I Ca 424/18

<p>Sygn. akt I Ca 424/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 14 listopada 2018 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący SSO Joanna Składowska</p> <p>Sędziowie SSO Elżbieta Zalewska-Statuch</p> <p> SSO Barbara Bojakowska</p> <p>Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 roku w Sieradzu</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">H. M.</span> i <span class="anon-block">J. S.</span> </p> <p>przeciwko Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zadośćuczynienie</p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku</p> <p>z dnia 10 lipca 2018 roku, sygnatura akt I C 545/15</p> <p>uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łasku, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I Ca 424/18</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Łasku, w sprawie z powództwa <span class="anon-block">H. M.</span> i <span class="anon-block">J. S.</span> przeciwko Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu w <span class="anon-block">W.</span> o zadośćuczynienie, zasądził od pozwanego na rzecz powódki <span class="anon-block">H. M.</span> 35000 zł z ustawowymi odsetkami od 23 kwietnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty <br/>i 1812,75 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 1 i 3); oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt 2) oraz zasądził od pozwanego na rzecz powódki <span class="anon-block">J. S.</span> 15000 zł <br/>z ustawowymi odsetkami od 23 kwietnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty i 1208,50 z tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 4 i 6); oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt 5), a także nie obciążył stron nieuiszczonymi kosztami sądowymi (pkt 7).</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski, <br/>których istotne elementy przedstawiają się następująco:</em> </strong> </p> <p>13 września 2005 r. około godziny 3.40 nieznany sprawca kierujący pojazdem mechanicznym o nieustalonej marce na trasie między miejscowościami <span class="anon-block">P.</span> – <span class="anon-block">M.</span> doprowadził do zderzenia drogowego w postaci potrącenia pieszego <span class="anon-block">P. M.</span>, który na skutek doznanych obrażeń ciała poniósł śmierć na miejscu</p> <p>Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2005 r. umorzono śledztwo w sprawie wypadku drogowego zaistniałego w dniu 13 września 2005 r. na trasie między miejscowościami <span class="anon-block">P.</span> – <span class="anon-block">M.</span> w wyniku którego śmierć poniósł <span class="anon-block">P. M.</span>, tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177;art. 177 § 2)">art. 177 § 2 k.k.</a> z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa.</p> <p>W toku postępowania przygotowawczego zawartość alkoholu we krwi zmarłego określono na 1,4 0/00.</p> <p>Bezpośrednią przyczyną zgonu <span class="anon-block">P. M.</span> była niewydolność krążeniowo-oddechowa, wtórną – obrażenia czaszkowo – mózgowe z wymóżdżeniem, zaś pierwotną <br/>– wypadek drogowy.</p> <p> <span class="anon-block">H. M.</span> to matka zmarłego, a powódka <span class="anon-block">J. S.</span> to jego siostra. W dacie śmierci <span class="anon-block">P. M.</span> w/w miały odpowiednio po 56 i 25 lat.</p> <p> <span class="anon-block">P. M.</span> nie założył własnej rodziny, był kawalerem. Odbywał służbę wojskową poza miejscem zamieszkania (miejscowość <span class="anon-block">N.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>), z tym że do domu rodzinnego przyjeżdżał średnio 1-2 razy w miesiącu. Otrzymywał rentę rodzinną po ojcu w wysokości 750 zł miesięcznie, nie pracował nigdzie zawodowo ani dorywczo.</p> <p>Zanim zmarły poszedł do wojska mieszkał z matką i siostrą (i jej rodziną) w jednym domu. Wówczas ich kontakt był codzienny. Spędzał z powódkami święta, uczestniczył <br/>w spotkaniach rodzinnych.</p> <p>Relacje łączące zmarłego z powódką <span class="anon-block">H. M.</span> były bardzo dobre.</p> <p> <span class="anon-block">J. S.</span> bardzo przeżyła śmierć brata. Przez okres około 6 miesięcy <br/>po wypadku nie chciała z nikim utrzymywać żadnych kontaktów, zamknęła się w sobie</p> <p>Pozwany pismami z 22 kwietnia 2015 r. odmówił powódkom wypłaty zadośćuczynienia w związku ze śmiercią ich syna oraz brata.</p> <p>Stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody, uznając je za wiarygodne, gdyż były to przede wszystkim dowody z dokumentów, nie budzących wątpliwości <br/>co do swej autentyczności, a także na podstawie zeznań świadków i przesłuchania powódek.</p> <p>Z uwagi na to, że w sprawie zachodziła konieczność ustalenia przyczyn oraz przebiegu wypadku z dnia 13 września 2005 r., a także konieczność rozważenia kwestii przyczynienia się osoby zmarłej do powstania szkody, konieczne było dopuszczenie przez Sąd dowodu <br/>w postaci opinii biegłych trzech różnych specjalności, w tym jednej łącznej, tj. z zakresu techniki samochodowej i rekonstrukcji zdarzeń drogowych, specjalisty medycyny sądowej oraz z zakresu medycyny sądowej, patomorfologii i toksykologii, które to opinie są pełne <br/>i wyczerpujące i których to wnioski pozwoliły na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.</p> <p>Sąd, w oparciu o art. 98 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 23;art. 24)">art. 23 i 24 k.c.</a> i orzecznictwo <br/>z tym związane wskazał, że z poczynionych w przedmiotowej sprawie ustaleń faktycznych wynika, że więź rodzinna łącząca powódkę <span class="anon-block">H. M.</span> z synem była bardzo silna, miała charakter szczególny, co przez lata utrudniało powódce zracjonalizowanie <br/>i zaakceptowanie faktu jej zerwania.</p> <p>W ocenie Sądu również <span class="anon-block">J. S.</span> wykazała, w sposób nie budzący wątpliwości, iż na skutek śmierci <span class="anon-block">P. M.</span>, jej brata, zostały naruszone jej dobra osobiste polegające na prawie do życia w rodzinie. Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że powódki jako osoby najbliższe poszkodowanego doznały niewątpliwie znacznej krzywdy. Dlatego uznano, że co do zasady ich roszczenia są usprawiedliwione.</p> <p>W oparciu o art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 k.c.</a> Sąd stwierdził, że w świetle dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń uznano, iż poszkodowany do wypadku przyczynił się w zakresie 50 %.</p> <p>Sąd przy ocenie stopnia przyczynienia wziął pod uwagę stan nietrzeźwości <span class="anon-block">P. M.</span>, gdyż ten w niewątpliwy sposób został wykazany badaniem przeprowadzonym w toku postępowania przygotowawczego. Stan ten mógł nieć wpływ <br/>na sposób poruszania się zmarłego. Z uwagi na brak bezpośrednich świadków, udokumentowane oraz zarejestrowane ślady na jezdni, nie można wykluczyć, że do wypadku doszło albowiem syn oraz brat powódek poruszał się lub stał w obszarze jezdni, nie ustępując przy tym pierwszeństwa nadjeżdżającym samochodom, ewentualnie wtargnął nagle na jezdnię z pobocza przed bezpośrednio zbliżający się samochód.</p> <p>Z uwagi na powyższe Sąd uznał, iż zasadnym jest żądanie <span class="anon-block">H. M.</span> <br/>w zakresie kwoty 70000 zł, zaś <span class="anon-block">J. S.</span> - w zakresie kwoty 30000 zł, <br/>zaś po obniżeniu tych kwot o 50% zasądzono na ich rzecz odpowiednio kwotę 35000 zł <br/>oraz kwotę 15000 zł.</p> <p>Podkreślono również, iż powódki w wyniku tej śmierci nie stały się zupełnie samotne, bez rodziny, bo mogą kompensować tą stratę (i robią to) utrzymując relacje z córką oraz wnukiem (powódka <span class="anon-block">H. M.</span>), z matką, współmałżonkiem oraz synem (powódka <span class="anon-block">J. S.