III AUa 294/18

<p>Sygn. akt III AUa 294/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 14 listopada 2018 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="236"/> <col width="413"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący - Sędzia</p> </td> <td> <p>SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Krzysztof Szewczak (spr.)</p> <p>SO del. do SA Jacek Chaciński</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Protokolant: p.o. protokolanta sądowego Sylwia Zawadzka</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. w Lublinie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">J. K.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">L.</span> </p> <p>o prawo do emerytury</p> <p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">L.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie</p> <p>z dnia 6 lutego 2018 r. sygn. akt VIII U 479/17</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>Jacek Chaciński Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Krzysztof Szewczak </p> <p> <strong> <!-- -->III AUa 294/18</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 12 stycznia 2017 r., znak:<span class="anon-block">(...)</span>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span>, po rozpoznaniu wniosku o emeryturę, odmówił <span class="anon-block">J. K.</span> prawa do ponownego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony w dniu 17 listopada 2016 r. złożył wniosek o przyznanie emerytury. Decyzją z dnia 25 listopada 2016 r. Zakład odmówił <span class="anon-block">J. K.</span> prawa do emerytury w obniżonym wieku z uwagi na nieudowodnienie co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. W dniu 30 grudnia 2016 r. ubezpieczony ponownie wystąpił z wnioskiem o emeryturę. Do tego wniosku nie zostały jednak dołączone nowe dowody, jak również nie zostały ujawnione nowe okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji z dnia 25 listopada 2016 r.</p> <p>W odwołaniu od tej decyzji <span class="anon-block">J. K.</span> domagał się jej zmiany poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury. Wnosił o zaliczenie do stażu pracy w szczególnych warunkach okresów: od 18 lutego 1990 r. do 28 lutego 1991 r., od 22 kwietnia 1981 r. do 31 sierpnia 1983 r., od 8 września 1983 r. do 15 czerwca 1998 r. oraz od 16 czerwca 1998 r. do 31 grudnia 1998 r.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span> wnosił o jego oddalenie.</p> <p>Wyrokiem z dnia 6 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy w Lublinie zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił <span class="anon-block">J. K.</span> prawo do emerytury od dnia<span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji ustalił, że <span class="anon-block">J. K.</span> <span class="anon-block">urodzony w dniu (...)</span>, złożył w dniu 17 listopada 2016 r. wniosek o emeryturę w obniżonym wieku. Do tego wniosku załączył dwa świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W świadectwie z dnia 15 czerwca 1998 r., wystawionym przez <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">L.</span>, stwierdzono, że wnioskodawca był zatrudniony w tym Przedsiębiorstwie od 8 września 1983 r. do 15 czerwca 1998 r. i stale oraz w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace na stanowisku „monter-spawacz wod. kanal.”, wymienionym w dziale V, pkt 1 wykazu A stanowiącego załącznik zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 10 grudnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty.</p> <p>Z kolei w świadectwie z dnia 30 listopada 2001 r., wystawionym przez <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">J.</span> n/<span class="anon-block">W.</span>, stwierdzono, że wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie pracy od 16 czerwca 1998 r. do 30 listopada 2001 r. i w okresie tym stale oraz w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace spawacza przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym, wymienione w dziale XIV, poz. 12 wykazu A stanowiącego załącznik rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.</p> <p>Na podstawie zgromadzonej dokumentacji organ rentowy wydał w dniu 25 listopada 2016 r. decyzję odmawiającą wnioskodawcy prawa do emerytury. Jednocześnie ZUS uznał za udowodniony co najmniej 25-letni okres składowy i nieskładkowy oraz nie uwzględnił żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach.</p> <p>Organ rentowy nie uwzględnił następujących okresów pracy w szczególnych warunkach:</p> <p>- od 18 lutego 1990 r. do 28 lutego 1991 r. oraz od 4 marca 1991 r. do 30 kwietnia 1991 r., ponieważ w tych okresach wnioskodawca korzystał z urlopów bezpłatnych, a brak jest dokumentów potwierdzających wykonywanie w tym czasie pracy na budowach eksportowych;</p> <p>- od 22 kwietnia 1981 r. do 31 sierpnia 1983 r. z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block"> Zakładach (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, ponieważ w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 21 stycznia 1999 r. brak jest powołania na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.;</p> <p>- od 8 września 1983 r. do 15 czerwca 1998 r. z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">L.</span>, ponieważ w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 15 czerwca 1998 r. brak jest powołania na wykaz, dział i pozycję rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., jak również powołania na odpowiednie przepisy resortowe;</p> <p>- od 16 czerwca 1998 r. do 30 grudnia 1998 r., ponieważ w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 30 listopada 2001 r. brak jest powołania na przepisy resortowe.</p> <p>W dniu 30 grudnia 2016 r. <span class="anon-block">J. K.</span> ponownie złożył wniosek o emeryturę.</p> <p>Zaskarżoną decyzją z dnia 12 stycznia 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span>, po rozpoznaniu kolejnego wniosku o emeryturę, odmówił <span class="anon-block">J. K.</span> prawa do ponownego rozpatrzenia sprawy.</p> <p> <span class="anon-block">J. K.</span> w okresie od 1 września 1971 r. do 31 sierpnia 1983 r. był zatrudniony w <span class="anon-block"> Zakładach (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, z tym że od dnia 22 kwietnia 1981 r. do 31 sierpnia 1983 r. pracował jako ślusarz w odlewni. Wnioskodawca był pracownikiem wydziału remontowego, ale codziennie wykonywał pracę w odlewni, gdzie było za mało pracowników remontowych i codziennie do pomocy przychodzili pracownicy z wydziału remontowego. Wnioskodawca codziennie rozpoczynał pracę w odlewni o godzinie 7-ej. Zajmował się usuwaniem awarii urządzeń i maszyn oraz bieżącą konserwacją i remontem urządzeń będących w ruchu, tj. wentylatorów, taśmociągów, kokilarek, pieców. Odbywało się to trakcie pracy odlewni, która pracowała w ruchu ciągłym. Urządzenie, które uległo awarii było wyłączane i remontowane, a pozostałe pracowały dalej. Usuwanie awarii polegało na odkręceniu uszkodzonych części i ich wymianie. Na odlewni był mistrz, który wydawał na bieżąco polecenia pracownikom, w tym wnioskodawcy. Wszystkie polecenia dotyczyły wykonywania drobnych robót przy urządzeniach na odlewni lub usuwania drobnych awarii. W przypadku poważnej awarii maszyna była przenoszona na wydział remontowy i tam naprawiana, ale wnioskodawca w tym nie uczestniczył. W tym okresie ubezpieczony nie wykonywał żadnych prac w wydziale remontowym, ponieważ po odbyciu zasadniczej służby wojskowej był na stałe oddelegowany do odlewni. Wnioskodawca pracował na zmiany od godziny 7-ej do 15-ej lub od 15-ej do 23-ej. Dostawał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych, a w zimie dodatkowo otrzymywał posiłki regeneracyjne.</p> <p>W okresie od 8 września 1983 r. do 15 czerwca 1998 r. wnioskodawca pracował w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">L.</span> jako monter-spawacz w głębokich wykopach. W najlepszym okresie Przedsiębiorstwo zatrudniało 1500 osób i zajmowało się budownictwem hydrotechnicznym. Do jego głównych zadań należała budowa sieci kanalizacyjnych, wodociągowych, zapór hydrotechnicznych. Wnioskodawca pracował na budowach w głębokich wykopach, gdzie spawał rurociągi wielkogabarytowe, trójniki do nich, zawory, kompensatory. Pracował po 8 godzin dziennie lub dłużej. Przy spawaniu wnioskodawca pracował codziennie od 7 do 7,5 godziny, a nadto korzystał z 15- minutowej przerwy śniadaniowej, zaś pozostały czas poświęcał na przygotowanie spawarki. Spawanie wykonywał przy użyciu spawarek wirowych <span class="anon-block"> (...)</span>. Wnioskodawca otrzymywał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych, mleko i posiłki regeneracyjne. Dostawał gumofilce, waciak, odzież ochronną, tj. fartuch spawalniczy, maskę i rękawice spawalnicze. Wnioskodawca nie musiał wykonywać żadnych prac przygotowawczych, ponieważ gotowe prefabrykaty dostarczane były z warsztatów przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo (...)