I ACa 501/18

<p>Sygn. akt I ACa 501/18, I ACz 752/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 7 listopada 2018 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="164"/> <col width="22"/> <col width="438"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SSA Magdalena Natalia Pankowiec</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SA Irena Ejsmont - Wiszowata (spr.)</p> <p>SA Elżbieta Borowska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>Agnieszka Charkiewicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2018 r. w Białymstoku</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę</strong> </p> <p>na skutek apelacji oraz zażalenia powódki</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Łomży</p> <p>z dnia 17 maja 2018 r. sygn. akt I C 127/18</p> <p>I.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w punkcie IV i V o tyle, że zasądza od pozwanego na rzecz powódki tytułem odszkodowania kwotę 10.918,58 (dziesięć tysięcy dziewięćset osiemnaście i 58/100) złotych; </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->oddala apelację w pozostałej części; </strong> </p> <p>III.  <strong> <!-- -->umarza postępowanie zażaleniowe; </strong> </p> <p>IV.  <strong> <!-- -->zasądza od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">M. G.</span> kwotę 319 (trzysta dziewiętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów instancji odwoławczej. </strong> </p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> <p>Sygn. akt I ACa 501/18</p> <p>I ACz 752/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem wydanym w dniu 17 maja 2018 roku Sąd Okręgowy w Łomży uwzględnił w całości żądanie powódki <span class="anon-block">M. G.</span> o zasądzenie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, skapitalizowanej i bieżącej renty z tytułu zwiększonych potrzeb (pkt I – III) oraz w części zasądził od pozwanego – <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> zwrot kosztów leczenia i wydatków (pkt IV i V), rozstrzygnął też o kosztach procesu zasądzając ich zwrot w kwocie 8.984 złotych na rzecz powódki.</p> <p>W sprawie, jak ustalił Sąd Okręgowy bezsporne były okoliczności wypadku komunikacyjnego z dnia 30 października 2015 roku, w którym to powódka odniosła obrażenia, bezsporna była też odpowiedzialność pozwanego za skutki tego zdarzenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1)">art. 822 § 1 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 (art. 34;art. 34 ust. 1)">art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a> (Dz.U. z 2018, poz. 473 j.t.).</p> <p>Uwzględnione w całości roszczenia powódki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 2)">art. 444 § 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a> znajdowały oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Natomiast roszczenie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 441;art. 441 § 1)">art. 441 § 1 k.c.</a>, zgłoszone przez powódkę do wysokości 11.148,58 złotych w ocenie Sądu Okręgowego nie zasługiwało na uwzględnienie w zakresie 1.575,60 złotych.</p> <p>Na tę kwotę składała się wartość 834,00 złotych z tytułu wydatków na bilety, 100 złotych z tytułu wizyty powódki u kardiologa, 80 złotych z tytułu badań wymazu z nosa, 464,20 złotych z tytułu przejazdów taksówką i 97 złotych z tytułu wyżywienia we <span class="anon-block">W.</span>. Wydatki w tej części sąd uznał głównie za niewykazane w zakresie ich powiązania przyczynowo – skutkowego z wypadkiem i koniecznością dalszego leczenia.</p> <p>W części, w jakiej uwzględnił sąd koszty odszkodowania zastosował <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 k.p.c.</a>.</p> <p>Orzekając o kosztach w sprawie na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> Sąd obciążył nimi powódkę tylko w zakresie opłaty od nieuwzględnionego powództwa w kwocie 79 złotych, natomiast przy ustalaniu wysokości kosztów zastępstwa procesowego, sąd przyjął zasadę, iż w sytuacji zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłat, wartość zmienioną bierze się pod uwagę poczynając od następnej instancji.</p> <p>Z orzeczeniem Sądu I- szej instancji nie do końca zgodziła się powódka, która w wywiedzionej apelacji zaskarżyła pkt V wyroku, w części oddalającej powództwo co do kwoty 1.575,60 złotych oraz wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w pkt VIII.</p> <p>Apelacja powódki została oparta na zarzutach naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 k.c.</a> i zmierzała do uwzględnienia jej żądania poprzez zasądzenie dodatkowej kwoty 1575,60 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 24 lutego 2018 roku do dnia zapłaty.</p> <p>Ponadto w ślad za apelacją powódka przysłała sądowi przy piśmie z dnia 22.10.2018 roku dodatkowe dokumenty wyjaśniające jej stanowisko (k. 509 i n.).</p> <p>Z kolei w zażaleniu powódka wskazała na naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>, w zw. z § 2 pkt 5 Rozporządzenia M.S. z 22.10.2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie i wnosiła o zasądzenie tytułem kosztów zastępstwa procesowego kwotę 11.384 złotych.</p> <p>Pozwany w odpowiedzi na apelację i zażalenie powódki wnosił o ich oddalenie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja powódki w większości zasługiwała na uwzględnienie, zaś postępowanie zażaleniowe podlegało umorzeniu z uwagi na niedopuszczalność odrębnego w związku z przyjęciem apelacji środka zaskarżenia w odniesieniu do kosztów (patrz odp. I ACa 1426/12 LEX 2500 121, I ACa 426/16 LEX 2288316).