Ppolska.starec← UrzadnikВойти

I Ca 188/18

Sądy powszechne2018-11-14
Sygnatura
I Ca 188/18
Data orzeczenia
2018-11-14
Rodzaj
DECISION

Sędziowie

Beata WitkowskaElżbieta Zalewska-Statuch (PRESIDING_JUDGE)Joanna Składowska

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt I Ca 188/18</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 14 listopada 2018 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący SSO Elżbieta Zalewska-Statuch (spr)</p> <p>Sędziowie SSO Joanna Składowska</p> <p> SSR (del) Beata Witkowska</p> <p>Protokolant starszy sekretarz sądowy Elwira Kosieniak</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 roku w Sieradzu</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy ze skargi <span class="anon-block">K. S.</span> o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Łasku z 12 stycznia 2016 roku sygn. akt I Ns 481/15 w zakresie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, położoną w miejscowości <span class="anon-block">R.</span>, gmina <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>z udziałem Skarbu Państwa – Starosty <span class="anon-block">Ł.</span>, Gminy <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">N. K.</span> </p> <p>na skutek apelacji <span class="anon-block">K. S.</span> i <span class="anon-block">N. K.</span> </p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku</p> <p>z dnia 14 lutego 2018 roku, sygnatura akt I Ns 855/16</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>I.  zmienić zaskarżone postanowienie w punktach 2 i 3 w ten tylko sposób, że ustalić datę nabycia prawa własności udziałów w nieruchomości na 1 stycznia 2005 roku w miejsce 4 listopada 1986 roku;</p> <p>II.  oddalić obie apelacje w pozostałej części;</p> <p>III.  ustalić, że każdy z zainteresowanych ponosi koszty związane ze swoim udziałem w postępowaniu apelacyjnym.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I Ca 188/18</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z 14 lutego 2018 roku Sąd Rejonowy w Łasku, w sprawie ze skargi <span class="anon-block">K. S.</span> o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Łasku z 12 stycznia 2016 roku, sygn. akt I Ns 481/15, w zakresie rozstrzygnięcia o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położonej w miejscowości <span class="anon-block">R.</span>, gmina <span class="anon-block">W.</span>, z udziałem Skarbu Państwa - Starosty <span class="anon-block">Ł.</span>, Gminy <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">N. K.</span>, wznowił postępowanie zakończone ww. prawomocnym postanowieniem i stwierdził, że <span class="anon-block">K. S.</span> nabyła z dniem 4 listopada 1986 r. przez zasiedzenie udział w ½ części prawa własności nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położonej w miejscowości <span class="anon-block">R.</span>, gmina <span class="anon-block">W.</span>, dla której nie ma prowadzonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów <br/>(pkt 2) oraz stwierdził, że <span class="anon-block">H. K.</span> nabył z dniem 4 listopada 1986 r. przez zasiedzenie udział w ½ części prawa własności nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położonej w miejscowości <span class="anon-block">R.</span> gmina <span class="anon-block">W.</span>, dla której nie ma prowadzonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów (pkt 3), ustalając, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (pkt 4).</p> <p> <strong> <!-- -->Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> położona jest w miejscowości <span class="anon-block">R.</span> w gminie <span class="anon-block">W.</span>. <br/>Ma powierzchnię 0,03 ha, leży przy skrzyżowaniu dróg. Od strony zachodniej przylega <br/>do niej <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o pow. 0,13 ha. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> znajdowała się w samoistnym posiadaniu <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">S. K.</span> od okresu powojennego. <br/>W 1975 r. na rzecz ww. wydano Akt Własności Ziemi nr <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> stanowiła jedną całość z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>, obie tworzyły siedlisko zabudowane domem mieszkalnym. Nie były oddzielone jakimkolwiek ogrodzeniem, lub inną widoczną na gruncie granicą. Obydwie działki były wspólnie ogrodzone od nieruchomości sąsiednich oraz od dróg. Część ogrodzenia <span class="anon-block">działki nr (...)