</span> było firmą wysoce wyspecjalizowaną i każdy jego pracownik miał do wykonania określony etap prac. Wykopy wykonywał kto inny, a wnioskodawca w brygadzie 4-5 osobowej wykonywał swoją pracę w wykopach.</p> <p>W okresie od 16 czerwca 1998 r. do 30 listopada 2001 r. <span class="anon-block">J. K.</span> był zatrudniony jako spawacz w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">J.</span> n/<span class="anon-block">W.</span>. Spawał rury tzw. kwasówki na hali produkcyjnej. Początkowo było dwóch spawaczy, a później tylko wnioskodawca zajmował się spawaniem. Spawał gazowo i elektrycznie. Zakład był stary, rurociągi transportujące wino były stalowe i trzeba je było sukcesywnie wymieniać. Podobnie maszyny w tym Przedsiębiorstwie były stare, używane. Wnioskodawca spawał rury, a także osłony przy maszynach. Zajmował się tylko spawaniem. Przygotowanie do spawania polegało na docięciu rur. Wnioskodawca był wyposażony w rękawice, przyłbicę, fartuch. Produkowane w Przedsiębiorstwie wino było niskiej jakości, z dużą ilością siarczynów, dlatego szybko „zżerało” rury je transportujące pomiędzy fermentowniami i trzeba je było ciągle wymieniać.</p> <p>Sąd Okręgowy dokonał powyższych ustaleń na podstawie dowodów z dokumentów oraz zeznań świadków i wnioskodawcy, które uznał za wiarygodne.</p> <p>Sąd I instancji zacytował następnie treść przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1;art. 184 ust. 2)">art. 184 ust. 1 i 2</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 2)">art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz.U. 2017 r., poz. 1383 ze zm.) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 2;§ 2 ust. 1;§ 3;§ 4;§ 4 ust. 1)">§ 2 ust. 1, § 3 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).</p> <p>W niniejszej sprawie bezsporne było, że wnioskodawca osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat w dniu<span class="anon-block">(...)</span>, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, a ponadto na dzień 1 stycznia 1999 r. osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat. Jedynym warunkiem, którego nie uznał organ rentowy, było nieudowodnienie co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.</p> <p>W sprawie niniejszej kwestią sporną była okoliczność, czy wnioskodawca w okresach od 22 kwietnia 1981 r. do 31 sierpnia 1983 r., od 8 września 1983 r. do 15 czerwca 1998 r. oraz od 16 czerwca 1998 r. do 31 grudnia 1998 r. pracował w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, ponieważ złożone przez niego świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach zostały zakwestionowane przez organ rentowy. Nie może to jednak pozbawiać wnioskodawcy ubiegania się o wcześniejszą emeryturę. Świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a>, który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarówno, co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2004 r., III UK 31/04, OSNP 2005, nr 1, poz. 13). Sąd, w przeciwieństwie do organu rentowego, nie jest związany określonymi środkami dowodowymi, ponieważ zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 473)">art. 473 k.p.c.</a> w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Oznacza to, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane.</p> <p>Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy w oparciu o przeprowadzone dowody z akt osobowych oraz zeznań świadków i wnioskodawcy ustalił, że <span class="anon-block">J. K.</span>, będąc zatrudnionym w <span class="anon-block"> Zakładach (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> od 22 kwietnia 1981 r. do 31 sierpnia 1983 r. na stanowisku ślusarza w odlewni, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace określone w dziale XIV („Prace różne”), poz. 25 („Bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie”) wykazu A, stanowiącego załącznik rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).</p> <p>Z kolei w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> w okresie od dnia 8 września 1983 r. do 15 czerwca 1998 r. oraz w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">J.</span> n/<span class="anon-block">W.