VI Gz 344/18

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VI Gz 344/18</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Dnia 13 listopada 2018 r. </strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Beata Hass - Kloc</p> <p>Sędziowie: SO Marta Zalewska (spr)</p> <p>SO Anna Harmata</p> <p>Protokolant: asyst. sędz. <span class="anon-block">J. G.</span> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2018 r. w Rzeszowie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>przeciwko: <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> ( Niemcy )</p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt V GC 1370/16</p> <p>postanawia:</p> <p> <strong> <!-- -->uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt V GC 1370/16 Sąd Rejonowy w Rzeszowie odmówił podjęcia zawieszonego postępowania (pkt I), umorzył postępowanie w sprawie (pkt II).</p> <p>Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że powód podał niewłaściwy adres pozwanego i doręczenie pozwanemu korespondencji na wskazany adres okazało się nieskuteczne. Przesyłka została zwrócona z odznaczoną adnotacją na dokumencie urzędowym - „ poświadczeniu doręczenia albo informacji o niemożności doręczenia” ( art. 10 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 roku w sprawie doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych), że adres nieznany. Wezwany pismem z dnia 17 stycznia 2017 roku pełnomocnik powoda nie wskazał innego adresu, pod który byłoby możliwe doręczenie korespondencji dla pozwanego bowiem pismem z dnia 30 stycznia 2017 roku wskazał ten sam uprzednio podany adres, pod który doręczenie nie było możliwe. W tych okolicznościach postanowieniem z dnia 7 lutego 2017 roku Sąd Rejonowy w Rzeszowie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 6)">art. 177 § 1 pkt 6 kpc</a> zawiesił postępowanie prowadzone z powództwa <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span> przeciwko <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Wnioskiem z dnia 8 maja 2017 roku pełnomocnik powódki wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, wskazując ten sam co uprzednio adres dla doręczeń pozwanej, pod którym ponownie nie została skutecznie doręczona korespondencja. Sąd odmówił podjęcia postępowania. Sąd Rejonowy wskazał, że choć w nin. sprawie wniosek o podjęcie postępowania został zgłoszony w ciągu roku od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania jednakże nie był on zasadny i postanowienie o podjęciu na jego podstawie nie mogło zostać wydane. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 182;art. 182 § 1)">art. 182 § 1 kpc</a> umorzył postępowanie.</p> <p>Na powyższe postanowienie zażalenie (k. 241-244) złożył powód zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a to:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez nierozważenie istotnych faktów przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy oraz dowolną i nielogiczną ocenę dowodów,</p> <p>- naruszenie art. 10 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007r. w sprawie doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych poprzez błędne uznanie, iż adres strony pozwanej wskazany w pozwie oraz w piśmie z dnia 30.01.2017r. jest adresem „nieznanym”, a przez to doręczenie korespondencji dla pozwanej nie było możliwe co stanowiło podstawę do dalszej odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sytuacji gdy adres ten jest adresem istniejącym i znanym toteż wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania z dnia 02.05.2017r. powinien zostać uwzględniony co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 6)">art. 177 § 1 pkt. 6 k.p.c.</a> poprzez odmowę wszczęcia postępowania pomimo wskazania znanego i istniejącego adresu, a więc ustania przeszkody w rozpoznaniu sprawy, co natomiast miało wpływ na naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 182;art. 182 § 1)">art. 182 § 1 k.p.c.</a> i umorzenie postępowania w sprawie pomimo braku istnienia przesłanek ku temu;</p> <p>- naruszenie 182 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 k.p.c.</a> i umorzenie postępowania w sprawie pomimo braku istnienia przesłanek ku temu tj. złożenia skutecznego i uzasadnionego wniosku powoda o podjęcie postępowania oraz braku podstaw ku jego zawieszeniu na wcześniejszym etapie postępowania, a także przedwczesność wydanego orzeczenia.</p> <p>W oparciu o powyższe zarzuty powód wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w pkt. I i podjęcie zawieszonego postępowania oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia w pkt. II i dalsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>Powód wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruków ze strony internetowej <span class="anon-block">G. M.</span> wraz ze zdjęciami (8 stron) - dla wykazania, iż adres pozwanej wskazany w procesie tj. <span class="anon-block">A. W.