III Ca 335/18
Sądy powszechne2018-11-08
Sygnatura
III Ca 335/18
Data orzeczenia
2018-11-08
Rodzaj
REASONS
Sędziowie
Dorota Podskalna-Baum (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt III Ca 335/18</p>
<p>Dnia 8 listopada 2018r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie</p>
<p>następującym:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="197"/>
<col width="487"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSO Mieczysław H. Kamiński – sprawozdawca</p>
<p>SSO Tomasz Białka</p>
<p>SSR del. Dorota Podskalna-Baum</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p> Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>prot. sąd. Katarzyna Gołyźniak</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. w Nowym Sączu</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. C.</span>, <span class="anon-block">S. C.</span>, <span class="anon-block">K. C.</span>, <span class="anon-block">L. C.</span>, <span class="anon-block">T. C. (1)</span>, <span class="anon-block">B. Ł.</span>, <span class="anon-block">A. Ł.</span>, <span class="anon-block">T. C. (1)</span>, <span class="anon-block">P. C.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">E. B.</span>, <span class="anon-block">M. I.</span>, <span class="anon-block">S. F.</span>, <span class="anon-block">T. C. (2)</span>, <br/>
<span class="anon-block">E. C. (1)</span>, <span class="anon-block">D. V.</span>, <span class="anon-block">M. H.</span>
</p>
<p>przeciwko Skarbowi Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>
</p>
<p>o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym</p>
<p>na skutek apelacji pozwanego</p>
<p>od wyroku Sądu Rejonowego w Gorlicach</p>
<p>z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt I C 464/15</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->oddala apelację; </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->zasądza od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. </strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Sygn. akt III Ca 335/18</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wyrokiem z 6 lutego 2018 r. Sąd Rejonowy w Gorlicach ujawnił zgodnie z mapą do celów prawnych z wykazem synchronizacyjnym geodety uprawnionego inż. <span class="anon-block">J. S.</span> z 7 lipca 2017 r. znak <span class="anon-block">(...)</span>, przyjętego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty <span class="anon-block"> (...)</span> 17 sierpnia 2017 r. pod pozycją <span class="anon-block">(...)</span>, że działka ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 145,9129 ha obj. KW nr <span class="anon-block"> (...)</span>, położona w <span class="anon-block">K.</span> uległa podziałowi na działki ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 143,8243 ha, nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 1,5692 ha, nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,5194 ha (pkt. I), ponadto zgodnie z opisanymi wyżej dokumentami ujawnił, że działka ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 49,82 ha obj. KW nr <span class="anon-block"> (...)</span>, położona w <span class="anon-block">K.</span> uległa podziałowi na działki ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 46,16 ha, nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 1,11 ha, nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 2,55 ha (pkt. II). Po dokonaniu wskazanych wyżej podziałów, dokonał uzgodnienia treści <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span>, w której dziale II jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo <span class="anon-block">Ł.</span> z rzeczywistym stanem prawnym, poprzez nakazanie odłączenia z niej działki ewid. nr <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">(...)</span>
</strong> o pow. 1,5692 ha, działki ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span>o pow. 0,5194 ha, działki ewid. nr <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">(...)</span>
</strong> o pow. 1,11 ha oraz działki ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 2,55 ha, położonych w <span class="anon-block">K.</span> i założenie dla tych działek nowej księgi wieczystej, w której dziale II w miejsce strony pozwanej winni zostać ujawnieni powodowie, jako właściciele w udziałach <span class="anon-block">E. B.</span>, <span class="anon-block">J. C.</span>, <span class="anon-block">M. I.</span>, <span class="anon-block">S. C.</span>, <span class="anon-block">S. F.</span> po 12/96 część (pkt. III ppkt. 1-5), <span class="anon-block">M. H.</span>, <span class="anon-block">T. C. (1)</span> s. <span class="anon-block">M.</span>, <span class="anon-block">P. C.</span>, <span class="anon-block">B. Ł.</span>, <span class="anon-block">A. Ł.</span>, <span class="anon-block">D. V.</span>, po 4/96 części (pkt. III ppkt. 6-11), <span class="anon-block">K. C.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">L. C.</span> po 3/96 części (pkt. III ppkt. 12-14), <span class="anon-block">T. C. (2)</span>, <span class="anon-block">T. C. (1)</span> s. <span class="anon-block">A. (...)</span>/96 i <span class="anon-block">E. C. (1)</span> po 1/96 (pkt. III, ppkt. 15-17).</p>
