IV Ua 10/18
Sądy powszechne2018-11-08
Sygnatura
IV Ua 10/18
Data orzeczenia
2018-11-08
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Jacek Witkowski (PRESIDING_JUDGE)Jerzy ZalasińskiKatarzyna Antoniak
Podstawa prawna
Streszczenie
Wyrok Sądu Rejonowego prawidłowy i apelacja ZUS podlegała oddaleniu.
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt IV Ua 10/18</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 8 listopada 2018 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<p>Przewodniczący : SSO Jacek Witkowski (spr.)</p>
<p>Sędziowie : SO Katarzyna Antoniak</p>
<p>SO Jerzy Zalasiński</p>
<p>Protokolant : sekr. sądowy Monika Świątek</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. w Siedlcach</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">T. T.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>o prawo do zasiłku chorobowego</p>
<p>na skutek apelacji organu rentowego</p>
<p>od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>z dnia 5 grudnia 2017r. sygn. akt IV U 161/17</p>
<p>
<strong>
<!-- -->oddala apelację</strong>.</p>
<p>
<span class="anon-block">K. A.</span> <span class="anon-block">J. W.</span> <span class="anon-block">J. Z.</span>
</p>
<p>Ua 10/18</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 4 maja 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> odmówił wnioskodawczyni <span class="anon-block">T. T.</span> prawa do niezrealizowanego zasiłku chorobowego za okres od 1 marca 2017 r. do 2 kwietnia 2017 r. po zmarłym w dniu <span class="anon-block">(...) synu</span> <span class="anon-block">M. T. (1)</span>. Organ rentowy wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów rodzic może ubiegać się o tego rodzaju świadczenie po zmarłym dziecku, jeśli wykaże, że przed śmiercią przyczyniało się ono do jego utrzymania, a takie okoliczności nie zaistniały w niniejszej sprawie.</p>
<p>Odwołanie od powyższej decyzji wniosła <span class="anon-block">T. T.</span> podnosząc, że zmarły syn nie miał żadnych innych członków rodziny mogących ubiegać się o niewypłacony zasiłek chorobowy i jej zdaniem matka jest uprawniona do wypłaty takiego zasiłku.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2017 r. Sąd Rejonowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał <span class="anon-block">T. T.</span> prawo do zasiłku chorobowego za okres od 1 marca 2017 r. do 2 kwietnia 2017 r. po zmarłym <span class="anon-block">M. T. (1)</span>.</p>
<p>Sąd Rejonowy rozstrzygniecie oparł na następujących ustaleniach faktycznych:</p>
<p>
<span class="anon-block">M. T. (1)</span>, jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą, w okresie od 1 marca 2017 r. do 2 kwietnia 2017 r., był niezdolny do pracy i korzystał ze zwolnienia lekarskiego. W dniu 2 kwietnia 2017 r. <span class="anon-block">M. T. (1)</span> zmarł.</p>
<p>Do dnia śmierci <span class="anon-block">M. T. (1)</span> był kawalerem. Mieszkał w parterowym domu jednorodzinnym wraz z matką <span class="anon-block">T. T.</span> oraz bratem <span class="anon-block">M. T. (2)</span>. Do chwili śmierci <span class="anon-block">M. T. (1)</span> wnioskodawczyni utrzymywała się z renty rodzinnej po zmarłym mężu w wysokości ok. 1.800 zł miesięcznie. Pracę zarobkową wykonywał również brat zmarłego <span class="anon-block">M. T. (2)</span>. Na co dzień wszyscy domownicy korzystali z jednej kuchni, razem gotowali i spożywali posiłki. <span class="anon-block">M. T. (1)</span> brał na siebie ciężar utrzymania wszystkich mieszkańców domu i wykonywania bieżących prac. Z dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej opłacał część rachunków za media, kupował opał oraz produkty żywnościowe dla rodziny. Poza tym zajmował się uprawą ziemi w gospodarstwie, którego był współwłaścicielem wraz z matką.</p>
<p>W rozważaniach, Sąd Rejonowy przytoczył treść przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 65;art. 65 ust. 2)">art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> także treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 63(1);art. 63(1) § 2)">art. 63<sup>
<!-- -->1</sup> § 2 kp</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 136;art. 136 ust. 1)">art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Sąd pierwszej instancji, przywołał również art. 65 ust. 1 powołanej ustawy i art. 71 pkt 1 i 2 ustawy o FUS.</p>
