II FZ 597/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del). Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 19 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Rz 408/11 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 19 maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE E. U., dalej jako skarżąca, zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 19 maja 2011 r. Skarżąca poinformowała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwoma małoletnimi synami. Jedyne źródło ich dochodów stanowi zasiłek rodzinny w wysokości 182 zł miesięcznie. Skarżąca zadeklarowała, że jedynym posiadanym przez nią zasobem majątkowym jest dom o pow. 187,8 m². Podkreśliła, że podobnie jak jej mąż, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, mieszka z rodzicami męża, którzy pomagają im w utrzymaniu rodziny. W wykonaniu wezwania na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a) o udokumentowanie możliwości płatniczych rodziców męża skarżącej, określenie kosztów związanych z utrzymaniem domu i udokumentowanie trudnej sytuacji materialnej, poprzez przedłożenie zaświadczeń z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, czy też podanie informacji o posiadanych środkach transportu, skarżąca przedłożyła: zaświadczenia o posiadanym przez nią i małżonka statusie osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku kserokopię decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego, wyciągi z rachunków bankowych, kserokopie faktur i dowodów wpłaty (wystawionych na nazwisko: Zofia U. i Józef U.) dotyczące opłat za gaz (w kwotach od 389,98 zł do 447,10 zł), wodę i odprowadzanie ścieków (od 155,31 zł do 367,07 zł) oraz za energię elektryczną od 228,68 zł do 714,66 zł). W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy skarżąca przyznała, że jej mąż przebywał w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Wyjaśniła, ze pobyt ten trwał niepełne 3 miesiące, a z uwagi na panujące tam bezrobocie, mąż zarobił jedynie na podróż i utrzymanie. Oświadczyła, że obecnie nie prowadzi żadnych prac przy budowie domu z uwagi na trudną sytuację materialną. W uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia z dnia 22 sierpnia 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyjaśnił, że skarżąca nie wykazała, iż spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy, ponieważ nie w pełni ustosunkowała się do wezwania a w szczególności nie udokumentowała możliwości płatniczych rodziców męża. Okoliczność ta, wobec twierdzeń, że to rodzice męża ponoszą faktycznie koszty utrzymania jej oraz jej rodziny, jako że jej dochód wynosi, zgodnie z oświadczeniem jedynie 182 zł miesięcznie, nie pozwala na weryfikację złożonego przez skarżącą oświadczenia w tym zakresie. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że pobyt i praca męża skarżącej za granicą oraz brak przedstawienia precyzyjnego zestawienia wydatków związanych z utrzymaniem rodziny czynią niewiarygodnymi złożone przez nią oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym. Zażaleniem z 31 sierpnia 2011 r., skarżąca oraz jej mąż B. U. wnieśli o "uchylenie postanowień z dnia 22 sierpnia 2011 r. w sprawach o sygnaturze akt I SA/Rz 407/11 i I SA/Rz 408/11". Skarżąca powołała się na fakt, że sytuacja kiedy jej mąż "(...) nie był zarejestrowany niczym się nie różniła od sytuacji powstałej po dokonaniu rejestracji". W szczególności nie zmieniła się sytuacja materialna rodziny, jak też wysokość przychodów. Zdaniem skarżącej, tylko dzięki pomocy teściów nie jest zmuszona korzystać z pomocy społecznej. Podkreśliła, że o braku środków finansowych świadczy sprzedaż "rozpoczętej budowy" i zamiar wybudowania mniejszego domu, czego ze względu na brak środków finansowych nie udało się dokonać w przewidzianym terminie dwóch lat. Jeszcze raz podniosła, że ma na utrzymaniu dwoje dzieci wobec czego w razie odmowy przyznania jej prawa pomocy, koszty postępowania sądowego poniosą rodzice męża. Do zażalenia załączyła potwierdzenia wypłaty świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego dla Z. U. i J. U. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przyczyną odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy przez Sąd pierwszej instancji, było niedostateczne wyjaśnienie okoliczności związanych z jej sytuacją majątkowa i życiową a w szczególności brak precyzyjnego zestawienia wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, dokładnego wyjaśnienia ekonomicznych rezultatów pobytu męża skarżącej zagranicą oraz nieprzedstawienie zdolności płatniczych rodziców męża. Zdaniem NSA, skarżąca nie zakwestionowała skutecznie w treści zażalenia, poglądu Sądu pierwszej instancji, o niewykazaniu wyżej wymienionych okoliczności. Nadesłanie kserokopii dokumentów o pobieraniu przez rodziców świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego nie wyjaśnia ani wielkości, ani rodzaju pomocy uzyskiwanej od rodziców. Co więcej, strona nie nadesłała do tej pory zestawienia wydatków, ani kalkulacji skutków pobytu męża za granicą natomiast, jak wynika z treści zażalenia, wzmiankowała o możliwej pomocy rodziców przy uiszczaniu kosztów sądowych. Na osąd ten nie ma wpływu przedstawienie przez skarżącą w zażaleniu faktu rejestracji męża skarżącej jako osoby bezrobotnej, czy też konieczność utrzymania przez skarżącą dwojga dzieci. Okoliczności te nie były bowiem kwestionowane przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że to na skarżącej ciąży obowiązek udowodnienia, iż znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04 – nie publikowane). Wobec niewykonania wezwania Sądu nie sposób mówić o próbie uprawdopodobnienia przesłanek z art. 246 p.p.s.a. a tym samym o zadośćuczynieniu wymogom przewidzianym w ustawie, co umożliwiłoby przychylne rozpatrzenie wniosku skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.