</span> stawiał <span class="anon-block">A. K.</span>.</p> <p>Spadek po zmarłej 6 grudnia 1971 r. <span class="anon-block">S. K.</span> na podstawie ustawy nabyli mąż <span class="anon-block">A. K.</span> oraz dzieci <span class="anon-block">H. K.</span> i uczestniczka <span class="anon-block">K. S.</span> po 1/3 części, z tym, że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne nabyli <span class="anon-block">A. K.</span> oraz <span class="anon-block">K. S.</span>.</p> <p>Po śmierci <span class="anon-block">S. K.</span> jej mąż <span class="anon-block">A. K.</span> ożenił się ponownie <br/>i w 1974 r. przeprowadził się na do sąsiedniej wsi. Na siedlisku pozostała wówczas <span class="anon-block">K. S.</span> i przebywała na nim do 1981 r. <span class="anon-block">H. K.</span>, który pracował w <span class="anon-block">W.</span>, przyjeżdżał na nieruchomość w okresie wiosenno-jesiennym.</p> <p>W 1981 r. <span class="anon-block">K. S.</span> na krótki okres czasu wyjechała za mężem na <span class="anon-block"> (...)</span>. <br/>Do <span class="anon-block">R.</span> powróciła w tym samym roku, jednakże nie zamieszkała w domu znajdującym się na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> lecz na działce sąsiedniej w domu swego ówczesnego partnera życiowego. Przebywała tam około 10 lat.</p> <p>Na początku lat 80 <span class="anon-block">H. K.</span> zaczął na stałe w okresie wiosenno-jesiennym zamieszkiwać w domu mieszkalnym znajdującym się na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>.</p> <p> <span class="anon-block">H. K.</span> w latach 80 założył na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> ogród warzywny, przenosząc min. w tym celu ziemię uprawną. Posadził drzewa oraz częściowo przebudował ogrodzenie. Na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> powstała studnia. Wybudował ją <span class="anon-block">H. K.</span> i sfinansował <br/>ją, natomiast sama budowa była uzgodniona z <span class="anon-block">K. S.</span>.</p> <p>Pod koniec lat 80 <span class="anon-block">K. S.</span> rozpoczęła remont obory znajdującej się <br/>na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> celem przekształcenia jej w budynek nadający się do mieszkania.</p> <p>Na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> trzymała min. w tym celu materiały budowalne. Założyła na części tej działki ogród warzywny.</p> <p>Na mocy darowizny z 20 maja 1993 r. <span class="anon-block">H. K.</span> nabył udział w ½ części min. <span class="anon-block">działki nr (...)</span> od swego ojca <span class="anon-block">A. K.</span>.</p> <p>Umową darowizny z 20 lutego 2015 r. <span class="anon-block">H. K.</span> darował uczestniczce <span class="anon-block">N. K.</span> należący do niego udział min. w <span class="anon-block">działce nr (...)</span>.</p> <p>Sąd, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 524)">art. 524 k.p.c.</a> stwierdził, iż <span class="anon-block">K. S.</span> (podobnie zresztą <br/>jak <span class="anon-block">N. K.</span>) nie były uczestniczkami postępowania prowadzonego pod sygn. <br/>I Ns 481/15 prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Łasku i zakończonego prawomocnym postanowieniem wydanym 12 stycznia 2016 r. i wobec tego posiada legitymację do żądania wznowienia postępowania w zakresie rozstrzygnięcia co do działki <br/>nr <span class="anon-block">(...)</span>, i dlatego zaszły zatem wszystkie okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania o sygn. akt I Ns 481/15 w zakresie, w jakim rozstrzygnięto w nim o zasiedzeniu <span class="anon-block">działki nr (...)</span> i ponowne rozpoznanie sprawy w tej części, tak jak stanowi <br/>to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 412;art. 412 § 1)">art. 412 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Zdaniem Sądu, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">336 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 339)">art. 339 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 340)">art. 340 k.c.</a> <br/>i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176)">art. 176 k.c.</a>, przeprowadzone ponownie postępowanie dało podstawy do zmiany rozstrzygnięcia co do przedmiotowej działki i orzeczeniu w tej części na nowo i w taki <br/>też sposób należy rozumieć pkt 1 i 2 postanowienia Sądu z 14 lutego 2018 r.