</span> w okresie od dnia 16 czerwca 1998 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym, wymienione w dziale XIV („Prace różne”), poz. 12, wykazu A stanowiącego załącznik ostatnio powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.</p> <p>Odnośnie okresu pracy na budowie eksportowej na Węgrzech od 18 lutego 1990 r. do 28 lutego 1991 r., którego zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach domagał się wnioskodawca, Sąd Okręgowy stwierdził, że okres ten podlega zaliczeniu jedynie do ogólnego stażu pracy. Z umowy o pracę z dnia 4 lutego 1991 r. oraz zaświadczenia o pracy na budowie eksportowej z dnia 11 marca 1991 r., wynika, że wnioskodawca w tym okresie wykonywał pracę na budowie eksportowej na Węgrzech jako ślusarz – spawacz. Brak jest jednak dostatecznych dowodów wskazujących na rodzaj wykonywanych czynności w tym okresie, pozwalających na zaliczenie tej pracy do stażu pracy w szczególnych warunkach. W związku z tym, że pozostałe okresy pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach łącznie wynosiły ponad 15 lat, Sąd I instancji odstąpił od dalszego prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Podobnie okres pracy wnioskodawcy na budowie eksportowej od 4 marca 1991 r. do 30 kwietnia 1991 r. podlega zaliczeniu do ogólnego stażu pracy, gdyż w jego aktach osobowych znajduje się rozliczenie z okresu pobytu na budowie eksportowej, w którym został wskazany ten okres jako okres zatrudnienia za granicą.</p> <p>Sąd Okręgowy stwierdził, że łącznie okres pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach, po wyłączeniu okresu urlopu bezpłatnego (od 15 marca 1993 r. do 9 kwietnia 1993 r.) oraz okresów pracy na budowie eksportowej (od 18 lutego 1990 r. do 28 lutego 1991 r. oraz od 4 marca 1991 r. do 30 kwietnia 1991 r.), wynosi 16 lat i 5 miesięcy.</p> <p>Sąd I instancji zwrócił uwagę na to, że do stażu pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach podlegają zaliczeniu okresy zwolnień lekarskich wymienione w świadectwach pracy: z dnia 15 czerwca 1998 r. oraz z dnia 30 listopada 2001 r. W sprawie niniejszej nie znajduje bowiem zastosowania przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 1 a)">art. 32 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, obowiązujący dopiero od 1 lipca 2004 r., ponieważ staż pracy ustala się na datę 31 grudnia 1998 r. Przepis ten wprowadził ograniczenia przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, polegające na tym, że nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Podkreślenia wymaga, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1)">art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> odsyła do art. 32 tej ustawy jedynie w zakresie przewidzianego w nim wieku emerytalnego, a więc przepis art. 32 ust. 1a nie ma zastosowania do ubezpieczonych ubiegających się o przyznanie wcześniejszej emerytury na podstawie przepisu przejściowego, jakim jest art. 184 tej ustawy.</p> <p>Sąd I instancji powołał się przy tym na uchwałę z dnia 27 listopada 2003 r., III UZP 10/03 (OSNP 2004, nr 5, poz. 87), w której Sąd Najwyższy stwierdził, że do okresu pracy w szczególnych warunkach, o jakich mowa w § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r., wlicza się okresy zasiłku chorobowego w czasie trwania tego stosunku pracy, przypadające po dniu wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911040450" title="Ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. z 1991 r. Nr 104, poz. 450 ()">ustawy z dnia 17 października 1991 roku o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw</a> (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.). W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż użyte w § 4 ust. 1 pojęcia: pracownik, stosunek pracy, czy zatrudnienie nie mogą być interpretowane na użytek prawa ubezpieczeń społecznych inaczej, niż interpretuje je akt prawny określający prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeks pracy</a>. Pogląd ten wzmacnia treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jedn. Dz. U. 2009 r Nr 205, poz. 1585 ze zm.). W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1</a> wyrażona została reguła, że obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: pracownikami, natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1</a> za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy. Sformułowania te oznaczają odpowiednio pracownika i