</span> 7, <span class="anon-block">(...)</span> - istnieje i jest znany, przez co znajdująca się adnotacja na dokumencie urzędowym o niemożności doręczenia jest nieprawidłowa oraz w sposób sprzeczny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym ustalono stan faktyczny sprawy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Zażalenie jest zasadne, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia.</p> <p>W nin. sprawie pozew został skierowany przeciwko niemieckie spolce z.o.o., mającej siedzibę w Niemczech. Sąd I instancji podjął próbę doręczenia pozwu i jego załączników, stosując formularz z Rozporządzenia nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. kierując korespondencję na wskazany w pozwie adres: <span class="anon-block">A. W.</span> 7, 81-373 <span class="anon-block">M.</span> Deutschland.</p> <p>W odpowiedzi na wniosek Sądu Rejonowego o doręczenie powyższych dokumentów niemiecka jednostka przyjmująca odpowiedziała – na formularzu zgodnym z Rozporządzeniem nr 1393/2007 – wskazując w pozycji 15.1 formularza: <em> <!-- -->adres nieznany</em> (k. 153-154). <em> <!-- -->(wohnsitz nicht bekannt)</em> </p> <p>Po zwrocie w/w korespondencji Sąd Rejonowy zarządzeniem z dn. 13.01.2017 r. (k. 157) wezwał pełnomocnika powoda do wskazania prawidłowego adresu pozwanego, pod który możliwe będzie doręczenie dokumentów. W odpowiedzi na powyższe powód w piśmie z dn. 30.01.2017 r. wyjaśnił, że adres pozwanej spółki nie uległ zmianie i jest tożsamy z adresem wskazanym w pozwie , wnosząc o doręczenie pozwanej dokumentów na adres: <span class="anon-block">A. W.</span> 7, <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">M.</span>, Deutschland. Do w/w pisma pełnomocnik załączył wydruk informacji z niemieckiego rejestru spółek, potwierdzający prawidłowość wskazanego w pozwie adresu pozwanej spółki. (k. 164-165)</p> <p>Uznając, że powód podał niewłaściwy adres pozwanego wskutek czego nie można pozwanemu doręczyć odpisu pozwu Sąd Rejonowy postanowieniem z dn. 7.02.2017 r. zawiesił postępowanie w sprawie. Kolejno, już po dacie zawieszenia, pełnomocnik powoda w piśmie z dn. 08.05.2017 r. (k. 197) złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postepowania ponownie wskazując, że adres pozwanej spółki wskazany w pozwie, pod który nastąpiło doręczenie jest aktualny, powołując, że adres ten jest ujawniony w niemieckim rejestrze spółek, jest też adresem, którym spółka posługuje się na stronach internetowych, na dowód czego załączył wydruki ze stron internetowych, w tym kolejny raz wydruk ze strony internetowej <span class="anon-block"> (...)</span> wskazujący na ten sam adres pozwanego, jak podany w pozwie.</p> <p>W dniu 16.05.2017 r. (k. 207) Sąd Rejonowy zarządził ponowne doręczenie dla pozwanej dokumentów sądowych za pośrednictwem jednostki przyjmującej. Korespondencję skierowano na adres : <span class="anon-block">A. W.</span> 7, <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">M.</span>, <span class="anon-block">(...)</span> (k. 224) Niemiecka jednostka przyjmująca odpowiedziała w dn. 18.07.2017 r. jak poprzednio na formularzu zgodnym z Rozporządzeniem nr 1393/2007 – wskazując w pozycji 15.2 formularza , odbiorca nieznany (k. 233-234) (<em> <!-- -->empfänger unbekannt). </em>Mimo to Sąd Rejonowy zaskarżonym postanowieniem odmówił podjęcia postępowania i umorzył postępowanie w sprawie.</p> <p>W tych okolicznościach należy stwierdzić, że wydanie zaskarżonego postanowienia było przedwczesne.</p> <p>Sąd Rejonowy zupełnie pominął informację strony powodowej o ujawnieniu w niemieckim rejestrze spółek adresu pozwanej tożsamego z tym, na który następowały doręczenia sądowe. Nie przedsięwziął też własnych ustaleń w celu weryfikacji aktualnych danych rejestrowych na dzień rozstrzygania, w szczególności nie zweryfikował podawanej przez pełnomocnika powoda dwukrotnie informacji o adresie pozwanej spółki w w/w rejestrze. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Rejonowy nie zawarł żadnych odniesień w tej kwestii, przyjmując, że korespondencja zaadresowana na ten sam, co uprzednio adres pozwanego, nie została skutecznie doręczona. Tymczasem w zaistniałej sytuacji dane posiadane przez Sąd Rejonowy nie upoważniały do takiej oceny.</p> <p>Stosownie do art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych (doręczanie dokumentów) oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000 jednostka przyjmująca doręcza dokument samodzielnie lub zleca jego doręczenie albo <span class="underline"> <!