</p> <p>Dokonując oceny ustalonego w toku postępowania materiału dowodowego, mając <br/>na względzie powyższe reguły, Sąd doszedł do przekonania, że uzasadnionego jest przyjęcie, iż zarówno <span class="anon-block">K. S.</span> jak i <span class="anon-block">H. K.</span> nabyli przez zasiedzenie z dniem <br/>4 listopada 1986 r. udział po ½ w prawie własności nieruchomości stanowiącej działkę <br/>nr<span class="anon-block">(...)</span>. Dowody nie potwierdziły natomiast, by w jakimkolwiek okresie czasu samoistnym posiadaczem działki był Skarb Państwa.</p> <p>Odnosząc się pokrótce do tej drugiej konkluzji Sąd wskazał, że zgodne zeznania uczestników i świadków jasno wskazują, iż <span class="anon-block">działka nr (...)</span> stanowiła od kilkudziesięciu <br/>lat nierozerwalną część z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>, tworząc siedlisko. W takim przypadku nie sposób przyjąć by była ona drogą samoistnie posiadaną przez Skarb Państwa czy Gminę, <br/>które to ustalenie legło u podstaw poprzedniego rozstrzygnięcia.</p> <p>Co do zasiedzenia <span class="anon-block">działki nr (...)</span> przez ww. osoby Sąd ustalił, że niewątpliwie <br/>ową działkę, jako część siedliska wraz z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>, samoistnie posiadali <span class="anon-block">A. K.</span> i jego żona <span class="anon-block">S. K.</span>. Przy czym z zeznań świadków i stron według Sądu wynika, że władali tą nieruchomością od czasów powojennych. Ustalając jednak początek owego stanu Sąd stanął na stanowisku, że niejako datą dającą konieczną pewność jest początek pięcioletniego okresu poprzedzającego nabycie z mocy prawa działki <br/>nr <span class="anon-block">(...)</span>. Podkreślono przy tym, ze wtedy wydano akt własności ziemi na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710270250" title="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 ()">ustawy <br/>z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych</a>, zgodnie z którym art. 1 ust. 2 ustawy rolnicy, którzy do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy posiadają nieruchomości jako samoistni posiadacze nieprzerwanie od lat pięciu, stają się z mocy samego prawa właścicielami tych nieruchomości z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 4 listopada 1971 r.). Dlatego też, skoro osoby te uzyskały akt własności ziemi, to Sąd założył, że były one samoistnymi posiadaczami także <span class="anon-block">działki nr (...)</span> co najmniej 5 lat przed 1971 r. <br/>a więc w dniu 4 listopada 1966 r. Sąd podkreśla tu ponownie niezaprzeczony i bezsporny fakt, że obie <span class="anon-block">działki nr (...)</span> stanowiły nierozerwalną całość, nie przedzieloną jakąkolwiek granicą i w zasadzie były traktowane jednakowo – jako siedlisko.</p> <p>Zwrócono także uwagę, że 6 grudnia 1971 r. zmarła <span class="anon-block">S. K.</span>, natomiast <span class="anon-block">A. K.</span> w 1974 r. ożenił się ponownie i przeniósł się do innej wsi. Na siedlisku, <br/>a zatem i na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, pozostała <span class="anon-block">K. S.</span>. <span class="anon-block">H. K.</span> mieszkał wówczas w <span class="anon-block">W.</span>, jednakże przyjeżdżał w okresie letnim do <span class="anon-block">R.</span>. <br/>W 1981 r. <span class="anon-block">K. S.</span> na krótko przeniosła się na <span class="anon-block"> (...)</span>, by jeszcze w tym samym roku powrócić do <span class="anon-block">R.</span>. Co prawda nie zamieszkała na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, jednakże przebywała <br/>na sąsiedniej nieruchomości. Wtedy też <span class="anon-block">H. K.</span> stale, w okresie wiosenno <br/>- jesiennym, przebywał na siedlisku, podjął działania mające na celu zagospodarowanie <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, min. nawiózł ziemi, przygotował ogródek warzywny.</p> <p>Powyższe okoliczności – według Sądu – pozwalają przyjąć, że w tym okresie władztwo nad <span class="anon-block">działką nr (...)</span> po swoim ojcu <span class="anon-block">A. K.</span> przejęli tak <span class="anon-block">K. S.</span> jak i <span class="anon-block">H. K.</span>. Nie jest bowiem prawdopodobne by <span class="anon-block">H. K.</span> urządził się na siedlisku i podjął tam działania bez wiedzy i zgody swego ojca. Jednocześnie nie uległo dla Sądu wątpliwości, że i <span class="anon-block">K. S.