stosunek pracy według wskazań <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksu pracy</a>. Sąd Najwyższy dodatkowo podniósł, że do okresu zatrudnienia pracownika w szczególnych warunkach zalicza się także okres corocznego, płatnego urlopu wypoczynkowego, mimo że w tym czasie praca nie jest faktycznie wykonywana. W uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały Sąd Najwyższy jako oczywiste podniósł nadto, że „przerwy w pracy spowodowane czasową niezdolnością do jej świadczenia w związku z chorobą (porodem) i korzystaniem z wynagrodzenia lub świadczeń z ubezpieczenia społecznego z tego tytułu, są okresami, w których ubezpieczony zachowuje status osoby wykonującej pracę w szczególnym charakterze”.</p> <p>Sąd Okręgowy podkreślił, że wykładnia powołanych przepisów prawa w zakresie zaliczania okresów pobierania zasiłków chorobowych i macierzyńskich do okresów pracy wykonywanej w szczególnych warunkach jest jednolita, utrwalona i nie budzi wątpliwości sądów.</p> <p>Mając to wszystko na uwadze Sąd Okręgowy stwierdził, że wnioskodawca legitymuje się ogólnym stażem ubezpieczeniowym w wymiarze przekraczającym 25 lat, w tym posiada staż ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Spełnił również pozostałe warunki prawa do wcześniejszej emerytury, a mianowicie osiągnął wiek 60 lat i nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Tym samym spełnił wszystkie warunki prawa do emerytury bliżej określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał <span class="anon-block">J. K.</span> prawo do emerytury od dnia<span class="anon-block">(...)</span>., tj. od miesiąca złożenia wniosku.</p> <p>Apelację od tego wyroku wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span>. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości, organ rentowy zarzucił mu:</p> <p>a/ naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1;art. 184 ust. 1 pkt. 1;art. 32;art. 32 ust. 1 a)">art. 184 ust. 1 pkt 1 oraz art. 32 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz.U. 2017 r., poz. 1383 ze zm.), a także § 2 ust. 1, oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 4;§ 4 ust. 1;§ 4 ust. 1 pkt. 3)">§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.);</p> <p>b/ naruszenie prawa procesowego poprzez przekroczenie wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> zasady swobodnej oceny dowodów;</p> <p>c/ sprzeczność ustaleń Sądu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na uznaniu, że wnioskodawca spełnił wszystkie warunki wymagane do przyznania emerytury, w tym warunek posiadania co najmniej 15-letniego okresu pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach.</p> <p>W konsekwencji tych zarzutów organ rentowy wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie odwołania.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</span> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zostały w niej przedstawione zarzuty skutkujące zmianą lub uchyleniem zaskarżonego wyroku.</p> <p>Ustalenia Sądu I instancji i wyprowadzone na ich podstawie wnioski Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne. Sprawia to, że nie zachodzi potrzeba powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych oraz dokonanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretacji przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie niniejszej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 października 1998 r., II CKN 923/97 – OSNC 1999, z. 3, poz. 60; z dnia 12 stycznia 1999 r., I PKN 21/98 – OSNAP 2000, nr 4, poz. 143; z dnia 20 stycznia 2000 r., I CKN 356/98 – LEX nr 50863; z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 227/03 – LEX nr 585855; z dnia 20 maja 2004 r., II CK 353/03 – LEX nr 585756; z dnia 17 lipca 2009 r., IV CSK 110/09 – LEX nr 518138; z dnia 27 kwietnia 2010 r., II PK 312/09 – LEX nr 602700).</p> <p>W toku postępowania przed organem rentowym oraz późniejszego postępowania sądowego sporna była kwestia, czy wnioskodawca spełnił jeden z warunków prawa do emerytury w obniżonym wieku, jaki jest posiadanie stażu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat. Spełnienie przez ubezpieczonego pozostałych warunków prawa do wcześniejszej emerytury, bliżej określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1;art. 184 ust. 2)">art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz.U. 2018 r., poz. 1270 ze zm.), na etapie postępowania apelacyjnego nie było sporne.