<p>Dalej uzgodnił również z rzeczywistym stanem prawnym treść KW nr <span class="anon-block"> (...)</span>, w której dziale II jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo <span class="anon-block">Ł.</span> poprzez odłączenie z tej księgi wieczystej działki ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,28 ha (powstałej z dawnej pgr nr <span class="anon-block">(...)</span> obj. LWH <span class="anon-block">(...)</span>) położonej w <span class="anon-block">K.</span> i założenie dla tej działki nowej księgi wieczystej, w której dziale II w miejsce strony pozwanej ujawnić należy powodów jako właścicieli w udziałach: <span class="anon-block">E. B.</span>, <span class="anon-block">J. C.</span>, <span class="anon-block">M. I.</span>, <span class="anon-block">S. C.</span>, <span class="anon-block">S. F.</span> po 12/96 części (pkt. IV ppkt 1-5), <span class="anon-block">M. H.</span>, <span class="anon-block">T. C. (1)</span> s. <span class="anon-block">M.</span>, <span class="anon-block">P. C.</span>, <span class="anon-block">B. Ł.</span>, <span class="anon-block">A. Ł.</span>, <span class="anon-block">D. V.</span> po 4/96 części (pkt. IV ppkt 6-11), <span class="anon-block">K. C.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">L. C.</span> po 3/96 części (pkt. IV ppkt 12-14), <span class="anon-block">T. C. (2)</span>, <span class="anon-block">T. C. (1)</span> s. <span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">E. C. (1)</span> po 1/96 części (pkt. IV ppkt 15-17).</p>
<p>Orzekając o kosztach zasądził od pozwanego na rzecz powodów łącznie 5721,50 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt. V), nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Gorlicach od pozwanego 325,50 zł tytułem wydatków tymczasowo pokrytych ze środków Skarbu Państwa (pkt. VI).</p>
<p>Sąd Rejonowy ustalił, że poprzednicy prawni powodów byli właścicielami nieruchomości leśnej położonej w <span class="anon-block">K.</span>, obj. lwh <span class="anon-block">(...)</span> gm. katastralna <span class="anon-block">L.</span> w udziałach: <span class="anon-block">E. C. (2)</span> w ½ części, <span class="anon-block">P. C.</span> w 7/16 części i <span class="anon-block">E. R.</span> w 1/16 części. Księgi gruntowe Gminy katastralnej <span class="anon-block">L.</span> utraciły moc prawną. W czasie zakładania II etapu ewidencji gruntów gmina katastralna <span class="anon-block">L.</span> została włączona do wsi <span class="anon-block">K.</span>. W aktualnym operacie ewidencji gruntów parcele katastralne nr <span class="anon-block">(...)</span> i część parceli <span class="anon-block">(...)</span> weszły w skład dz. nr <span class="anon-block">(...)</span>, część parceli <span class="anon-block">(...)</span> włączona została do dz. nr <span class="anon-block">(...)</span>, część parceli <span class="anon-block"> (...)</span> weszła dz. nr <span class="anon-block">(...)</span>, natomiast parcele <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i część parceli <span class="anon-block">(...)</span> włączone zostały do dz. nr <span class="anon-block">(...)</span>, pozostała część parceli <span class="anon-block">(...)</span> oraz parcelę <span class="anon-block"> (...)</span> włączono do dz. nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">Działka poscaleniowa nr (...)</span> powstała z działki ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span>, na którą założono <span class="anon-block">KW (...)</span> dla Skarbu Państwa Państwowego Funduszu Ziemi na podstawie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">G.</span> z 15 lipca 1954 r. nr <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">Działka poscaleniowa nr (...)</span> powstała z działki ewid. nr<span class="anon-block">(...)</span>, natomiast <span class="anon-block">działka poscaleniowa nr (...)</span> powstała z działki ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span>. Na <span class="anon-block">działki (...)</span> założono <span class="anon-block">KW (...)</span> dla Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Nadleśnictwo <span class="anon-block">Ł.</span> na podstawie powyższego orzeczenia. <span class="anon-block">Działka poscaleniowa nr (...)</span> powstała z działek ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>, które zostały wpisane w pozycji <span class="anon-block">(...)</span> rejestru pomiarowo-klasyfikacyjnego z 1970 r. dla <span class="anon-block">J. M. (1)</span> c. <span class="anon-block">T.</span>.</p>
<p>Po zatwierdzeniu projektu scalenia, decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">G.</span> z 16 listopada 1972 r. nr <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span> zamknięto, a nową <span class="anon-block">działkę poscaleniową nr (...)</span> wpisano do <span class="anon-block">KW (...)</span> na rzecz Skarbu Państwa Państwowego Funduszu Ziemi w oparciu o decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">G.</span> nr <span class="anon-block">(...)</span>. Następnie na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z 1973 r. oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911010444" title="Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - Dz. U. z 1991 r. Nr 101, poz. 444 (art. 4)">art. 4 ustawy o lasach</a> <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> przeniesiono do <span class="anon-block">KW (...)</span> i wpisano na rzecz Gospodarstwa Lasów Państwowych Nadleśnictwa <span class="anon-block">Ł.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">Księgę wieczystą (...)</span> zamknięto, a nowe <span class="anon-block">działki nr (...)</span> wpisano do <span class="anon-block">KW (...)</span> na rzecz Skarbu Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo <span class="anon-block">Ł.</span> na podstawie <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911010444" title="Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - Dz. U. z 1991 r. Nr 101, poz. 444 (art. 4)">art. 4 ustawy o lasach</a>. Nową <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> wpisano do <span class="anon-block">KW (...)</span> dla <span class="anon-block"> (...)</span> na podstawie <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span>, a następnie na podstawie operatu wymiany lasów działka ta została przeniesiona do <span class="anon-block">KW (...)</span>. Działka ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> zostały objęta KW nr <span class="anon-block"> (...)</span>, w której jako właściciel została ujawniona strona pozwana. <span class="anon-block">Działka ewidencyjna nr (...)</span> została objęta KW nr <span class="anon-block"> (...)</span>, w której jako właściciel została ujawniona strona pozwana. <span class="anon-block">Działka (...)</span> uczestniczyła w wymianie gruntów, była ekwiwalentem za dz. <span class="anon-block">(...)</span>, a jej poprzednim właścicielem był <span class="anon-block">J. M. (2)</span>.</p>
<p>W związku z synchronizacją stanu katastralnego do ewidencyjnego do sprawy I C 159/13 Sąd Rejonowego w Gorlicach dz. nr <span class="anon-block">(...)</span> podzieliła się na dz. nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow.0,28ha, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, dz. nr <span class="anon-block">(...)</span> podzieliła się na dz. nr <span class="anon-block">(...)</span>, dz. nr <span class="anon-block">(...)</span> podzieliła się na dz. nr <span class="anon-block">(...)</span>, dz.nr <span class="anon-block">(...)</span> podzieliła się na dz. nr <span class="anon-block">(...)</span>. Dz. nr <span class="anon-block">(...)</span>powstała z części pgr <span class="anon-block">(...)</span> z lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">L.</span>. W związku z synchronizacją stanu katastralnego do ewidencyjnego do sprawy I C 43/07 tut. sądu dz. nr<span class="anon-block">(...)</span> podzieliła się na dz. nr <span class="anon-block">(...)</span>. W związku z synchronizacją stanu katastralnego do ewidencyjnego dz. nr <span class="anon-block">(...)</span> podzieliła się na dz. <span class="anon-block">(...)</span>, dz. nr <span class="anon-block">(...)</span> podzieliła się na dz. nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 1,5692ha, <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,5194 ha, dz. nr<span class="anon-block">(...)</span> podzieliła się na dz. nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 1,11 ha, <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 2,55 ha.</p>
<p>Część pgr <span class="anon-block">(...)</span> oraz pgr <span class="anon-block"> (...)</span> z lwh <span class="anon-block">(...)</span> gm. kat. Leszczyny odpowiadają dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span>. Pgr <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, oraz cz. pgr <span class="anon-block">(...)</span> z lwh <span class="anon-block">(...)</span> leszczyny odpowiadają dz. nr <span class="anon-block">(...)</span>. Część pgr <span class="anon-block"> (...)</span> z lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">L.</span> odpowiada dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span>. Pgr <span class="anon-block">(...)</span> z lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">L.</span> odpowiada dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span>. Pgr <span class="anon-block">(...)</span> oraz cz. pgr <span class="anon-block">(...)</span> z lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">L.</span> odpowiadają dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span>. Obecnie w KW nr <span class="anon-block"> (...)</span> ujawniona jest dz. nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Powodowie są następcami prawnymi po <span class="anon-block">E.</span> <span class="anon-block">C.</span>, <span class="anon-block">P. C.</span> i <span class="anon-block">E. R.</span>.</p>
<p>Sąd Rejonowy wskazał, że na podstawie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">G.</span> z 15 lipca 1954 r. znak <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie przejęcia na własność państwa nieruchomości ziemskich położonych w gromadzie <span class="anon-block">K.</span>-<span class="anon-block">L.</span> – na podstawie art.1 i 3 dekretu z 5 września 1947 r. o przejściu na własność państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR oraz dekretu z 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność państwa nie pozostających ze faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> – uznano, że w gromadzie <span class="anon-block">K.</span>-<span class="anon-block">L.</span> znalazły się grunty opuszczone i niezajęte. Pośród wymienionych właścicieli nie zostali umieszczeni poprzednicy prawni powodów, tj. <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">P. C.</span> ani <span class="anon-block">E. R.</span>. Uznano, że grunty wymienionych w decyzji osób przeszły na własność państwa z dniem 1 lipca 1945 r. i zostały przejęte jako opuszczone.</p>
<p>W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 10)">art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> stwierdził, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie. W zakresie objętym żądaniem pozwu jako właściciel działek w <span class="anon-block">KW (...)</span> oraz <span class="anon-block"> (...)</span> ujawniony jest Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo <span class="anon-block">Ł.</span>. <span class="anon-block"> (...)</span> objęte pozwem położone są we wsi <span class="anon-block">K.</span>. Pierwotnie stanowiły parcele gruntowe ujęte w lwh <span class="anon-block">(...)</span>, w której jako właściciele ujawnieni byli <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">P. C.</span> oraz <span class="anon-block">E. R.</span>. Z dokumentu badania hipoteki wynika, że w ich miejsce został wpisany Skarb Państwa, a to na podstawie orzeczenia <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z 15 lipca 1954 r., znak <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Podstawę orzeczenia stanowiły dwa akty prawne: dekret z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do <span class="anon-block">(...)</span> (Dz. U. Nr 59, poz. 318) oraz dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>. Orzeczenie nie wymieniało <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">P. C.</span> oraz <span class="anon-block">E. R.</span> jako właścicieli, których nieruchomości podlegają przejęciu.</p>
<p>Sąd Rejonowy wskazał, że jakkolwiek nabycie własności przez Państwo na podstawie dekretów z 5 września 1947 r. i z 27 lipca 1949 r. następowało z mocy prawa, tym niemniej konieczne było wydanie odpowiedniego orzeczenia warunkującego skuteczne powoływanie się przez pozwanego na prawo własności. Treść orzeczenia <span class="anon-block"> (...)</span> nie wskazuje, by poprzednicy prawni powodów zostali pozbawieni prawa własności nieruchomości, nie zostali oni bowiem wymienieni w osnowie orzeczenia, dlatego nie mogło dojść do przejęcia ich nieruchomości przez Skarb Państwa. Sąd Rejonowy podkreślił, że nie dokonywał oceny ważności orzeczenia <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>, a jedynie badał, czy wywołało ono skutki prawne wobec poprzedników powodów. Ostatecznie uznał, że w realiach przedmiotowej sprawy orzeczenie <span class="anon-block"> (...)</span> z 15 lipca 1954 r. nie doprowadziło do przejęcia nieruchomości <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">P. C.</span> oraz <span class="anon-block">E. R.</span> na Skarb Państwa, ponieważ nie wymieniało ich w osnowie i nie zostały wypełnione przesłanki, na jakich orzeczenie zostało wydane. Treść ksiąg wieczystych jest zatem niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym, w związku z czym Sąd Rejonowy orzekł jak w pkt I-IV sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, a o wydatkach na podstawie art. art.113 ust.1 u.k.s.c. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art.98 k.p.c.</a>
</p>
<p>Wyrok ten zaskarżył apelacją pozwany zarzucając:</p>
<p>1.
naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 10;art. 10 ust. 1;art. 31;art. 31 ust. 2)">art. 10 ust. 1 oraz art. 31 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece</a> poprzez uwzględnienie powództwa pomimo tego, że brak jest orzeczenia sądu lub innego odpowiedniego dokumentu, z którego wynikałoby, że istnieje faktyczna niezgodność wpisów w <span class="anon-block">księgach wieczystych KW nr (...)</span> z rzeczywistym stanem prawnym,</p>
<p>2.
naruszenie przepisów postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez niezgodną z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na wadliwym zakwestionowaniu przez Sąd I instancji jako podstawy przejęcia tego mienia dekretów z 5 września 1947 r. o przejściu na własność państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do <span class="anon-block">(...)</span> oraz z 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>, a przez to zakwestionowanie skuteczności prawnej wydanego na ich podstawie orzeczenia <span class="anon-block"> (...)</span> z 15 lipca 1954 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span>, a to z tego względu, że orzeczenie to nie wymienia jako właścicieli przejmowanych gruntów <span class="anon-block">E.</span> <span class="anon-block">C.</span>, <span class="anon-block">P. C.</span> i <span class="anon-block">E. R.</span>.</p>
<p>Wskazując na powyższe, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kosztów procesu za obie instancje, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->W ocenie Sądu Okręgowego apelacja jest nieuzasadniona</strong>.</p>
<p>W sprawie nie zaszły uchybienia skutkujące nieważnością postępowania, których wystąpienie sąd odwoławczy ma obowiązek brać pod uwagę z urzędu – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 1)">art. 378 § 1 k.p.c.</a>
</p>
<p>Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia dotyczące wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w sprawie, a ich ocena dokonana została właściwie i wszechstronnie. Ocena ta nie budzi zastrzeżeń Sądu Okręgowego i mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Sąd Okręgowy podziela wszystkie ustalenia Sądu I instancji, przyjmując je za podstawę własnych rozważań, jak również podziela wyprowadzone z tych ustaleń wnioski natury prawnej.</p>
<p>Apelujący zarzucił, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę, że w odniesieniu do <span class="anon-block">księgi wieczystej KW nr (...)</span>, podstawą ujawnienia Skarbu Państwa jako właściciela nie jest orzeczenie <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z 15 lipca 1954 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span>, ale Decyzja Naczelnika Gminy w <span class="anon-block">U.</span> z 17 listopada 1975 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> oraz decyzja <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z 16 listopada 1972 r. nr <span class="anon-block">(...)</span>, a nie.</p>
<p>W związku z powyższym wskazać należy, że w/w decyzja Naczelnika Gminy <span class="anon-block">U.</span> spośród nieruchomości będących przedmiotem postępowania, dotyczyła jedynie <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. W piśmie z 27 listopada 2017 r. powodowie cofnęli pozew odnośnie <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o pow. 0,19 ha, powstałej z podziału <span class="anon-block">działki (...)</span>, która z kolei powstała z podziału <span class="anon-block">działki (...)</span> i wnieśli w tym zakresie o umorzenie postępowania. W rezultacie tego Sąd Rejonowy w Gorlicach postanowieniem z 5 grudnia 2017 r. (k. 135) umorzył postępowanie w tej części, tj. w zakresie dotyczącym <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o pow. 0,19 ha powstałej z podziału <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. W związku z tym kwestia ta w ogóle nie była przedmiotem oceny merytorycznej Sądu I instancji. Podniesione zarzuty dotyczące tego, że <span class="anon-block">działka nr (...)</span> uczestniczyła w wymianie gruntów dla tej miejscowości <strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->i została przyznana innej osobie fizycznej </span>
