IX Ca 1380/18

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IX Ca 1380/18</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 13 listopada 2018 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Olsztynie IX Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="431"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Dorota Ciejek (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSO Bożena Charukiewicz</p> <p>SSO Krystyna Skiepko</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2018 r. w Olsztynie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku Skarbu Państwa - Prokuratora Okręgowego w Olsztynie</p> <p>z udziałem <span class="anon-block">E. W.</span> </p> <p>o wpis hipoteki przymusowej</p> <p>na skutek apelacji uczestniczki od postanowienia Sądu Rejonowego w Nidzicy</p> <p>z dnia 24 września 2018 r., sygn. akt Dz. Kw 2229/18</p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a : </strong> </p> <p>oddalić apelację.</p> <p>Bożena Charukiewicz Dorota Ciejek Krystyna Skiepko </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IX Ca 1380/18</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 24 września 2018 r. Sąd Rejonowy w Nidzicy utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej dokonany przez referendarza sądowego w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> i oddalił wniosek skarżącej uczestniczki o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że dołączone do wniosku postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Olsztynie z dnia 1 sierpnia 2018 r. o zabezpieczeniu majątkowym dotyczy uczestniczki postępowania <span class="anon-block">E. W.</span>, zaś zarzuty objęte postępowaniem karnym dotyczą okresu sprzed zawarcia umowy o podział majątku wspólnego, który był objęty wspólnością ustawową oraz umowy darowizny z dnia 22 czerwca 2016 r., i stało się podstawą wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 100.000 zł na nieruchomości. Postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym z chwilą wydania stanowi tytuł wykonawczy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 293;art. 293 § 5)">art. 293 § 5 k.p.k.</a>) i jest natychmiast wykonalne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 462)">art. 462 k.p.k.</a>). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Powyższe postanowienie zaskarżyła apelacją uczestniczka postępowania, zarzucając postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626^{<!-- -->8} § 2 k.p.c.</a> polegające na zaniechaniu zbadania materialno-prawnej podstawy wydanego przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Olsztynie postanowienia o zabezpieczeniu z dnia 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt PO II Ds. 30.2018 i oceny prawidłowości zastosowanych przepisów, w tym możliwości wydania postanowienia o zabezpieczeniu w sprawie o przestępstwa skarbowe w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45)">art. 45 k.k.</a> skutkiem czego utrzymano w mocy wpis hipoteki przymusowej w oparciu o postanowienie wydane bez ważnej podstawy prawnej. Wskazując na powyższy zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie dokonanego wpisu hipoteki przymusowej i oddalenie wniosku oraz o zasądzenie kosztów postępowania przez Sądem pierwszej i drugiej instancji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">Księga wieczysta nr (...)</span> prowadzona jest dla nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości <span class="anon-block">W.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę oznaczoną nr (...)</span>, o powierzchni 1,16 ha. W dziale II prawo własności wpisane jest na rzecz <span class="anon-block">E. W.</span> na podstawie trzech aktów notarialnych: umowy sprzedaży z dnia 5 czerwca 2012 r. (Rep <span class="anon-block">(...)</span>nr <span class="anon-block">(...)</span>), podziału majątku, który był objęty wspólnością ustawową oraz umowy darowizny z dnia 22 czerwca 2016 r. (Rep <span class="anon-block">(...)</span>nr <span class="anon-block">(...)</span>), małżeńskiej umowy majątkowej ustanawiającej rozdzielność majątkową z dnia 9 września 2014 r. (Rep <span class="anon-block">(...)</span>).</p> <p>Postanowieniem o zabezpieczeniu majątkowym z dnia 1 sierpnia 2018 r., wydanym w sprawie sygn. akt PO II Ds. 30.2018, Prokurator Prokuratury Okręgowej w Olsztynie na podstawie przepisów: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 291;art. 292;art. 293;art. 293 § 1)">art. 291, 292, 293 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 747;art. 747 pkt. 2)">art. 747 pkt 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 113;art. 113 § 1)">art. 113 § 1 k.k.s.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 131;art. 131 § 1)">art. 131 § 1 k.k.s.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 22;art. 22 § 2;art. 22 § 2 pkt. 4 a)">art. 22 § 2 pkt 4a k.k.s.</a>, przy zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 § 1;art. 45 § 2;art. 45 § 3)">art.45 § 1, 2 i 3 k.k.</a>, postanowił dokonać zabezpieczenia na mieniu podejrzanego <span class="anon-block">W. W.