I GZ 191/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Sulimierski po rozpoznaniu w dniu 23 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "S." A. K. Spółki jawnej w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1660/06 w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "S." A. K. Spółki jawnej w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 30 października 2006 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie klasyfikacji taryfowej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 19 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1660/06 oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sprawie ze skargi "S." A. K. Spółka jawna z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] umarzające postępowanie w sprawie klasyfikacji taryfowej wyrobów sojowych. W ocenie Sądu, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie dysponuje wystarczającymi środkami na poniesienie kosztów sądowych. Przedstawione przez nią wielkości posiadanych środków finansowych oraz wielkości uzyskanego zysku pozwalają twierdzić, iż jest ona w stanie wygospodarować środki na uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Sąd podniósł ponadto, że Spółka nadal funkcjonuje w obrocie, posiada zdolność kredytową oraz pozyskuje środki pieniężne na dalszą działalność. Powyższe przemawia zatem za stwierdzeniem, że skarżąca Spółka jest w stanie uiścić wszystkie pozostałe wpisy sądowe, których obowiązek zapłaty powstał wskutek wniesienia do Sądu kilkudziesięciu skarg i nie spowoduje to utraty jej płynności finansowej. Sąd I instancji stwierdził również, że skoro dostępność do sądu wymaga posiadania środków finansowych, to ich posiadanie staje się pewną koniecznością osoby mającej zamiar prowadzić proces sądowy. Każdy podmiot, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien zatem uwzględniać konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. W zażaleniu na powyższe postanowienie "S." A. K. Spółka jawna w W. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącej, przytoczone w uzasadnieniu orzeczenia argumenty nie stanowią wystarczającej podstawy do obciążania strony kosztami kilkudziesięciu wpisów sądowych, każdy po 100 zł, w sytuacji, gdy skargi opierają się na takim samym stanie faktycznym, a ich rozdzielenie wynikało wyłącznie z zabiegu dokonanego przez organ w celu utrudnienia Spółce dochodzenia jej praw. Podobnie postąpił Sąd, który wbrew tożsamości stron i przedmiotu wszystkich skarg nie połączył ich w jednym postępowaniu, lecz domaga się wpisów od każdej z osobna. W ocenie Skarżącej rentowność prowadzonej działalności gospodarczej nie może być podstawą do obciążenia strony nieuzasadnionymi kosztami dochodzenia swoich praw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżając orzeczenie sądu administracyjnego strona postępowania powinna wskazać, w której czynności sądu dopatruje się naruszenia przez ten sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Przepis art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wśród wymogów stawianych zażaleniu przewiduje obowiązek podania zwięzłego uzasadnienia zażalenia. W niniejszej sprawie skarżąca ograniczyła się do wskazania, że odmowa przyznania prawa pomocy jest nieuprawniona i krzywdząca. Zarówno organy, jak i Sąd utrzymały sztuczne rozłączenie spraw tożsamych pod względem podmiotowym i przedmiotowym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia może budzić pewne wątpliwości, gdyż Sąd I instancji nadmiernie zaakcentował konieczność czynienia oszczędności na poczet przyszłych prowadzonych postępowań sądowoadministracyjnych. Orzecznictwo zwraca uwagę na wadliwość takiej argumentacji (por. postanowienie NSA z 28 października 2005 r., sygn. akt I FZ 452/05 oraz wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 26 lipca 2005 r., sprawa Jedamski i Jedamska przeciwko Polsce, skarga nr 73547/01). Omawianemu rozstrzygnięciu Sądu I instancji nie można jednak odmówić trafności z następujących względów. Kwota należnego w sprawie wpisu, podobnie jak w pozostałych kilkudziesięciu tożsamych sprawach prowadzonych ze skargi Spółki, wynosi 100 zł. Mając na uwadze dokumentację przedłożoną przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jak również uzupełnioną w późniejszym terminie na wezwanie Sądu I instancji, należało stwierdzić, że uiszczenie ogółem kilku tysięcy złotych nie doprowadzi do zachwiania płynności finansowej Spółki. Kwoty podane w oświadczeniu o majątku i dochodach opiewają na kilka milionów złotych (k. 27 akt). Informacja o istniejącym po stronie Spółki obowiązku spłaty kredytu w wysokości 10.779.223,41 zł nie została uzupełniona o jakiekolwiek kalkulacje świadczące o tym, że regularne spłaty rat kredytu zostaną zagrożone na skutek obciążenia finansowego Spółki poprzez nałożenie na nią obowiązku uiszczenia ok. 5.000 zł w związku z prowadzonymi postępowaniami sądowymi. Nie jest ponadto trafne zawarte w zażaleniu stwierdzenie, że uchybieniem procesowym ze strony Sądu I instancji było zaniechanie połączenia spraw do wspólnego rozpoznania (bądź rozpoznania i rozstrzygnięcia, czego strona nie doprecyzowała), gdyż połączenie spraw oznaczałoby konieczność pobrania od Spółki tylko jednego wpisu. Zgodnie z art. 111 § 1 p.p.s.a. sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Stosownie do § 2 tego artykułu sąd może zarządzić połączenie spraw (...), jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Należy jednak podkreślić, że mimo połączenia spraw pozostają one nadal sprawami odrębnymi. Z kolei obowiązek uiszczenia wpisu powstaje z chwilą wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (art. 230 § 1 p.p.s.a.). Skoro zatem strona złożyła więcej niż jedną skargę, to ciąży na niej obowiązek opłacenia wszystkich wniesionych do sądu pism. Połączenie spraw jest czysto technicznym zabiegiem, mającym na celu usprawnienie i przyspieszenie załatwienia sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny nadal jednak zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia co do każdej sprawy z osobna. W zależności od tego, czy połączenie dotyczyło jedynie rozpoznania, czy również rozstrzygnięcia spraw, sąd sporządza wyrok dla każdej sprawy z osobna bądź w jednym orzeczeniu zawiera kilka rozstrzygnięć, odnosząc się do wszystkich spraw połączonych (por. postanowienie NSA z 4 października 2006 r., sygn. akt I GZ 202/06). Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.