</span> pozostawała we władztwie <br/>nad siedliskiem, skoro przebywała tam po wyjeździe ojca, zaś poza <span class="anon-block">R.</span> mieszkała przez krótki okres czasu. Fakt, że następnie zamieszkiwała na sąsiedniej działce nie oznacza, że zrezygnowała z posiadania siedliska, lub też z niego została wyzuta. Sąd zwrócił uwagę, <br/>że w dalszym okresie czasu wyremontowała i przystosowała do celów mieszkalnych oborę znajdującą się na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, na <span class="anon-block">działce (...)</span> trzymała materiały budowlane, również przygotowała własny ogródek warzywny. Wskazano również, że pomimo, iż działania <br/>te miały miejsce po 1986 r., to świadczą właśnie o nieprzerwanym samoistnym posiadaniu <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, oraz o tym, że przez cały ten okres <span class="anon-block">K. S.</span> uważała się i była <br/>tak traktowana, także przez <span class="anon-block">H. K.</span>, jako posiadacz samoistny. <br/>To współdziałanie we władaniu (o którym świadczy późniejsza jeszcze budowa strudni <br/>– przeprowadzona przez <span class="anon-block">H. K.</span> ale po uzgodnieniu z <span class="anon-block">K. S.</span>) pozwala według Sądu przyjąć, że de facto obie te osoby stały się współposiadaczami <span class="anon-block">działki nr (...)</span> w częściach równych i było to zgodne z wolą ich poprzednika – <span class="anon-block">A. K.</span>. Taką zresztą interpretację potwierdza umowa darowizny z 1993 r. dotycząca <br/>min. <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. Zamiarem <span class="anon-block">A. K.</span> było zatem – w ocenie Sądu - przekazanie władztwa nad całością nieruchomości po połowie obu swym dzieciom.</p> <p>Sąd podkreślił, że za początek biegu terminu zasiedzenia należy przyjąć 4 listopad 1966 r. i dlatego, zgodnie z obowiązującą wówczas treścią art. 172 posiadacz nieruchomości <br/>nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie <br/>od lat dziesięciu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze, wówczas bowiem ów okres posiadania wynosi dwadzieścia lat, a więc, przyjmując okres dwudziestoletni, bieg terminu zasiedzenia upływał 4 listopada 1986 r.</p> <p>O kosztach orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Z rozstrzygnięciem Sądu nie zgodzili się wnioskodawczyni <span class="anon-block">K. S.</span> <br/>i uczestniczka postępowania <span class="anon-block">N. K.</span> wnosząc apelacje.</p> <p> <span class="anon-block">K. S.</span> zaskarżyła postanowienie w części, tj. w zakresie pkt 2 i 3 sentencji orzeczenia, zarzucając:</p> <p>1/ naruszenie prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> (w brzmieniu obowiązującym <br/>w dacie stwierdzenia zasiedzenia), poprzez przyjęcie, iż doszło do nabycia z dniem <br/>4 listopada 1986 r., przez <span class="anon-block">H. K.</span>, w drodze zasiedzenia, udziału w ½ części prawa własności nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położonej w miejscowości <span class="anon-block">R.</span>, gminie <span class="anon-block">W.</span>, opisanej na wypisie z rejestru gruntów i wyrysie z mapy ewidencyjnej sporządzonym przez Starostę <span class="anon-block">Ł.</span> 31 maja 2016 r., dla której nie ma prowadzonej księgi wieczystej, ani zbioru dokumentów;</p> <p>2/ naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> przez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego <br/>oraz brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzącą do nieuzasadnionego przyjęcia, iż doszło do nabycia z dniem 4 listopada 1986 r., przez <span class="anon-block">H. K.</span>, w drodze zasiedzenia udziału 2 ½ części prawa własności nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położonej w miejscowości <span class="anon-block">R.</span>, gminie <span class="anon-block">W.</span>, opisanej na wypisie z rejestru gruntów i wyrysie z mapy ewidencyjnej sporządzonym przez Starostę <span class="anon-block">Ł.</span> 31 maja 2016 r., dla której nie ma prowadzonej księgi wieczystej, ani zbioru dokumentów;</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia, przez brak<br/>wskazania w nim w faktów, które Sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;</p> <p>- błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu iż <span class="anon-block">H. K.