</span> na poczet grożącego mu przepadku równowartości korzyści majątkowej z popełnienia przestępstwa lub ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku korzyści majątkowej w kwocie nie mniejszej niż 2.000.000 zł, poprzez zajęcie mienia należącego do żony podejrzanego <span class="anon-block">E. W.</span>. Zabezpieczenia tego dokonał poprzez ustanowienie na rzecz Skarbu Państwa m.in. hipoteki przymusowej do kwoty 100.000 zł na nieruchomości, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>.</p> <p>Powyższe postanowienie opatrzone zostało klauzulą natychmiastowej wykonalności.</p> <p>Apelacja nie jest zasadna.</p> <p>Postępowanie o wpis w księdze wieczystej ma charakter szczególny i zawiera autonomiczne regulacje w zakresie przebiegu postępowania dowodowego i podstaw orzekania. Zostały one określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626^{<!-- -->8} § 2 k.p.c.</a>, który stanowi, że rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten statuuje zasadę dokonywania wpisów w księdze wieczystej tylko na wniosek i w jego granicach. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że obowiązek badania treści wniosku i dokumentów mieści w sobie również ocenę, czy czynność materialnoprawna stanowiąca podstawę wpisu uzasadnia powstanie, zmianę lub wygaśnięcie prawa, które ma być wpisane do księgi wieczystej lub z niej wykreślone (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 maja 2012 r., IV CSK 462/11, dnia 5 kwietnia 2017 r., II CSK 546/16).</p> <p>Z normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 110;art. 110 pkt. 2)">art. 110 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1916) wynika, że hipotekę przymusową można uzyskać także na podstawie postanowienia prokuratora. Regulacja ta nawiązuje do przepisów postępowania karnego, w którym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 291;art. 291 § 1)">art. 291 § 1 k.p.k.</a> przewidziano możliwość zabezpieczenia wykonania orzeczenia na mieniu oskarżonego lub na mieniu, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 § 2)">art. 45 § 2 k.k.</a>, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bez takiego zabezpieczenia wykonanie orzeczenia w zakresie kary grzywny, świadczenia pieniężnego, przepadku lub środka kompensacyjnego będzie niemożliwe albo znacznie utrudnione. Sposób wykonania takiego zabezpieczenia określa przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 292)">art. 292 k.p.k.</a> Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 292;art. 292 § 1)">art. 292 § 1 k.p.k.</a> zabezpieczenie grzywny, nawiązki, świadczenia pieniężnego, obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kosztów sądowych następuje w sposób wskazany w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zastosowanie znajdzie tu zatem przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 747)">art. 747 k.p.c.</a>, w myśl którego zabezpieczenie roszczeń pieniężnych następuje przez m.in. obciążenie nieruchomości obowiązanego hipoteka przymusową. Stosownie natomiast do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 292;art. 292 § 2)">art. 292 § 2 k.p.k.</a> zabezpieczenie grożącego przepadku następuje przez zajęcie ruchomości, wierzytelności i innych praw majątkowych oraz przez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości, który to zakaz podlega ujawnieniu w księdze wieczystej.</p> <p>Ścisłe ograniczenie kognicji sądu wieczystoksięgowego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626^{<!-- -->8} § 2 k.p.c.</a> powoduje, że sąd ten jest uprawniony do badania postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym wyłącznie pod względem jego formy i treści, a zwłaszcza w kontekście <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 94;art. 94 § 1)">art. 94 § 1 k.p.k.</a>, który wskazuje na elementy formalnoprawne, które powinno zawierać takie postanowienie. Jest to oznaczenie organu oraz osoby lub osób, wydających postanowienie; data wydania postanowienia; wskazanie sprawy oraz kwestii, której postanowienie dotyczy; rozstrzygnięcie z podaniem podstawy prawnej; uzasadnienie, chyba że ustawa zwalnia od tego wymagania. Sąd wieczystoksięgowy nie może natomiast badać przesłanek zabezpieczenia majątkowego, jak chce tego skarżąca, ani też możliwości zastosowania określonego sposobu zabezpieczenia – zwłaszcza w kontekście grożącej kary lub środka penalnego o charakterze majątkowym. Do badania tych kwestii, tj. sposobu i zakresu zabezpieczenia, uprawniony jest wyłącznie sąd odwoławczy rozpoznający zażalenie na postanowienie prokuratora w przedmiocie zabezpieczenia,</p> <p>Przedłożone przez wnioskodawcę postanowienie z dnia 1 sierpnia 2018 r. zawiera wszystkie elementy określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 94;art. 94 § 1)">art. 94 § 1 k.p.k.</a>, a treść tego postanowienia wskazuje na ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej własność uczestniczki postępowania. W związku z powyższym nie było podstaw do oddalenia wniosku o wpis hipoteki.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 orzekł jak w sentencji postanowienia.</p> <p>Bożena Charukiewicz Dorota Ciejek Krystyna Skiepko </p> </div>