V U 866/25

<p>Sygn. akt V U 866/25</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 2 kwietnia 2026 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w następującym składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: sędzia Agnieszka Leżańska</p> <p>Protokolant: sekretarz sądowy Monika Daras</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2026 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie</p> <p> <strong> <!-- --> sprawy z wniosku <span class="anon-block">Z. O.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o prawo do rekompensaty</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> na skutek odwołania <span class="anon-block">Z. O.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia <span class="anon-block">(...)</span> sygn.: <span class="anon-block">(...)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddala odwołanie.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt V U 866/25</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span>, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił <span class="anon-block">Z. O.</span> prawa do rekompensaty, z uwagi na przyznanie wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury.</p> <p>W odwołaniu z dnia <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Z. O.</span> wniósł o zmianę skarżonej decyzji i przyznanie mu prawa do rekompensaty do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca podniósł, że nie skorzystał z prawa do wcześniejszej emerytury, gdyż nie rozwiązał stosunku pracy i kontynuował zatrudnienie. Ponadto wskazał, że przez cały czas pracował w warunkach szczególnych i została mu przyznana emerytura górnicza. Podniósł, że decyzja ZUS jest niesprawiedliwa i niezgodna z ustawą.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania, powielając argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu ZUS wskazał, że wnioskodawca uzyskał prawo do emerytury górniczej decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span> Tym samym brak jest podstaw do naliczenia emerytury z rekompensatą zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1;art. 21 ust. 2)">art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych</a>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny w sprawie:</strong> </p> <p>Wnioskodawca <span class="anon-block">Z. O.</span>, urodzony <span class="anon-block">(...)</span>, złożył w dniu <span class="anon-block">(...)</span> wniosek o przyznanie emerytury. Decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span>ZUS przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od <span class="anon-block">(...)</span> tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Wypłata świadczenia została zawieszona, z uwagi na kontynuowanie przez wnioskodawcę zatrudnienia <em> <!-- --> (dowód: wniosek o emeryturę k. 7-11, decyzja ZUS k. 49 - akt emerytalnych ZUS).</em> </p> <p> W dniu <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Z. O.</span> wystąpił z wnioskami o podjęcie zawieszonej emerytury oraz o przyznanie rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach <em> <!-- --> (dowód: wniosek o emeryturą k. 290-291v, wniosek o rekompensatę k. 293-295v – akt emerytalnych ZUS).</em> </p> <p>Organ rentowy decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span> przeliczył i podjął wypłatę emerytury górniczej od <span class="anon-block">(...)</span> tj. od miesiąca, w którym ustała przyczyna powodująca wstrzymanie wypłaty świadczenia <em> <!-- --> (dowód: decyzja z dnia <span class="anon-block">(...)</span> k. 298-300 – akt emerytalnych ZUS).</em> </p> <p>Decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span> organ rentowy ustalił emeryturę z powszechnego wieku emerytalnego i przyznał ją wnioskodawcy od <span class="anon-block">(...)</span> tj., od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Z dniem nabycia prawa do emerytury wstrzymano wypłatę emerytury górniczej, ponieważ jest świadczeniem mniej korzystnym <em> <!-- --> (dowód: decyzja z dnia <span class="anon-block">(...)</span> k. 303-305 – akt emerytalnych ZUS)</em> </p> <p>Kolejną decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span> ZUS wydał skarżoną decyzję odmawiającą prawa do rekompensaty do emerytury <em> <!-- --> (dowód: decyzja z dnia <span class="anon-block">(...)</span> k. 306 – akt emerytalnych ZUS).</em> </p> <p>Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył, co następuje:</p> <p>odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1 ustawy z 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych</a> (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1696) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Natomiast <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21 ust. 2)">ust. 2</a> tego przepisu wskazuje, że rekompensata nie przysługuje osobie, która ma ustalone decyzją prawomocną prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS lub przepisów odrębnych. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 5 tej ustawy rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.</p> <p> Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia kwestii prawnej, a mianowicie ustalenia, czy wnioskodawca uprawniony jest do rekompensaty jako dodatku do kapitału początkowego.</p> <p>Okolicznością bezsporną w sprawie jest, iż organ rentowy przyznał <span class="anon-block">Z. O.</span>, na jego wniosek, od dnia <span class="anon-block">(...)</span> prawo do emerytury górniczej w obniżonym wieku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 50 a)">art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227). Świadczenie to było przyznane ubezpieczonemu z tytułu wykonywania pracy górniczej, zaś jego wypłata została zawieszona, z uwagi na kontynuowanie przez wnioskodawcę zatrudnienia. Zauważyć należy, iż ubezpieczony występując z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury, z uwagi na wykonywanie pracy górniczej, skorzystał z przysługującego mu uprawnienia, mimo, iż świadczenia tego nie pobierał, z uwagi na pozostawanie w zatrudnieniu. Przepis art. 21 ust. 2 cyt. ustawy stanowi zaś, że rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dla skutecznego ubiegania się o prawo do omawianej rekompensaty konieczne jest wykazanie, iż ubezpieczony do dnia <span class="anon-block">(...)</span>. osiągnął 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, przy jednoczesnym braku możliwości uzyskania prawa do emerytury pomostowej lub prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na skutek zmiany stanu prawnego wprowadzonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawą o emeryturach pomostowych</a>. Celem rekompensaty jest bowiem zapewnienie pracownikom uzyskania swoistego odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do emerytury w wieku wcześniejszym z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jak również emerytury pomostowej. W taki sposób istotę rekompensaty określa zresztą sam ustawodawca, definiując ją w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 2;art. 2 pkt. 5)">art. 2 pkt 5 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, jako odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.</p> <p> W przedmiotowej sprawie uznać należy, że rekompensata, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21)">art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, nie przysługuje wnioskodawcy, albowiem nabył on prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 19 lutego 2021 r., I USKP 13/21, LEX nr 3122751; z dnia 25 maja 2022 r., II USKP 212/21, OSNP 2023 Nr 3, poz. 35; postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2021 r., I USK 112/21, LEX nr 3252210; z dnia 29 listopada 2023 r., I USK 234/23, LEX nr 3632830, z dnia 19 czerwca 2024 r., I USKP 61/23). Podkreślić przy tym należy, iż fakt zawieszenia przyznanego wnioskodawcy świadczenia (wcześniejszej emerytury) pozostaje bez wpływu na żądane przez skarżącego prawo. Wszak w judykaturze ukształtowało się jednolite stanowisko, że rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła ex lege prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu szczególnego zatrudnienia na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach, choćby nie zrealizowała tego prawa wskutek niezłożenia wniosku o tę emeryturę, co oznacza wprost, iż fakt nie pobierania faktycznego emerytury przez ubezpieczonego nie może skutkować przyznaniem mu prawa do rekompensaty, jak wnosi skarżący (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 16 maja 2018 r., III UK 88/17, OSNP 2018 nr 2, poz. 23 oraz z dnia 9 maja 2019 r., III UK 119/18, LEX nr 2678295, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2021 r., I USKP 13/21, Legalis nr 2533698). W</p> <p> Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 47714;art. 47714 § 1)">art. 47714 § 1 k.p.c.</a> orzekł, jak w sentencji wyroku i oddalił odwołanie, jako bezzasadne</p> </div>