</span> <br/>- dziadek uczestniczki <span class="anon-block">N. K.</span> samoistnie władał udziałem w działce stanowiącej przedmiot postępowania.</p> <p>W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w części skarżonej, tj. w zakresie pkt 2 i 3 i stwierdzenie przez Sąd nabycia własności przez zasiedzenie, przez <span class="anon-block">K. S.</span> całej <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, z dniem 4 listopada 1986 r. lub jego uchylenie w tym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego za postępowanie przed Sądem II instancji, według norm przepisanych.</p> <p> <span class="anon-block">N. K.</span> zaskarżyła postanowienie w części, tj. w zakresie pkt 2 i 4 sentencji orzeczenia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, a to:</p> <p>1/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> przez brak wszechstronnego rozważenia<br/>zgromadzonego w sprawie materiału procesowego i wyciągnięcia logicznych wniosków wypływających z przeprowadzonych dowodów w zakresie, w jakim Sąd I instancji:</p> <p>- pominął, że od 1981 r. jedyną osobą faktycznie władającą <span class="anon-block">działką o nr (...)</span> <br/>i podejmującą decyzje dotyczące tej działki był wyłącznie <span class="anon-block">H. K.</span>, zaś <span class="anon-block">K. S.</span> zaczęła zaznaczać swoje posiadanie na ww. nieruchomości dopiero w 2015 r.;</p> <p>- pominął, że <span class="anon-block">działka o nr (...)</span> przylega do części <span class="anon-block">działki o nr (...)</span> wyłącznie użytkowanej przez <span class="anon-block">H. K.</span>, a obecnie <span class="anon-block">N. K.</span>, w sytuacji <br/>gdy ta okoliczność wyklucza wniosek o możliwości współużytkowania <span class="anon-block">działki nr (...)</span> przez <span class="anon-block">K. S.</span> z racji posiadania innej części <span class="anon-block">działki o nr (...)</span>;</p> <p>- ustalił, że budowa studni na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> była uzgodniona z <span class="anon-block">K. S.</span>, <br/>w sytuacji gdy okoliczność ta nie jest potwierdzona przez obiektywne dowodowy i stoi <br/>w sprzeczności z ustaleniem faktycznym dotyczącym samodzielnego gospodarowania <br/>ww. nieruchomością przez <span class="anon-block">H. K.</span> i opuszczenia przez <span class="anon-block">K. S.</span> <span class="anon-block">działki nr (...)</span>;</p> <p>2/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 340;art. 345)">art. 340 i art. 345 k.c.</a> przez przyjęcie, że przerwa we współposiadaniu<br/> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> przez <span class="anon-block">K. S.</span> miała jedynie charakter przemijający <br/>i ta znajdowała się w posiadaniu samoistnym ww. nieruchomości również w dniu<br/>4 listopada 1986 r., w sytuacji gdy przerwa w posiadaniu związana ze zmianą miejsca<br/>zamieszkania i wyprowadzce z nieruchomości stanowi o definitywnym przerwaniu<br/>posiadania i uniemożliwia przyjęcie ciągłości posiadania przez <span class="anon-block">K. S.</span>, <br/>gdy wnioskodawczym nie spełniała przesłanek nabycia nieruchomości przez zasiedzenie<br/>na dzień 4 listopada 1986 r. oraz w zakresie, w jakim Sąd I instancji nie rozważył, jaki<br/>był zakres posiadania przez <span class="anon-block">K. S.</span> przed 1981 r. i od lat 90-tych XX wieku.</p> <p>W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia w ten sposób, by stwierdzić, że całość własności nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położonej w miejscowości <span class="anon-block">R.</span>, gm. <span class="anon-block">W.</span>, opisanej na wypisie <br/>z rejestru gruntów i wyrysie z mapy ewidencyjnej sporządzonym przez Starostę <span class="anon-block">Ł.</span> <br/>31 maja 2016 r., dla której nie ma prowadzonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów, została nabyta przez zasiedzenie przez <span class="anon-block">H. K.</span> z dniem 4 listopada 1986 r. oraz zasądzenie od <span class="anon-block">K. S.</span> na rzecz <span class="anon-block">N. K.</span> zwrotu kosztów postępowania, <br/>w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych i obciążenie <span class="anon-block">K. S.</span> kosztami postępowania apelacyjnego, w tym kosztami zastępstwa procesowego uczestniczki, według norm przepisanych, z uwagi na sporność interesów wnioskodawczyni <br/>i uczestniczki postępowania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Obie apelacje zasługują na uwzględnienie jedynie w zakresie ustalenia daty nabycia prawa własności udziałów w nieruchomości przez zasiedzenie.