<p>Odnosząc stan faktyczny do podanych przepisów, Sad Rejonowy przyjął, że <span class="anon-block">M. T. (1)</span> do chwili śmierci mieszkał razem z matką i bratem. Prowadzili oni jedno gospodarstwo domowe, wspólnie ponosząc koszty utrzymania. Sąd pierwszej instancji wskazał, że <span class="anon-block">M. T. (1)</span> bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do utrzymania swojej matki. Polegało to na dokonywaniu codziennego zakupu żywności oraz węgla na zimę. Ponadto, zmarły <span class="anon-block">M. T. (1)</span> pomagał przy wykonywaniu prac w gospodarstwie rolnym, przez co również przyczyniał się do sytuacji materialnej i bytowej swojej matki. Sąd Rejonowy, przywołał również definicję określenia „przyczynianie się”. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, działania <span class="anon-block">M. T. (1)</span> spełniały te wymogi. Dlatego też, ubezpieczona jako rodzic zmarłego nabyła uprawnienie do świadczenia w postaci zasiłku chorobowego po zmarłym dziecku.</p>
<p>Od wyroku tego apelację złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który zarzucił w/w wyrokowi Sadu Rejonowego naruszenie przepisów postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a>, polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów w skutek czego przyjęto, że <span class="anon-block">M. T. (1)</span> bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do utrzymania matki <span class="anon-block">T. T.</span>. Skarżący, zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. wszystkich tych, które przywołał w uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy. W konkluzji, skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.</p>
<p>W uzasadnieniu apelacji, strona skarżąca twierdziła m.in., że ustalenia dokonane przez Sąd Rejonowy stoją w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Mianowicie, <span class="anon-block">T. T.</span> pobierała rentę rodzinną po zmarłym mężu w wysokości ok. 1800 zł i kwota ta, zaspakajała jej podstawowe potrzeby związane z utrzymaniem. W związku z tym, nie istniała potrzeba aby <span class="anon-block">M. T. (1)</span> przyczyniał się do utrzymania swojej matki w mniejszym lub większym zakresie. Apelujący podkreślił również, że ubezpieczona była spadkobiercą gospodarstwa rolnego wraz z synami. W związku z powyższym, <span class="anon-block">M. T. (1)</span> nie partycypował w kosztach utrzymania domu i gospodarstwa rolnego.</p>
<p>W toku postępowania apelacyjnego, Sad Okręgowy uzupełnił postępowanie dowodowe poprzez dodatkowe przesłuchanie w charakterze strony ubezpieczonej oraz zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o dochodach uzyskanych przez <span class="anon-block">M. T. (2)</span> z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2016r. i 2017r. Na podstawie tych dowodów, Sad ustalił, że ubezpieczona <span class="anon-block">T. T.</span> ponosiła znaczne koszty związane z rehabilitacją z której korzystała prywatne, ma ona bowiem bezwładną rękę. Ponadto, Sąd Okręgowy ustalił, iż młodszy syn ubezpieczonej <span class="anon-block">M. T. (2)</span> nie pracował przed śmiercią brata. Koszty jego utrzymania pokrywała ubezpieczona <span class="anon-block">T. T.</span>. <span class="anon-block">M. T. (1)</span> dokładał ubezpieczonej kwoty związane z opłatami za węgiel, tj. koszt ok.1000 zł, a także dokładał na utrzymanie w sytuacji, gdy wydatki ubezpieczonej na leczenie przewyższały możliwość finansowania z dochodów z tytułu renty rodzinnej. Z informacji uzyskanej z Urzędu Skarbowego wynikało, że dochód <span class="anon-block">M. T. (1)</span> z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2016r. wyniósł ponad 65 tys. Za 2017r. <span class="anon-block">M. T. (1)</span> nie złożył zeznania podatkowego, gdyż termin jego złożenia upływał z dniem 30 kwietnia 2017 r.</p>
<p>W ocenie Sadu Okręgowego, materiał dowodowy zebrany w toku postępowania przed Sadem pierwszej instancji, jak i uzupełniony w postepowaniu apelacyjnym daje podstawę do oceny, że syn ubezpieczonej <span class="anon-block">M. T. (1)</span> bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do utrzymania swojej matki <span class="anon-block">T. T.</span>. W światle orzecznictwa Sądu Najwyższego, m. in. wyroku z dnia 21 listopada 2011r. II UK 65/11 do spełnienia przesłanki przyczyniania się do utrzymania, wystarczające jest wykazanie choćby częściowego pozostawania na utrzymaniu zmarłego. Zatem, nie musi to być znaczy stopień przyczyniania się. Kryteria te, zdaniem Sadu Okręgowego w okolicznościach niniejszej sprawy zostały spełnione. W związku z tym, Sąd Okręgowy uznał, że ustalenia Sądu Rejonowego i przedstawiona ocena prawna są prawidłowe. Zatem, wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiadał prawu.</p>
<p>Z tego względu Sąd Okręgowy, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> oddalił apelację, jako bezzasadną.</p>
<p>
<span class="anon-block">K. A.</span> <span class="anon-block">J. Z.</span>
<span class="anon-block">J. W.</span>
</p>
</div>