-- -->zgodnie z prawem państwa członkowskiego, do którego są adresowane dokumenty</span>, albo w szczególny sposób wskazany przez jednostkę przekazującą, o ile jest on zgodny z prawem tego państwa członkowskiego. Nadto ust. 2 przywołanej regulacji nakazuje jednostce przyjmującej niezwłoczne powiadomienie jednostki przekazującej o niemożności doręczenia w terminie miesiąca. W pkt 5 załącznika nr 1 do w/w rozporządzenia tj. formularza stanowiącego wniosek o doręczenie dokumentów (k. 153-154 oraz k. 224-225) , w przypadkach obu doręczeń , wybraną przez Sąd Rejonowy opcją doręczenia było doręczenie zgodnie z prawem państwa członkowskiego, do którego adresowane są dokumenty. Z powyższego wynika, że zasady doręczania korespondencji stronie pozwanej regulują przepisy państwa adresata tj. przepisy prawa niemieckiego.</p> <p>Sąd Rejonowy nie ustalił, czy wydruk ze strony internetowej <span class="underline"> <!-- --> <span class="anon-block"> (...)</span> </span> ma charakter urzędowy, zatem wiarygodny dla wykazania aktualnego adresu spółki prawa handlowego. Sąd Rejonowy zaniechał również ustalenia, jakie skutki prawne niesie za sobą ujawnienie adresu przez przedsiębiorcę w niemieckim rejestrze spółek, czy danym z tego rejestru przysługuje domniemanie prawdziwości, a więc czy wydruk z tego rejestru należy traktować/ stanowi / dokument urzędowy. Sąd Rejonowy nie ustalił też, czy przepisy prawa niemieckiego (państwa adresata), nie zawierają analogicznych rozwiązań z rozwiązaniami polskiej procedury cywilnej, zwłaszcza w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 133;art. 133 § 2 a)">art. 133 § 2a k.p.c.</a>, , <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139;art. 139 § 3)">art. 139 §3 kpc</a>, co skutkowałoby przyjęciem, że doręczenie w istocie jest skuteczne.</p> <p>Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy wskazany w pozwie adres pozwanej spółki jest tożsamy z adresem ujawnionym w niemieckim rejestrze spółek. Dostęp sądowi do powyższego rejestru, bez konieczności zobowiązywania strony powodowej do pozyskania stosownego wydruku z niemieckiego rejestru handlowego, umożliwia urzędowy portal informacyjny <span class="anon-block"> (...)</span> , gdzie w zakładce na stronie głównej – rejestry – rejestry handlowe - rejestry handlowe w państwach członkowskich, znajduje się odnośnik do Niemieckiego rejestru handlowego <span class="anon-block">H.</span> prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości <span class="anon-block">N.</span>-Północnej Westfalii dla wszystkich krajów związkowych. W razie ustalenia tożsamości adresu ujawnionego w rejestrze z adresem, na który dokonywane były doręczenia w przedmiotowej sprawie, Sąd Rejonowy ustali treść prawa niemieckiego w zakresie dokonywania doręczeń, skutków braku możliwości doręczenia, gdy adres jest nieznany oraz w zakresie skutków ujawnienia adresu przedsiębiorcy w niemieckim rejestrze spółek. W powyższym celu Sąd Rejonowy zwróci się do Ministerstwa Sprawiedliwości RP – Departamentu Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka, Wydziału Międzynarodowej Współpracy Prawnej w sprawach Cywilnych o wyjaśnienie i stosowne przepisy prawa niemieckiego, po krótkim przedstawieniu sprawy i na tej podstawie ustali, czy przepisy niemieckiej procedury cywilnej przewidują możliwość złożenia ze skutkiem doręczenia korespondencji skierowanej na adres siedziby spółki pozwanej ujawniony w rejestrze (per analogiam do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139)">art. 139 kpc</a>) Podstawą powyższego działania sądu I instancji będzie §5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dn. z dnia 28 stycznia 2002 r. w sprawie szczegółowych czynności sądów w sprawach z zakresu międzynarodowego postępowania cywilnego oraz karnego w stosunkach międzynarodowych (Dz.U.2014.1657 t.j. z dnia 2014.11.27).</p> <p>Dopiero po przeprowadzeniu tych czynności Sąd Rejonowy powinien zdecydować o podjęciu postepowania i dalszych czynnościach procesowych w sprawie lub jego umorzeniu stosownie do wyników ustaleń.</p> <p>Wobec powyższego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> należało uchylić zaskarżone postanowienie do dalszego procedowania w sprawie, jako przedwczesne.</p> <p>Odnosząc się natomiast do zarzutów zażalenia, iż nawet złożenie bezzasadnego wniosku o podjęcie postępowania, przed upływem 1 roku od daty zawieszenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie uzasadnia umorzenia postepowania, sąd w tym składzie nie podziela tej linii orzeczniczej SN. Stoi na stanowisku, iż nie o to chodziło ustawodawcy w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 182;art. 182 § 1)">art. 182 § 1 kpc</a>, by poprzez blankietowy wniosek uniemożliwiać umorzenia postępowania w nieskończoność, co byłoby nadużyciem procedury cywilnej. Przeciwnie; jedynie zasadnie złożony przed upływem roku czasu wniosek o podjęcie postepowania z uwagi na usunięcie przeszkody w dalszym procedowaniu ( w tym przypadku podanie skutecznie adresu pozwanej spółki ) stanowi przeszkodę w jego umorzeniu ( tak też SN III CZP 74/15 i przywołane tam orzecznictwo ).</p> </div>