</span>). Poza tym, zdaniem Sądu, krzywdę powódek łagodzi również upływający czas, a od wypadku minęło już prawie 13 lat.</p> <p>O odsetkach ustawowych i odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a> i zasądził je od 23 kwietnia 2015 r. - dzień po wydaniu decyzji odmownej przez pozwanego.</p> <p>W pozostałym zakresie powództwo o zadośćuczynienie oddalono.</p> <p>Według Sądu, roszczenie powódek nie uległo przedawnieniu, ponieważ zgodnie <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442)">art. 442 k.c.</a> w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 sierpnia 2007 roku, jeżeli szkoda wyniknęła z występku, tak jak w niniejszej sprawie, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat 10 od dnia popełnienia przestępstwa. W dniu 20 sierpnia <br/>2007 roku wszedł w życie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1))">art. 442^{<!-- -->1}k.c.</a>, który w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1) § 2)">§ 2</a> przedłużył okres przedawnienia <br/>do 20 lat. Przepisy międzyczasowe związane z w/w zmianą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> przewidują, że nowy 20-letni termin przedawnienia stosuje się do roszczeń, które powstały przed dniem 10 sierpnia 2007 roku, jeżeli na ten dzień nie nastąpiło jeszcze przedawnienie według przepisów dotychczasowych. Bieg terminu przedawniania w niniejszej sprawie rozpoczął się w dniu popełnienia przestępstwa, czyli w dniu 13 września 2005 roku. W dniu 10 sierpnia 2007 roku nie minął jeszcze 10-leni okres przedawnienia i dlatego w niniejszej sprawie <br/>ma zastosowanie 20-letni okres przedawnienia.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, <br/>nie uwzględniając wniosku pełnomocnika powódek by podwyższyć wynagrodzenie <br/>do wysokości podwójnej stawki podstawowej.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację</strong> od powyższego rozstrzygnięcia złożył pozwany, zaskarżając go w części <br/>pkt 1, 3, 4 i 6 wyroku, zarzucając:</p> <p>I/ w zakresie rozstrzygnięcia o przedawnieniu:</p> <p>- naruszenie przepisu prawa procesowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> wykładanego a contrario, poprzez niezastosowanie i pominięcie ugruntowanego stanowiska, iż sąd cywilny posiada kompetencje do samodzielnego stwierdzenia, iż czyn niedozwolony, stanowiący źródło szkody jest przestępstwem. Prawidłowo zastosowana wykładnia tego przepisu w niniejszej sprawie winna prowadzić do wniosku, iż sąd cywilny posiada kompetencje do dokonania tych ustaleń we własnym zakresie, czego jednak nie uczynił Sąd I instancji, co powinno skutkować oddaleniem powództwa w całości;</p> <p>- naruszenie przepisu prawa procesowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> przez dokonanie przez Sąd I instancji oceny dowodów w sposób przekraczający granicę swobodnej ich oceny oraz w sposób niewszechstronny i nielogiczny polegający na tym, że:</p> <p>a/ Sąd ustalił, iż obrażenia poszkodowanego powstałe w wyniku wypadku były skutkiem popełnienia przestępstwa mimo, iż nie rozważył, w oparciu o zasady prawa karnego, istnienia przedmiotowych i podmiotowych znamion przestępstwa. Sąd nie dokonał w tym zakresie jakiejkolwiek obiektywnej oceny dowodów;</p> <p>b/ Sąd I instancji pominął, że z dowodu z opinii biegłych z zakresu medycyny sądowej, patomorfologu i toksykologii wynika, iż nie można okoliczności niniejszego wypadku przyjąć jako pewnych, a przede wszystkim nie można ustalić w sposób pewny <br/>w jakiej pozycji znajdował się poszkodowany, który najprawdopodobniej został przejechany, co wynika też z niedostatków w protokole sekcji zwłok, a więc w sprawie nie ujawniono wystarczających dowodów pozwalających ustalić, że w sprawie doszło do popełnienia przestępstwa;</p> <p>- naruszenie przepisu prawa procesowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 231)">art. 231 k.p.c.