym przywrócenie stanu poprzedniego nawet wskutek wydania przez Sąd korzystnego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności podnieść należy, iż w niniejszej sprawie w wyniku oczywistej omyłki pisarskiej w komparycji zaskarżonego postanowienia błędnie wskazano numer zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2011 r. poprzez dodanie do niego litery [...]. Oczywistym jest bowiem, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która została oznaczona przez organ numerem [...]. Powyższe wynika przede wszystkim, z treści złożonej przez W. W. skargi, jak również samej decyzji znajdującej się w aktach administracyjnych dołączonych do akt niniejszej sprawy. W związku z powyższym, na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w punkcie 1 sentencji. Odnosząc się zaś do zaskarżonego postanowienia należy na wstępie wskazać, że wniesienie skargi do sądu, ze względu na treść art. 61 § 1 P.p.s.a., nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu, przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli uzna, że spełniona jest ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostaną wykonane. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle powyższych wytycznych należało uznać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane co najmniej przedwcześnie. Co prawda Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał wykładni powołanego wyżej przepisu - w szczególności w zakresie użytego w nim pojęcia szkody - oraz wyszczególnił przypadki, w których owo niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może zaistnieć. Nie odniósł się on jednak to tego, czy wskazywane przez skarżącego okoliczności oraz argumenty mogą uzasadniać wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu II instancji okoliczność opuszczenia przez W. W. zakładu karnego oraz niemożność podjęcia przez niego jakiejkolwiek pracy z uwagi na brak pozwolenia odpowiednich organów w tym zakresie, mogą powodować, że egzekwowanie określonej w decyzji należności może wpłynąć negatywnie na sytuacje życiową, bądź zdrowotną skarżącego. W niektórych bowiem przypadkach każde, nawet najmniejsze, uszczuplenie pozostających w jego dyspozycji środków finansowych, może doprowadzić do sytuacji, w której nie będzie on mógł zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych. Należy także podkreślić, że samo prowadzenie postępowania egzekucyjnego co do zasady generuje koszty, które skarżący będzie zobligowany w przyszłości ponieść, co również może negatywnie wpłynąć na jego sytuację finansową, a pośrednio także na stan jego zdrowia. Z tego zatem powodu bez znaczenia, przy ocenie zasadności niniejszego wniosku, pozostaje twierdzenie Sądu Wojewódzkiego, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego, jako świadczenie pieniężne może zawsze zostać zwrócone. Nie ulega bowiem wątpliwości, że jego wyegzekwowanie w określonych okolicznościach, może spowodować niebezpieczeństwo poniesienia przez skarżącego negatywnych i nieodwracalnych skutków. Sąd Wojewódzki zatem, przed ponownym wydaniem postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania kwestionowanej przez skarżącego decyzji, zobligowany będzie zbadać, czy zawarte we wniosku argumenty w wystarczającym stopniu uzasadniają wydanie korzystnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, jak również czy hipotetycznie nieuzasadniona egzekucja świadczenia alimentacyjnego od skarżącego, który znajduje się trudnej sytuacji materialnej może spowodować niebezpieczeństwo poniesienia przez niego straty na życiu lub zdrowiu. Mając na uwadze powyższe argumenty Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji.