VIII U 1637/18

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII U 1637/18</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 6 czerwca 2018 r. Dyrektor <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> odmówił <span class="anon-block">E. Z.</span> wypłaty świadczenia niezrealizowanego po <span class="anon-block">M. J.</span> (ojcu wnioskodawczyni). W uzasadnieniu organ emerytalny podniósł, że uprawnienia członka rodziny do świadczenia nie wypłaconego zmarłemu przysługują tylko w takim przypadku, gdy uprawniony wystąpił z wnioskiem o świadczenie i jeszcze przed datą wypłaty świadczenia zmarł, natomiast w dniu śmierci <span class="anon-block">M. J.</span> miał już ustalone prawo do świadczenia i stale je pobierał.<em> <!-- --> (decyzja – k.257 akt <span class="anon-block"> (...)</span>)</em> </p> <p>W dniu 10 lipca 2018 r. <span class="anon-block">E. Z.</span> złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o zmianę decyzji poprzez przyznanie jej niezrealizowanego świadczenia po zmarłym ojcu za miesiąc maj 2018. Wskazywała, że prowadziła z ojcem wspólne gospodarstwo domowe. Wniosła o zwrot kosztów procesu według norm przepisanych.<em> <!-- --> (odwołanie – k. 3 - 4)</em> </p> <p>Odpowiadając na odwołanie pismem z dnia 13 sierpnia 2018 roku Dyrektor <span class="anon-block"> (...)</span> wniósł o jego oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.</p> <p> <em> <!-- -->(odpowiedź na odwołanie – k. 6)</em> </p> <p>Na rozprawie w dniu 9 października 2018 r pełnomocnik organu emerytalnego oświadczył, że nie jest sporna okoliczność wspólnego zamieszkiwania wnioskodawczyni i zmarłego<em> <!-- -->.(e – prot. 00:01:10)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Ojciec wnioskodawczyni <span class="anon-block">E. M.</span> <span class="anon-block">J.</span> był uprawniony od 1 września 1981 r do emerytury wojskowej. Od 21 stycznia 2013 r był wdowcem.</p> <p> <em> <!-- -->(decyzja – k. 13, 231 akt <span class="anon-block"> (...)</span>)</em> </p> <p> <span class="anon-block">M. J.</span> mieszkał ostatnio przed śmiercią z córką <span class="anon-block">E. Z.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(okoliczność przyznana) </em> </p> <p> <span class="anon-block">M. J.</span> zmarł w dniu 8 maja 2018 roku.</p> <p> <em> <!-- -->(odpis skrócony aktu zgonu – k. 244 akt <span class="anon-block"> (...)</span>)</em> </p> <p>W dniu 9 maja 2018 r. <span class="anon-block">E. Z.</span> , jako córka zmarłego, wystąpiła z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po ojcu <span class="anon-block">M. J.</span> – należnej mu emerytury.</p> <p> <em> <!-- -->(wniosek – k. 256 akt <span class="anon-block"> (...)</span>)</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dokumenty znajdujące się <br/>w aktach sprawy i aktach rentowych, których nie kwestionowała żadna ze stron postępowania. Sąd oddalił wnioski dowodowe wnioskodawczyni w postaci zeznań świadków, z uwagi na to, że okoliczności, na które mieliby zeznawać nie były sporne pomiędzy stronami.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne pomiędzy stronami, a jedynie interpretacja art. 46 ustawy z dnia z dnia 10 grudnia 1993 r.o <em> <!-- -->zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych</em> oraz ich rodzin (Dz.U.2017.2225 t.j.), zgodnie z którym</p> <p>w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia pieniężne, świadczenia należne jej do dnia śmierci przysługują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, małżonkowi i dzieciom, a w razie ich braku - kolejno: wnukom, rodzicom, dziadkom i rodzeństwu. Osoby te mają prawo do udziału w nieukończonym postępowaniu prowadzonym dalej w sprawie tych świadczeń.</p> <p>Świadczenia, o których mowa w ust. 1, wypłaca się:</p> <p>1) małżonkowi lub dzieciom osoby, która zgłosiła wniosek, zamieszkałym z nią w dniu jej śmierci;</p> <p>2) małżonkowi lub dzieciom niespełniającym warunku określonego w pkt 1 albo innym członkom rodziny, o których mowa w ust. 1, jeżeli pozostawali na utrzymaniu osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia, lub osoba ta pozostawała na ich utrzymaniu.</p> <p>Prawo do świadczeń określonych w ust. 1 ustaje w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia te przysługiwały, chyba że osoba, o której mowa w ust. 1, wystąpi z wnioskiem o dalsze prowadzenie postępowania.</p> <p>Organ emerytalny odmówił prawa do niezrealizowanego świadczenia podnosząc, że zmarły miał już ustalone prawo do świadczenia i je pobierał, a zdaniem organu takiej sytuacji nie reguluje art. 46 ustawy.</p> <p>Z taką interpretacja nie można się zgodzić, a wskazane orzecznictwo (m.in.wyrok SA w Szczecinie z dnia 8.02.2018 r, III AUa 289/17) w odpowiedzi na odwołanie ma charakter jednostkowy i nieugruntowany.</p> <p>W świetle dotychczasowego, ugruntowanego orzecznictwa, w ocenie Sądu przepis ten dotyczy wszystkich przypadków braku realizacji świadczenia w okresie między złożeniem wniosku o emeryturę i rentę a śmiercią uprawnionego, czyli zarówno te gdy wnioskodawca zmarł w trakcie postępowania o przyznanie świadczenia , jak i te, gdy nastąpił zgon osoby mającej już ustalone prawo do emerytury bądź renty decyzją organu rentowego lub wyrokiem sądu. /tak SA w Łodzi w wyroku z dnia 4.04.2017 III AUa 664/16, LEX nr 2295279, uchwała 7 sędziów SN z dnia 26.02.1965 r, III PO 22/64, uzasadnienie do wyroku SN z dnia 13.01.2015, II UK 144/14, wyrok SA w Białymstoku z dnia 1.12.2016 r , III AUa 546/16, LEX nr 2188821 - orzeczenia te zostały wydane na tle art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przy czym w spornym zakresie przepis ten jest zbieżny z art. 46 ustawy o zaopatrzeniu…, nadto bezpośrednio art. 46 ustawy bezpośrednio dotyczy: wyrok SA w Gdańsku z dnia 3.12.2012 r, III AUa 895/12, Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych). Niezrealizowane świadczenie emerytalne lub rentowe, to bowiem takie świadczenie, do którego prawo zostało już ustalone lub co najmniej osoba uprawniona wystąpiła o nie jeszcze za życia, ale nie zostało jej wypłacone. (tak wyrok SA w Łodzi z dnia 4.12.2013 r, III AUa 386/13, LEX nr 1428144). Kierując się zasadą racjonalności ustawodawcy trudno byłoby przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było postawienie osób, które dopiero zgłosiły wniosek o przyznanie określonego świadczenia w bardziej korzystnej sytuacji niż osób, które prawo do takiego świadczenia już nabyły. Z treści art. 46 ust. 1 in fine cytowanej ustawy, którym to przepisem ustawodawca przyznał wymienionym osobom uprawnienie do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nie wpływa wniosek, że osoby te nie mają prawa do wypłaty zaległych a niezrealizowanych świadczeń w wypadku, gdy świadczenia zostały już ustalone za życia osoby, która zgłosiła wniosek o ich wypłatę, i że osoby określone w tym przepisie mogą być pozbawione prawa do świadczeń, a prawo to ma przejść na inną, nawet obcą osobę (np. spadkobiercę testamentowego). Osoby określone w omawianym przepisie zwykle należą do grona spadkobierców, ale przepis art. 46 ustawy lepiej zabezpiecza ich interesy niż przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">prawa spadkowego</a>, gdyż osoby te mogą zrealizować zaległe świadczenia bez potrzeby przeprowadzania formalności wynikających i przewidzianych w postępowaniu spadkowym, a przede wszystkim mogą je zrealizować także wówczas, gdy długi spadkowe są wyższe niż aktywa, a osoby te odrzuciły spadek.</p> <p>Wobec powyższego w związku ze spełnieniem przez wnioskodawczynię przesłanek z art. 46 cytowanej ustawy, Sąd Okręgowy, na postawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 ^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał <span class="anon-block">E. Z.</span> prawo do niezrealizowanego świadczenia za miesiąc maj 2018 roku po zmarłym w dniu 8 maja 2018 roku ojcu <span class="anon-block">M. J.</span>, o czym orzekł w sentencji wyroku.</p> </div>