</p> <p>Sąd I- szej instancji przyjmując, iż szkoda po stronie powódki jest bezsporna, a powódka wymaga dalszego leczenia oraz rehabilitacji i że zgodnie z ustalonymi poglądami judykatury poszkodowanemu należy się zwrot wszelkich kosztów, przykładowo kosztów transportu, odwiedzin osób trzecich, pielęgnacji, odżywiania szczególnego, nie uwzględnił jedynie z żądanej przez nią kwoty 11.148,58 złotych tytułem odszkodowania – kwoty 1.575,00 złotych, chociaż posłużył się przy jej ustalaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 k.p.c.</a>.</p> <p>Tymczasem, jak wynika z akt sprawy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił w ocenie Sądu Apelacyjnego także przy zastosowaniu wyżej wskazanego przepisu na ustalenie odszkodowania w znacznie wyższym zakresie, aczkolwiek nie do całości zgłoszonego żądania.</p> <p>I tak powódka wnosiła o zwrot kosztów wizyty kardiologicznej w wysokości 100 złotych, a której to kwoty Sąd I- szej instancji nie uwzględnił przyjmując, iż z przeprowadzonych w sprawie opinii biegłych nie wynikało, by konsultacja kardiologiczna była następstwem wypadku z dnia 30 października 2015 roku.</p> <p>Opiniujący w sprawie biegli z zakresu ortopedii i traumatologii oraz neurologii rzeczywiście nie wypowiedzieli się w kwestii zasadności konsultacji kardiologicznej (dowód z k. 158-162, 190-194). Niemniej powódka wskazała w piśmie z dnia 11.04.2018 roku (k. 415) na ten celowy wydatek, a nadto z treści załączonej kserokopii zaświadczenia lekarskiego (k.521) wynikało, „iż pozostaje ona pod opieką poradni kardiologicznej od 30.03.2016 roku z powodu wysokich wartości ciśnienia tętniczego, wynikających z reakcji na stres i dużą komponentę lękową; chora po wypadku komunikacyjnym”.</p> <p>Z kolei z załączonego do pozwu na k. 76 kserokopii zaświadczenia lekarskiego wynika, że „pacjentka w dniu 30.04.2016 roku przebyła stan przedzawałowy, konsultowana i leczona kardiologicznie – prawdopodobnie następstwo stresu pourazowego. Zalecono konsultację i terapię psychologiczną. Od momentu wypadku obserwuje się zaburzenia krążeniowe w obrębie piersi i klatki piersiowej, następstwo ucisku pasów bezpieczeństwa i poduszki…”.</p> <p>W oparciu o powyższe dowody zdaniem Sądu Apelacyjnego nie sposób nie dostrzec istnienia związku przyczynowo – skutkowego między szkodą komunikacyjną, a wydatkiem rzędu 100 zł., którego zwrotu powódka dochodzi w tym procesie.</p> <p>W okolicznościach niniejszej sprawy związek taki istnieje również w ocenie Sądu Apelacyjnego w odniesieniu do większości kosztów przejazdu taksówkami i komunikacją miejską, tj. w zakresie łącznej kwoty 1.195,60 złotych. W sprawie bezspornym było, iż powódka nie porusza się własnym pojazdem, tylko środkami wyżej wskazanymi. Na tę okoliczność przedłożyła szereg kserokopii biletów oraz rachunków (k. 219 i n.) a także złożyła w dniu 11.04.2018 roku (dowód z k. 415 i n.) pismo procesowe wyszczególniające poniesione z tego tytułu celowe wydatki.</p> <p>Sąd I- szej instancji stwierdził, iż nie jest możliwe ich dokładne zweryfikowanie, tj. powiązanie konkretnego przejazdu z konkretną medyczną, czy rehabilitacyjną wizytą. Niemniej skoro w większości posłużył się <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 k.p.c.</a>, to konsekwentnie nie istniały w ocenie Sądu Apelacyjnego żadne podstawy do odmowy pokrycia tych wskazanych przez powódkę wydatków w zakresie wyżej ustalonym aczkolwiek ich prawidłowe wyliczenie wskazywałoby na kwotę1.298,60 złotych. Uprawdopodobniały ten zakres przede wszystkim przytoczone w uzasadnieniu apelacji przykłady, co do związku niektórych przejazdów z wizytami lekarskimi czy konsultacjami medycznymi. Roszczenie powódki w tej części w większości zatem zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Apelacyjny nie znalazł natomiast podstaw do pokrycia wydatku na badania wymazu z nosa, jako pozostającego bez bezpośredniego związku z wypadkiem i dalszym leczeniem, zwłaszcza w okolicznościach, gdy powódka de facto zrezygnowała z operacji w prywatnej klinice, w której wstępnie wykonała to badanie (k. 433).</p> <p>Nadto tylko w części Sąd Apelacyjny uznał za zasadne pokrycie wydatku samej powódki za wyżywienie podczas wyjazdu do <span class="anon-block">W.</span>, a mianowicie do kwoty 50 złotych. Dalej idące z tego tytułu żądanie – w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 k.c.</a> było nieuprawnione.</p> <p>Reasumując, apelacja powódki została uwzględniona w zakresie kwoty 1.345,60 złotych, o którą to kwotę Sąd podwyższył uprzednio zasądzone przez Sąd I- szej instancji odszkodowanie, zawarte faktycznie w pkt. IV i V wyroku. Skutkowało to stosowną, częściową zmianą orzeczenia, jak w sentencji na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1 k)">art. 386 § 1k</a>.p.c. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>. Jednocześnie orzeczenie o kosztach w I- szej instancji zawarte w punkcie VIII Sąd uznał za prawidłowe</p> <p>Natomiast o kosztach instancji odwoławczej Sąd postanowił według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, jako że co do zasady powódka wygrała proces, ulegając tylko nieznacznie w swoim żądaniu.</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> </div>