</p> <p>W świetle zarzutów apelacji spór został zasadniczo zawężony do oceny, czy okres zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 22 kwietnia 1981 r. do dnia 31 sierpnia 1983 r. w <span class="anon-block"> Zakładach (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> na stanowisku ślusarza w odlewni podlega zaliczeniu do stażu pracy w szczególnych warunkach, jako okres wykonywania prac wymienionych w dziale XIV, poz. 25 wykazu A stanowiącego załącznik do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Uwzględnienie w/w okresu przesądziłoby o nabyciu przez wnioskodawcę prawa do emerytury w obniżonym wieku.</p> <p>Apelant kwestionował również zaliczenie przez Sąd Okręgowy do stażu pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach okresów korzystania przez <span class="anon-block">J. K.</span> z zasiłków chorobowych łącznie w wymiarze 1 roku, 9 miesięcy i 25 dni.</p> <p>Zaliczenie przez Sąd Okręgowy spornego okresu pracy <span class="anon-block">J. K.</span> od dnia 22 kwietnia 1981 r. do dnia 31 sierpnia 1983 r. na stanowisku ślusarza w odlewni w <span class="anon-block"> Zakładach (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> należy uznać za prawidłowe. Apelant, powołując się na zeznania świadka <span class="anon-block">E. B.</span>, twierdził, że wnioskodawca nie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń na oddziale będącym w ruchu. Organ rentowy dalej podniósł, że ubezpieczony na stałe pracował w Wydziale Remontowym (w odrębnym od Odlewni pomieszczeniu), w którym zajmował się remontami urządzeń z całego Zakładu, natomiast do Odlewni był wzywany jedynie w miarę potrzeb. Tak sformułowany zarzut apelacji nie znajduje potwierdzenia w treści zeznań świadka <span class="anon-block">E. B.</span> (k. 40), z których wynika, że razem z wnioskodawcą usuwał awarie maszyn i urządzeń w odlewni. Z zeznań tych wynika, że ubezpieczony pracował w oddziale remontowym i codziennie usuwał awarie na odlewni. Jednocześnie świadek <span class="anon-block">E. B.</span> zaznaczył, że nie wie czy wnioskodawca codziennie przychodził do odlewni oraz przez ile godzin tam pracował, ponieważ sam pracował na trzy zmiany.</p> <p>W tym miejscu należy zauważyć, że ustaleń, iż wnioskodawca w spornym okresie pracował wyłącznie w odlewni przy usuwaniu awarii znajdujących się tam maszyn i urządzeń, Sąd Okręgowy dokonał nie tylko na podstawie zeznań świadka <span class="anon-block">E. B.</span>, ale także na podstawie zeznań świadków <span class="anon-block">K. B.</span> oraz <span class="anon-block">E. N.</span>. Istotne są tu przede wszystkim zeznania świadka <span class="anon-block">E. N.</span> (k. 53v), który jako mistrz był przełożonym wnioskodawcy w spornym okresie. Z zeznań tego ostatniego świadka jednoznacznie wynika, że wnioskodawca po odbyciu zasadniczej służby wojskowej był na stałe oddelegowany z wydziału remontowego do odlewni. Świadek ten również zeznał, że ubezpieczony pracował w odlewni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zajmował się tam utrzymaniem ruchu, tj. usuwaniem awarii i wykonywaniem małych remontów. Świadek podkreślił, że wnioskodawca w spornym okresie nie wykonywał żadnych prac w wydziale remontowym. Podobnie z zeznań świadka <span class="anon-block">K. B.</span> (k. 40-40v) wynika, że ubezpieczony w spornym okresie pracował wyłącznie w odlewni, gdzie był na stałe oddelegowany z wydziału remontowego.</p> <p>Treść zeznań trzech ostatnio powołanych świadków oraz wnioskodawcy nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, wbrew odmiennemu zapatrywaniu wyrażonemu w apelacji, że <span class="anon-block">J. K.</span> w spornym okresie wykonywał pracę w odlewni jedynie „w miarę potrzeby”. Przeciwnie, wynika z nich, że ubezpieczony w spornym okresie nie wykonywał pracy w wydziale remontowym, ponieważ po odbyciu zasadniczej służby wojskowej był na stałe delegowany do odlewni. Należy z całą mocą podkreślić, że organ rentowy zarówno w postepowaniu przed Sądem I instancji, jak i w postępowaniu apelacyjnym, nie powołał żadnych dowodów pozwalających na dokonanie odmiennych ustaleń w tym zakresie.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego zgromadzony w sprawie niniejszej materiał dowodowy, prawidłowo oceniony przez Sąd Okręgowy, bez przekroczenia przy tym granic swobodnej oceny dowodów zakreślonych dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, dawał w pełni podstawę do przyjęcia, że <span class="anon-block">J. K.