</a> poprzez błędne domniemanie, że kierujący pojazdem dopuścił się popełnienia przestępstwa, podczas gdy takiego domniemania nie można wyprowadzić z samego faktu zaistnienia zdarzenia na drodze, a brak jest innych dowodów o tym świadczących, co więcej wina sprawcy czynu zabronionego nie może być oceniana w kontekście prawdopodobieństwa podejmowania się przez sprawców określonych działań i zachowań, lecz musi wynikać z ustalonego stanu faktycznego;</p> <p>- naruszenie przepisów prawa materialnego art. 442^{<!-- -->1} § 2 w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie i poprzez przyjęcie, że możliwe jest rozstrzygnięcie, <br/>iż szkoda wynikła ze zbrodni lub występku pomimo nieustalenia przedmiotowych <br/>i podmiotowych przesłanek zaistnienia przestępstwa. Prawidłowa wykładnia tego przepisu <br/>w niniejszej sprawie powinna prowadzić do wniosku, iż dowody pozwalające <br/>na zrekonstruowanie okoliczności i przebiegu zdarzenia, nie dają podstaw do ustalenia, <br/>że w sprawie doszło do popełnienia przestępstwa, a więc nie zostały spełnione przesłanki <br/>dla zastosowania wydłużonego terminu przedawnienia roszczeń i norma prawna wynikająca <br/>z tego przepisu nie znajdzie w sprawie zastosowania;</p> <p>- naruszenie przepisu prawa materialnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 1)">art. 442^{<!-- -->1} § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> poprzez nieuzasadnione pozbawienie Pozwanego gwarancyjnej funkcji przedawnienia, w sytuacji <br/>gdy strona powodowa nie była w stanie przedstawić dowodów uzasadniających ustalenie znamion przestępstwa, które pozwalałoby przyjąć znacznie dłuższy termin przedawnienia roszczeń;</p> <p>- naruszenie przepisu prawa materialnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 1)">art. 442^{<!-- -->1} § 1 k.c.</a> poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie przedawnienia roszczeń powódek wobec pozwanego;</p> <p>II/ z daleko posuniętej ostrożności - w przedmiocie odsetek:</p> <p>- naruszenie przepisu prawa procesowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> poprzez pominięcie, <br/>że Sąd wdając wyrok bierze za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, a tym samym zasądza zadośćuczynienie przy uwzględnieniu zmiany wymiaru krzywdy w czasie i tym samym brak jest podstaw do uznania, że w dacie poprzedzającej wydanie orzeczenia w sprawie Pozwany opóźniał się ze spełnieniem świadczenia;</p> <p>- naruszenie przepisu prawa procesowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> przez dokonanie przez Sąd I instancji oceny dowodów w sposób przekraczający granicę swobodnej ich oceny oraz w sposób niewszechstronny i nielogiczny polegający na tym, że Sąd I instancji pominął, że Powódki dopiero podczas przesłuchania przed Sądem I instancji miały możliwość wiążącego je (pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań) wypowiedzenia się co do rozmiaru doznanej krzywdy i jej oceny z perspektywy czasu, <br/>co daje obiektywną możliwość ustalenia wysokości należnego zadośćuczynienia dopiero <br/>na etapie zamknięcia rozprawy i ogłoszenia wyroku, co powinno skutkować zasądzeniem odsetek od zadośćuczynienia od dnia ogłoszenia wyroku, podczas Sąd I instancji błędnie uznał, że terminem naliczania odsetek powinna być data 23 kwietnia 2015 r.;</p> <p>- naruszenie przepisu prawa materialnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> poprzez błędne uznanie, <br/>iż w dniu 23.04.2015 r. można było mówić o świadczeniu pieniężnym w rozumieniu <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a>, podczas gdy ustalenia dotyczące obliczania terminu przedawnienia roszczenia, rozmiaru szkody i związanego z tym zadośćuczynienia zostały dokonane w toku postępowania przed I instancją, a ostateczna kwota zadośćuczynienia skonkretyzowana <br/>w wyroku;</p> <p>- naruszenie przepisu prawa materialnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 2)">art. 442^{<!-- -->1} § 2 k.c.</a> poprzez pominięcie, <br/>że w dacie 23.04.2015 r. pozwany nie był uprawniony samodzielnie rozstrzygać o bycie przestępstwa i możliwości zastosowania u powódek dłuższego terminu przedawnienia roszczeń i wypłaty zadośćuczynienia, gdyż żaden inny podmiot poza sądem powszechnym, nie może sprawować wymiaru sprawiedliwości i w sposób wiążący dokonywać oceny, <br/>czy dany czyn stanowi przestępstwo;</p> <p>- naruszenie przepisu prawa materialnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> poprzez błędną wykładnię <br/>i pominięcie, że:</p> <p>a/ w chwili wyroku jednoznacznie określana jest zarówno odpowiedzialność Pozwanego, jak i wysokość świadczenia, co skutkowało zasądzeniem odsetek od dnia następnego po dniu wniesienia pozwu, podczas gdy w przypadku zadośćuczynienia <br/>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a>, odsetki należą się od daty wyrokowania;</p> <p>b/ zasądzenie zadośćuczynienia oraz ustalenie jego wysokości stanowi fakultatywne uprawnienie Sądu i nie jest roszczeniem wymagalnym przed datą jego zasądzenia poprzez orzeczenie odsetek za okres wcześniejszy niż dzień ogłoszenia orzeczenia w sprawie;</p> <p>- naruszenie przepisu prawa materialnego art. 109 Ustawy z dnia 22 maja 2003 r. <br/>o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) poprzez nie uwzględnienie, iż przepis ten zobowiązuje Pozwanego do wypłaty w terminie 30 dni kwoty jedynie w przypadkach, <br/>w których nie istnieje konieczność dokonania wyjaśnień, od których zależy zasadność <br/>lub wysokość świadczenia, poprzez orzeczenie odsetek za okres wcześniejszy niż dzień uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie; skoro w niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia <br/>w zakresie istnienia przestępstwa, zasadności zarzutu przedawnienia doszło w wyroku;</p> <p>- naruszenia przepisu prawa materialnego art. 14 pkt. 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) poprzez nieuwzględnienie, iż przepis ten dopuszcza możliwość określenia innego momentu wymagalności świadczenia ubezpieczyciela, w przypadku <br/>gdy ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego, co miało miejsce w niniejszej sprawie, gdyż w wyroku Sąd winien rozstrzygnąć kwestię istnienia przestępstwa, zasadności zarzutu przedawnienia, wysokości należnego zadośćuczynienia.</p> <p>W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie powództwa w zaskarżonej części i tym samym oddalenie powództwa w całości; zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części poprzez zasądzenie od powódek na rzecz pozwanego kosztów postępowania przed sądem I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; zasądzenie od powódek <br/>na rzecz pozwanego kosztów postępowania przed sądem II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>W odpowiedzi na apelację powódki wniosły o jej oddalenie i zasądzenie od strony pozwanej na ich rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Rozpoznając apelacje pozwanego należy uznać, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, co skutkuje koniecznością wydania wyroku kasatoryjnego.</p> <p>Odnosząc się do zarzutu apelacji dotyczącego naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> należy <br/>w całości zgodzić się ze skarżącym, że samo postanowienie o umorzeniu postępowania karnego w sprawie wypadku drogowego z 13 września 2005 r. w wyniku którego śmierć poniósł <span class="anon-block">P. M.</span>, to jest czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177;art. 177 § 2)">art. 177 § 2 k.k.</a> z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa, nie przesadza, że rzeczywiście do tego przestępstwa doszło.</p> <p>Sąd Rejonowy błędnie przy tym przyjął, że okoliczności zdarzenia wyrządzającego szkodę nie są między stronami sporne. Pomimo dopuszczenia dowodów z opinii biegłych z zakresu rekonstrukcji wypadków i medycyny sądowej Sąd Rejonowy nie poczynił żadnych ustalań, co do przebiegu samego wypadku oraz czy sama śmierć bezpośrednio poszkodowanego pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z wypadkiem.</p> <p>Trafnie zauważa apelujący, że nie można domniemywać popełnienia przestępstwa, <br/>a Sąd odnosząc się do zarzutu przedawnienia ograniczył się tylko do przytoczenia terminów przedawnienia nie czyniąc żadnych ustaleń i rozważań w zakresie znamion przestępstwa.</p> <p>W tym miejscu należy przypomnieć, że znamieniem strony przedmiotowej spowodowania wypadku jest naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu. Pojęcie tych zasad obejmuje zarówno zasady ujęte w przepisach prawa drogowego, jak też wynikające z istoty bezpieczeństwa w ruchu zasady prakseologiczne odnoszące się do danej sfery ruchu.</p> <p>Zasady bezpieczeństwa dotyczące ruchu drogowego określone zostały w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ()">ustawie <br/>z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym</a> (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.). Do najistotniejszych zasad ujętych w przepisach o ruchu drogowym należą zasady wymijania, omijania przeszkód przez pojazdy w terenie niezabudowanym <br/>oraz poruszania się pieszych po jezdni w terenie niezabudowanym.</p> <p>Przestępstwo spowodowania wypadku komunikacyjnego ma charakter skutkowy, konieczne więc jest ustalenie, że pomiędzy stwierdzonym naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu, a zaistniałym wypadkiem zachodzi związek przyczynowy.</p> <p>W związku z tym, że Sąd Rejonowy w zakresie ustalenia popełnienia przestępstwa ograniczył się tylko do lakonicznego stwierdzenia, że bezpośrednio poszkodowany zginał <br/>w wypadku na skutek popełniania przestępstwa, nie czyniąc żadnych w tym zakresie ustaleń, pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego, ani nie wyjaśnił podstawy prawnej popełnionego czynu zabronionego, należało przyjąć, że zachodzi nierozpoznanie istoty sprawy.</p> <p>Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do tego co było przedmiotem sprawy, <br/>a mianowicie czy nie doszło do przedawnienia roszczenia powódek. Brak ustaleń, <br/>czy zachowanie kierującego pojazdem wypełnia przedmiotowe znamiona czynu zabronionego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177;art. 177 § 2)">art. 177 § 2 kk</a> uniemożliwia Sądowi Okręgowemu ocenę dalszych zarzutów apelującego <br/>a dotyczących przedawnienia roszczenia.</p> <p>Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien w oparciu o przeprowadzone dowody ustalić przebiegu zdarzenia z 13 września 2005 r. i dokonać oceny, czy w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy można przyjąć, <br/>że zachowanie nieustalonego sprawcy wypełnia przedmiotowe znamiona czynu zabronionego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177)">art. 177 k.k.</a> Następnie konieczne będzie rozważenie wszystkich okoliczności jego popełnienia i rozważenie, czy przy uwzględnieniu jedynie kryteriów obiektywnych, można przyjąć, iż działanie sprawcy (nieustalonego kierowcy) było w tych okolicznościach zawinione, mając na uwadze miejsce i czas wypadku.</p> <p>Dopiero wówczas możliwa będzie ocena zgłoszonego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia.</p> <p>Z tych wszystkich Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> uchylił zaskarżony wyrok w części zaskarżonej, czyli co do punków 1, 3, 4, 6 i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Łasku do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.</p> <p>W związku z uchyleniem wyroku bezprzedmiotowe było odnoszenie się do dalszych zarzutów zawartych w apelacji a zgłoszonych z daleko posuniętej ostrożności <br/>- w przedmiocie odsetek.</p> </div>