</p> <p>Wobec treści sformułowanych w apelacji zarzutów Sąd Odwoławczy postanowił odnieść się do obu środków zaskarżenia łącznie.</p> <p>Przede wszystkim nieuzasadniony jest przy tym zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 328 § 2 k.p.c</span>.</a> <br/>w sposób sformułowany w apelacji. Uzasadnienie Sądu I instancji, poddaje się kontroli instancyjnej a tylko w przypadku braku takiej możliwości ten zarzut procesowy mógłby okazać się skuteczny.</p> <p>Wbrew przekonaniu skarżących, Sąd I instancji nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> </span> Podkreślenia wymaga, że sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Granice swobodnej oceny dowodów wyznaczają przepisy prawa procesowego oraz reguły logicznego wnioskowania.</p> <p>Zatem ocenę dowodów można skutecznie podważyć w apelacji tylko wówczas, gdyby w świetle dyrektyw płynących z <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> </span> była ona rażąco wadliwa, albo w sposób oczywisty błędna. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze dowodów i ich odmiennej ocenie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1999 r. I PKN 632/98, LEX nr 39960; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2002 r. IV CKN 1218/00, LEX nr 80266; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 1 marca 2012 r. I ACa 111/12, LEX nr 1130913).</p> <p>Skarżące nie wykazały, by ocena dowodów w niniejszej sprawie była rażąco wadliwa, sprzeczna z dyrektywami wyrażonymi w <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> </span> </p> <p>Skarżące, czyniąc zarzuty odnoszące się do błędu ustaleń faktycznych oraz oceny zeznań własnych i świadków, nie przedstawiają żadnych argumentów – poza własnymi twierdzeniami – przemawiających za tym, że Sąd Rejonowy powinien był inaczej ustalić <br/>i ocenić określone fakty i przede wszystkim wyciągnąć odmienne wnioski – zgodne <br/>ze stanowiskiem każdej z nich.</p> <p>Każda ze skarżących stawiając zarzuty, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym dowolnie i błędnie oceniono, że według <span class="anon-block">K. S.</span> to ona powinna nabyć przez zasiedzenie całą nieruchomość w postaci <span class="anon-block">działki nr (...)</span> położonej w miejscowości <span class="anon-block">R.</span>, gm. <span class="anon-block">W.</span>, zaś według <span class="anon-block">N. K.</span> to jej wuj <span class="anon-block">H. K.</span> powinien zasiedzieć całą nieruchomość, nie są niczym uzasadnione. Żadna bowiem ze skarżących <br/>nie podała argumentów przemawiających za poprawnością takiej oceny. Obie skarżące uchyliły się od jej podważenia przy wykorzystaniu reguł logicznego myślenia, poprzestając na popieraniu własnej oceny dowodów, co powoduje iż wszystkie zarzuty dotyczące tych kwestii należy uznać za polemikę.</p> <p>W ocenie Sądu Odwoławczego Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, <br/>że żadna ze skarżących, czy świadkowie nie wskazali na istnienie takich okoliczności, <br/>które pozwalałyby na uznanie samej <span class="anon-block">K. S.</span> czy samego <span class="anon-block">H. K.</span> <br/>za wyłącznego posiadacza samoistnego całej <span class="anon-block">działki nr (...)</span> – przede wszystkich udziału drugiego z nich. Skarżące bowiem nie podały żadnych konkretnych faktów, które uznać można byłoby za potwierdzające i rzeczywiste przejęcie w sposób pozwalający drugiemu uprawnionemu dostrzec taką zmianę, że każdy ze współposiadaczy pozbawił drugiego władztwa nad jego udziałem w spornej działce.</p> <p>W sytuacji dziedziczenia nieruchomości spadkowej przez kilku spadkobierców przyjmuję się, że spadkobierca władający całą nieruchomością czyni to w imieniu własnym <br/>i pozostałych spadkobierców, chyba że w sposób jednoznaczny, zamanifestowany otoczeniu <br/>i innym współspadkobiercom okaże, że uważa się za samoistnego posiadacza całej nieruchomości tylko dla siebie. Z reguły bowiem z chwilą otwarcia spadku staje się on posiadaczem samoistnym w zakresie przypadającego mu na podstawie dziedziczenia udziału oraz dzierżycielem w zakresie pozostałych udziałów należących do pozostałych spadkobierców i może wprawdzie samowolnie zawładnąć całą nieruchomością oraz stać się posiadaczem samoistnym całości, ale wtedy początkiem biegu terminu zasiedzenia będzie dzień, w którym ujawnił swą wolę posiadania wyłącznie dla siebie w sposób jawny <br/>i dostrzegalny dla otoczenia.