</span> w okresie od dnia 22 kwietnia 1981 r. do dnia 31 sierpnia 1983 r. na stanowisku ślusarza w odlewni w <span class="anon-block"> Zakładach (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> wykonywał pracę w szczególnych warunkach opisaną w dziale XIV pod pozycją 25 wykazu A stanowiącego załącznik <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Tak więc prawidłowo Sąd I instancji zaliczył ten okres do stażu pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach, a zarzuty apelacji zmierzające do zakwestionowania tego ustalenia należało uznać za całkowicie chybione.</p> <p>Okresy wykonywania pracy przez ubezpieczonego w szczególnych warunkach u pozostałych pracodawców, tj. w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">L.</span> od dnia 8 września 1983 r. do dnia 15 czerwca 1998 r. oraz w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym (...) spółka z o.o.</span> w <span class="anon-block">J.</span> n/<span class="anon-block">W.</span> od dnia 16 czerwca 1998 r. do dnia 31 grudnia 1998 r., ostatecznie nie były kwestionowane przez organ rentowy. Uwzględniając te okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach Sąd I instancji ustalił, że wnioskodawca posiada staż takiej pracy łącznie w wymiarze 16 lat i 5 miesięcy.</p> <p>Odnośnie tego ostatniego ustalenia organ rentowy zarzucił, że Sąd I instancji pominął przy tym treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 1 a;art. 32 ust. 1 a pkt. 1)">art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Przepis ten stanowi, że przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zdaniem apelanta przepis ten ma zastosowanie również do emerytur przyznanych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184</a> ostatnio powołanej ustawy, nie tylko w części dotyczącej przesłanki wieku emerytalnego, bowiem przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej nabycia prawa do emerytury. Dotyczy on tylko pewnej grupy osób, tj. zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 2)">art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, które muszą spełnić wymagania przewidziane w przepisach dotychczasowych, do których odsyła art. 32 ust. 4 tej ustawy. Z kolei przez przepisy dotychczasowe, o których mowa w tym przepisie, należy rozumieć <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Stosownie do § 2 ust. 1 tego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do emerytury na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. W świetle tych regulacji prawnych, zdaniem organu rentowego, do stażu pracy w szczególnych warunkach mogą być zaliczone wyłącznie okresy, w których praca taka była faktycznie wykonywana. Apelant wyraził przy tym pogląd, że brak jest podstaw do zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach okresów niewykonywania takiej pracy z powodu zwolnień lekarskich. Tego stanowiska organu rentowego nie można uznać za prawidłowe z przyczyn, o których niżej będzie mowa. W tym miejscu należy zauważyć, że wszystkie sporne okresy niewykonywania przez wnioskodawcę pracy w szczególnych warunkach wskutek choroby, za które otrzymał on po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, przypadały przed dniem 1 lipca 2004 r., tj. przed dniem wejścia w życie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32 ust. 1 a;art. 32 ust. 1 a pkt. 1)">ust. 1a pkt 1</a> dodanego do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041211264" title="Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1264 (art. 1;art. 1 pkt. 16)">art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw</a> (Dz.U. Nr 121, poz. 1264). Ta ostatnia ustawa nie zawierała przepisów przejściowych. W związku z tym dodany przez nią przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 1 a;art. 32 ust. 1 a pkt. 1)">art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> może mieć zastosowanie wyłącznie na przyszłość, tj. do stanów faktycznych po dniu 1 lipca 2004 r. (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2008 r., K 33/06 – OTK-A 2008, nr 6, poz. 106). Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do tych pracowników, którzy, tak jak wnioskodawca, określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> warunek stażu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat, spełnili przed dniem 1 lipca 2004 r., co więcej, do dnia wejścia w życie ostatnio powołanej ustawy emerytalnej, tj. do dnia 1 stycznia 1999 r. Trafnie zatem Sąd Okręgowy przyjął, że przerwy w pracy spowodowane czasową niezdolnością do jej wykonywania w związku z chorobą i korzystaniem z wynagrodzenia lub świadczeń z ubezpieczenia społecznego z tego tytułu są okresami, w których pracownik zachowuje status osoby wykonującej pracę w szczególnych warunkach. Okresy pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub zasiłku chorobowego przypadające po dniu 14 listopada 1991 r. wlicza się do stażu pracy w szczególnych warunkach (por. powołana przez Sąd I instancji uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 r., III UZP 10/03 – OSNP 2004, nr 5, poz. 87 oraz wyrok z dnia 30 lipca 2003 r., II UK 323/02 – OSNP 2004, nr 11, poz. 197).</p> <p>Stanowisko organu rentowego przedstawione w apelacji, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku, nie może być uznane za prawidłowe. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego jednoznacznie wynika, że ostatnio powołany przepis ustanawia odrębną od wymienionej w art. 32 ustawy emerytalnej kategorię ubezpieczonych, ponieważ nie odsyła do tego ostatniego przepisu w zakresie warunków nabycia przez zatrudnionego w szczególnych warunkach prawa do wcześniejszej emerytury, lecz ustanawia własne przesłanki nabycia tego prawa (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2007 r., II UZP 14/06 – OSNP 2007, nr 13-14, poz. 199 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 18 lipca 2007 r., I UK 62/07 – OSNP 2008, nr 17-18, poz. 269 oraz z dnia 6 grudnia 2007 r., I UK 132/07 – LEX nr 621798). Przesłankami tymi są:</p> <p>1/ osiągnięcie do dnia wejścia w życie ustawy emerytalnej (1 stycznia 1999 r.) okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn;</p> <p>2/ posiadanie okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wymiarze co najmniej 15 lat wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku.</p> <p>Warunkiem nabycia prawa do wcześniejszej emerytury jest również nieprzystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenie wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa (art. 184 ust. 2).</p> <p>To wszystko sprawia, jak trafnie przyjął Sąd Okręgowy, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 1 a;art. 32 ust. 1 a pkt. 1)">art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> nie ma zastosowania w sprawie niniejszej. Sąd Apelacyjny podziela pogląd wyrażony w wyrokach Sądu Najwyższego: z dnia 23 kwietnia 2010 r., II UK 313/09 (OSNP 2011, nr 19-20, poz. 260) oraz z dnia 13 lipca 2011 r., I UK 12/11 (LEX nr 989126), że osiągnięcie do dnia 1 stycznia 1999 r. okresu pracy w szczególnych warunkach, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1;art. 184 ust. 1 pkt. 1)">art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> [co najmniej 15 lat], wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 tej ustawy, obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r. Sąd I instancji zatem prawidłowo zaliczył do stażu pracy <span class="anon-block">J. K.</span> w szczególnych warunkach, przypadające po dniu 14 listopada 1991 r. okresy korzystania z zasiłków chorobowych łącznie w wymiarze 1 roku, 9 miesięcy i 25 dni. Zaliczenie tych okresów do stażu pracy w szczególnych warunkach oznacza, że ubezpieczony udowodnił wykonywanie takiej pracy łącznie w wymiarze 16 lat i 5 miesięcy. Tym samym spełnił wszystkie warunki prawa do emerytury w obniżonym wieku, bliżej określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1;art. 184 ust. 2)">art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>Mając to wszystko na uwadze przedstawione w apelacji organu rentowego zarzuty obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> oraz sprzeczności ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez uznanie, że wnioskodawca spełnił wszystkie warunki wymagane do przyznania emerytury w obniżonym wieku, w tym posiadanie co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nie mogły być uznane za trafne.</p> <p>Zaskarżony wyrok odpowiada więc prawu, a apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu.</p> <p>Z przedstawionych wyżej względów Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji.</p> </div>