III SA/Gd 273/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie NSA Anna Orłowska (spr.), WSA Tamara Dziełakowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za przeprowadzenie kontroli i wykonanie badań oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24 marca 2011 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) i § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 36, poz. 203) ustalił opłatę w wysokości 149,00 zł płatną w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji i obciążył nią "A" Sp. z o. o. w [...]. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 7 lutego 2011 r. przeprowadzono kontrolę sanitarną w związku z wnioskiem lokatorki mieszkania nr [...] przy ul. [...] w [...] – B. L. i pobrano próbki zeskrobin do badań mykologicznych. Laboratoryjne badanie pobranych próbek wykazało w mieszkaniu obecność grzybów pleśniowych szkodliwych dla zdrowia, zatem lokal mieszkalny nie spełnia odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych, co stanowi naruszenie wymogów art. 5 ust.1 pkt.1 lit. d i ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) i dlatego nałożył na zarządcę obiektu budowlanego opłaty za czynności kontrolne. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł "A" Sp. z o.o. w [...], kwestionując obciążenie kosztami przeprowadzonej kontroli sanitarnej. Odwołujący się zarzucił naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że stroną zobowiązaną do wykonania decyzji jest zarządca – "A" Sp. z o.o. w [...], brak wskazania podstawy prawnej do obciążenia adresata decyzji opłatą i – brak ustalenia, że odwołujący się jest zarządcą przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu przepisów art. 61 ustawy – Prawo budowlane. Decyzją z dnia 20 kwietnia 2011 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, iż stwierdzenie szkodliwego dla zdrowia grzyba w pomieszczeniu mieszkalnym jest naruszeniem warunków higienicznych, określonych przepisami art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.d i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, zatem organ I instancji miał obowiązek, zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ustalenia opłaty za dokonane badania i czynności kontrolne. Nadto organ wskazał, że podmiotem obowiązanym do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych z mocy art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, który na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej obowiązany jest do ponoszenia opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy inspekcji sanitarnej. Następnie podkreślił, że organy inspekcji sanitarnej nie posiadają kompetencji do ustalania przyczyn występowania zagrzybienia ani rozstrzygania co do odpowiedzialności w zakresie nieprzestrzegania warunków higienicznych w budynku. Organy ustaliły, że właścicielem budynku jest Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w [...], z udziałem Gminy Miejskiej [...], a zarządcą nieruchomości ustanowionym dla ww. wspólnoty jest "A" Sp. z o. o. w [...] przy ul. [...], czyli – adresat decyzji. Wskazując na art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane i art. 36 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej organ odwoławczy podkreślił, że zapis "właściciel lub zarządca" stanowi alternatywę, a organ nie jest uprawniony i zobowiązany do badania relacji między właścicielem a zarządcą obiektu budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Sp. z o.o. w [...] wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie art. 61 ustawy - Prawo budowlane, a także art. 7, art. 10 oraz art. 77 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż przepisy art. 61 ustawy – Prawo budowlane naruszone zostały poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, albowiem obowiązki winny zostać nałożone na właściciela, a nie na zarządcę budynku; Ponadto strona skarżąca wskazywała, że nie jest zarządcą budynku (nieruchomości), a organy orzekające z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśniły, kto jest zarządcą budynku, w którym usytuowane jest mieszkanie objęte kontrolą sanitarną. Stronie skarżącej uniemożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, a tym samym naruszono prawo do czynnego udziału w postępowaniu. W ocenie skarżącego, art. 61 Prawa budowlanego przewiduje kolejność adresatów, którzy są obowiązani utrzymać i użytkować obiekt. Jego zdaniem, adresatem decyzji powinien być właściciel budynku (Wspólnota Mieszkaniowa właścicieli lokali znajdujących się w budynku), bowiem nieprzypadkowo przepis wskazuje, że zobowiązanymi do utrzymywania i użytkowania obiektu są właściciel lub zarządca obiektu. Ponadto skarżący nie jest zarządcą nieruchomości w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, a więc zarządcą, któremu zarząd nieruchomością wspólną powierzono w sposób określony w art. 18 ust. 1 tej ustawy, ani też nie zarządza nieruchomością na podstawie art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżący podjął się zarządu rozumianego jako administrowanie, zarządzanie nieruchomością wspólną, zgodnie z art. 22 ustawy o własności lokali. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Powołany w decyzjach organów obu instancji przepis art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122 poz. 851 ze zm.), zwanej dalej ustawą, stanowi, że za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W myśl art. 36 ust. 2 ustawy, za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Ponadto, zgodnie z art. 37 ustawy, w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej kpa). Zatem stwierdzenie naruszenia wymogów higienicznych i zdrowotnych w wyniku badań przeprowadzonych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - determinuje pobranie opłaty za badania laboratoryjne i inne czynności kontrolne od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania tych wymagań. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd, iż podmiotem obowiązanym do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, który na podstawie art.36 ust.1 ustawy obowiązany jest do ponoszenia opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego jest z mocy art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Stosownie do przywołanego przepisu jest on obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art.5 ust.2, zgodnie z wymaganiami, określonymi tym przepisem w ust.1 pkt 1 lit.d tej ustawy (por. wyroki NSA: z dnia 19 stycznia 2010 r. II OSK 121/09; z dnia 30 listopada 2009 r. II OSK 1849/08; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 października 2005 r. III SA/Gd 79/05, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Nie można przy tym tracić z pola widzenia zadań i zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określonych w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zadaniem organów inspekcji sanitarnej jest sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny w różnych szeroko rozumianych środowiskach w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych. W myśl art. 4 ust.1 pkt 2 ustawy, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości. Skoro mowa jest o nieruchomości to stwierdzone nieprawidłowości i powstałe jako ich konsekwencja koszty powinny obciążać podmiot zarządzający nieruchomością w rozumieniu obiektu budowlanego o jakim mowa w art. 61 prawa budowlanego. Nie sposób bowiem uznać, zważywszy cel powołania inspekcji sanitarnej, aby w zakresie jej kompetencji było prowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego i ustalanie winnego w zakresie nieprzestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Sąd nie kwestionuje, że również najemca jest obowiązany utrzymywać lokal oraz pomieszczenia, do używania których jest uprawniony, we właściwym stanie technicznym i higieniczno- sanitarnym (art. 6b ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego) jednakże usytuowanie tego przepisu we wskazanej ustawie pozwala na wniosek, że regulacja ta dotyczy relacji wynajmujący najemca co oznacza, iż w przypadku obciążenia właściciela, zarządcy (wynajmującego) kosztami powstałymi z winy najemcy w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, będzie on mógł dochodzić ich zwrotu od najemcy na zasadach ogólnych. Wobec ustaleń organów inspekcji sanitarnej, że w budynku funkcjonuje Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w [...], z udziałem Gminy Miejskiej [...], a zarządcą nieruchomości ustanowionym dla ww. wspólnoty jest "A" Sp. z o.o. w [...], podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. należało ocenić jako bezzasadne. Można dodać, ze koszty badań laboratoryjnych należące do bieżących kosztów utrzymania nieruchomości mogą być pokrywane ze środków Wspólnoty. Natomiast zarzut naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że w niniejszej sprawie tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.