</p> <p>Z powyższego wynika, że posiadanie „właścicielskie” całej rzeczy, niezbędne <br/>do uzyskania w tej sprawie zasiedzenia wymagało od każdej ze skarżących, aby dała wyraz temu, że zarówno <span class="anon-block">K. S.</span> czy <span class="anon-block">H. K.</span> zmienił (rozszerzyła) zakres samoistnego posiadania ponad swój udział wielkości ½ części.</p> <p>Skuteczność zmiany zakresu posiadania samoistnego wymagała bowiem, <br/>by każdy ze spadkobierców uczynił to jawnie, czyli w dostatecznie wyraźny sposób uzewnętrznił tę zmianę w stosunku do drugiego, do którego pozostały udział należał, <br/>gdyż opieranie wniosku wyłącznie na własnej świadomości posiadania samoistnego nie może być uznane za wystarczające, a co za tym idzie – jest prawnie bezskuteczne.</p> <p>Bezspornym w sprawie jest fakt, że sporna <span class="anon-block">działka nr (...)</span> stanowiła od kilkudziesięciu <br/>lat nierozerwalną część z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>, tworząc siedlisko oraz to, że działkę tę, jako część siedliska wraz z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>, samoistnie posiadali <span class="anon-block">A. K.</span> i jego żona <span class="anon-block">S. K.</span> – rodzice <span class="anon-block">K. S.</span> i <span class="anon-block">H. K.</span>. Natomiast <br/>po śmierci matki i wyprowadzce ojca to oni właśnie stali się współposiadaczami przedmiotowej nieruchomości.</p> <p>Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że żadne z nich nie wyzbyło się współposiadania nieruchomości. Każdy bowiem z nich podejmował działania zmierzające <br/>do zachowania władztwa w zakresie posiadanego swojego udziału, zaś przerwy <br/>we współposiadaniu miały jedynie charakter przemijający i dlatego uznać należy, <br/>że w sprawie zaszły okoliczności o jakich mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 340;art. 345)">art. 340 i 345 k.c.</a> </p> <p>Sąd Rejonowy błędnie jednak przyjął, czym naruszył dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> <br/>w brzmieniu wtedy obowiązującym, że za początek biegu terminu zasiedzenia należy przyjąć 4 listopad 1966 r. i dlatego bieg terminu zasiedzenia upływał według Sadu z dniem <br/>4 listopada 1986 r.</p> <p>Nie można zgodzić się z Sądem Rejonowym, iż do okresu posiadania przez <span class="anon-block">K. S.</span> i <span class="anon-block">H. K.</span> można doliczyć okres posiadania ich rodziców, <br/>gdyż w sprawie nie ma zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710270250" title="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 (art. 1;art. 1 ust. 2)">art. 1 ust. 2 ustawy z 26 października 1971 r. <br/>o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych</a>. Skoro bowiem <span class="anon-block">S. K.</span> zmarła 6 grudnia 1971 r., zaś <span class="anon-block">A. K.</span> w 1974 r. ożenił się ponownie i przeniósł się <br/>do innej wsi, to dopiero po 1974 r. można mówić, że <span class="anon-block">A. K.</span> wyzbył się posiadania samoistnego przedmiotowej nieruchomości i dopiero od tej daty należy liczyć okres posiadania samoistnego całej spornej nieruchomości przez jego dzieci.</p> <p>Dlatego też, zasadnym było stwierdzenie, iż <span class="anon-block">K. S.</span> i <span class="anon-block">H. K.</span> nabyli przez zasiedzenie, każdy z nich udział wielkości ½ części w nieruchomości, dopiero <br/>z dniem 1 stycznia 2005 roku – licząc 30 lat z upływem 1974 r. – według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> <br/>w brzmieniu wówczas obowiązującym.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> <br/>w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżone postanowienie zgodnie z punktem I sentencji.</p> <p>Dalej idące apelacje – jako nieuzasadnione – oddalono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> <br/>w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>, o czym orzeczono jak w punkcie II sentencji.</p> <p>O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekł w punkcie III sentencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a>, uznając, że każdy <br/>z zainteresowanych ponosi koszty związane ze swoim udziałem w postępowaniu apelacyjnym.</p> </div>