</strong>są zatem bezprzedmiotowe i pozostają poza zakresem rozważań Sądu Okręgowego.</p>
<p>Niezależnie od tego, Sąd Okręgowy uzupełnił postępowanie dowodowe i dopuścił dowód z decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">G.</span> z 16 listopada 1972 r. nr <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi <span class="anon-block">K.</span>, która została wydana na podstawie ustawy z 24 stycznia 1968 r. o scaleniu i wymianie gruntów. Sąd Okręgowy postanowił uzupełnić postępowanie dowodowe mimo braku wniosków i zarzutów przed Sądem Rejonowym, ze względu na publiczny charakter ksiąg wieczystych. Interes publiczny przejawia się w prawidłowym funkcjonowaniu instytucji rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5.11.2009r. <span class="anon-block"> (...)</span>).</p>
<p>Jak już wskazano, decyzja <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z 16 listopada 1972 r. nr <span class="anon-block">(...)</span> została wydana na podstawie ustawy z 24 stycznia 1968 r. o scaleniu i wymianie gruntów. Zawarte w tej ustawie regulacje dotyczyły zarówno gruntów będących przedmiotem własności, jak i znajdujących się jedynie w samoistnym posiadaniu (art. 3 ustawy). Zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 w/w ustawy, decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stanowiła tytuł do ujawnienia nowego stanu własności w księgach wieczystych. Decyzja ta nie przesądzała jednak<strong>
<!-- --> tytułu własności.</strong>
</p>
<p>Z powyższego wynika zatem, że o ile grunty objęte scaleniem bądź wymianą były przedmiotem własności konkretnego podmiotu, to wskutek scalenia czy wymiany, podmiot ten uzyskiwał w zamian na własność inne nieruchomości, w miejsce dotychczasowych. Powołany przepis nie skutkował jednak powstaniem prawa własności, o ile prawo to wcześniej nie istniało. Decyzja <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z 16 listopada 1972 r., a także przepisy będące podstawą jej wydania nie potwierdzają zatem stanowiska pozwanego. Przedmiotowe orzeczenie nie było decyzją prawotwórczą, nie dawało żadnego tytułu prawnego do nabycia własności. Z dokumentu tego nie można wywodzić więc możliwości uzyskania prawa własności, tak więc stanowił on podstawę wpisu własności na rzecz pozwanego, tylko o tyle, jeżeli wcześniej ono istniało. Wszystko to sprawia, że zachodzi konieczność ponownej oceny czy na podstawie wcześniejszej nastąpił skutek powstania własności. Podstawę poprzednią stanowiło natomiast orzeczenie <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z 15 lipca 1954 r., na podstawie którego prawo to pozwanemu nie przysługiwało.</p>
<p>Sąd Rejonowy słusznie stwierdził, że Skarb Państwa nie mógł uzyskać własności przedmiotowych nieruchomości na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">G.</span> z 15 lipca 1954 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> wydanej na podstawie dekretów z 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do <span class="anon-block">(...)</span> oraz z 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>. Niespornym było, że powołana decyzja nie wymieniała poprzedników prawnych powodów <span class="anon-block">E.</span> <span class="anon-block">C.</span>, <span class="anon-block">P. C.</span> i <span class="anon-block">E. R.</span>.</p>
<p>Prezentowana w apelacji argumentacja jest zatem nietrafna i nie może przynieść zamierzonego rezultatu. Do przejęcia własności przez Skarb Państwa, mogło dojść jedynie na podstawie przepisów dekretów z 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do <span class="anon-block">(...)</span> oraz z 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>. Ponadto, jak prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy, okoliczność, że podstawą wpisu własności na rzecz Skarbu Państwa była decyzja <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z 15 lipca 1954 r. nr <span class="anon-block">(...)</span> jednoznacznie wynika z dokumentu badania hipoteki sporządzonego przez geodetę uprawnionego <span class="anon-block">K. D.</span>. W tym miejscu zauważyć należy, że pozwany na wstępie apelacji wskazał, że nie polemizuje z ustaleniami faktycznym poczynionymi przez Sąd I instancji.</p>
<p>Sąd Okręgowy w całości podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że pozwany nie wykazał, by przysługiwała mu własność spornych gruntów na podstawie innych tytułów. W tej sytuacji, powołana w apelacji decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">G.</span> z 16 listopada 1972 r. nr <span class="anon-block">(...)</span> nie mogła przesądzać o przejęciu własności spornych nieruchomości przez Skarbu Państwa.</p>
<p>W związku z tym nie doszło do skutecznego pozbawienia poprzedników prawnych powodów własności spornych nieruchomości przez Skarb Państwa. Jeżeli zatem wpis prawa własności Skarbu Państwa w <span class="anon-block">księgach wieczystych nr (...)</span> nastąpił na jej podstawie, w konsekwencji stwierdzić należało, że wpis ten był bezprawny. Skoro w oparciu o przedmiotową decyzję grunty stanowiące przedmiot postępowania, zostały bez podstawy prawnej wpisane na rzecz Skarbu Państwa, zachodziła podstawa do uwzględnienia roszczenia.</p>
<p>Wbrew stanowisku apelującego, Sąd Rejonowy nie stwierdzał, by dekrety z 5 września 1947 r. i z 27 lipca 1949 r. nie mogły stanowić podstawy przejęcia nieruchomości poprzedników prawnych powodów, jak również nie oceniał ważności wydanego na ich podstawie orzeczenia. Stwierdził jedynie, że z uwagi na nie objęcie poprzedników prawnych powodów treścią w/w orzeczenia <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> o przejęciu mienia, nie mogło ono stanowić podstawy pozbawienia ich własności nieruchomości.</p>
<p>Pozwany nie wykazał zatem w toku procesu podstawy prawnej, która dawałaby mu tytuł własności do nieruchomości objętych zadaniem pozwu. Ocena Sądu I instancji w tym zakresie była prawidłowa, zaś zarzuty podniesione w apelacji nie zdołały jej podważyć. Okoliczność, że w późniejszym okresie sporne nieruchomości uczestniczyły w postępowaniu wymiennym prowadzonym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19680030013" title="Ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów - Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 13 ()">ustawy z 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów</a>, wdrożonym decyzją <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z 16 listopada 1972 r., nr <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów we wsi <span class="anon-block">K.</span>, nie sankcjonowała zatem zmian w prawie własności, które Skarbowi Państwa nie przysługiwało.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe rozważania, jak i treść dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, nie budzi zastrzeżeń Sądu Okręgowego, iż w stosunku do działek objętych niniejszym postępowaniem zachodziły przesłanki do stwierdzenia niezgodności treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym, o jakiej mowa w art. 10 u.k.w.h. Powodowie udowodnili bowiem, że ich poprzednicy prawni bezpodstawnie zostali pozbawieni własności działek stanowiących przedmiot niniejszego postępowania wskutek faktycznego przejęcia ich przez Skarb Państwa z powołaniem się na decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w <span class="anon-block">G.</span> z dnia 15 lipca 1954 r.</p>
<p>Wskazując na powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację .</p>
<p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 pkt. 2)">pkt 2</a> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 265).</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
</div>