VIII Pa 111/18

<p>Sygn. akt VIII<strong> <!-- --> Pa 111/18</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 15 listopada 2018 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="165"/> <col width="421"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSO Teresa Kalinka (spr.)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSO Grzegorz Tyrka</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSR del. Anna Capik-Pater</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Ewa Gambuś</strong> </p> </td> </tr> </table> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu </strong>15 listopada 2018r. w Gliwicach</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z powództwa</strong> <span class="anon-block">M. G.</span> (<span class="anon-block">G.</span>)</p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko</strong> <span class="anon-block"> (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o</strong> wynagrodzenie i wydanie świadectwa pracy</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji</strong> powoda</p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku</strong> Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia</strong> 12 marca 2018 r. <strong> <!-- -->sygn. akt</strong> IV P 311/17</p> <p>uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w <span class="anon-block">T.</span>, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.</p> <p>(-) SSR del. Anna Capik-Pater (-) SSO Teresa Kalinka (spr.) (-) SSO Grzegorz Tyrka</p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>Sygn. akt VIII Pa 111/19</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 12 marca 2018 roku Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">T.</span> uchylił wyrok zaoczny z dnia 31 lipca 2017 roku w całości i oddalił powództwo w całości. Orzekł o kosztach postępowania.</p> <p>Wyrok zapadł po ustaleniu następującego stanu faktycznego:</p> <p>Powód został zatrudniony w oparciu o umowę o pracę z dnia 18 listopada 2014 roku przez ówczesnego właściciela <span class="anon-block"> Spółki (...) Spółka z o.o.</span> w <span class="anon-block">P.</span> (obecnie <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span>) na umowę o pracę na czas określony do dnia 30 listopada 2016 roku na stanowisku operatora obrabiarki sterowanej numerycznie w pełnym wymiarze czasu pracy i z wynagrodzeniem 2100 zł brutto.</p> <p>Powód miał pracować na obrabiarce numerycznej, na zakup której pozwana spółka wzięła dofinansowanie z Powiatowego Urzędu Pracy. Dofinansowanie nie było na zatrudnienie powoda a na utworzenie stanowiska pracy .Pozwana spółka nie dochowała postanowień umownych na dofinansowanie.</p> <p>Po awarii urządzenia po około 4 miesiącach zatrudnienia powód i <span class="anon-block">S. Z.</span> uzgodnili, że powód będzie wykonywał inne obowiązki tj. zajmował się sprawami bieżącymi i biurowymi oraz obsługą klientów. Strony zmian nie uzgodniły na piśmie. Powód nieformalnie pełnił jedynie inne bliżej niesprecyzowane obowiązki i otrzymywał wynagrodzenie. Powód był zatrudniony do czasu, kiedy <span class="anon-block">S. Z.</span> był w zarządzie tj. do sierpnia 2015 roku.</p> <p>W miesiącu sierpniu 2015 roku udziały w spółce pozwanej zostały zbyte na rzecz <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> </p> <p>W dacie zbywania udziałów <span class="anon-block">S. Z.</span> zapewniał, że spółka nie posiada żadnych pracowników – nabywcy nie przejęli akt osobowych powoda.</p> <p>Powód od sierpnia 2015 roku nie pojawiał się w pracy, nie kontaktował się z pozwaną, nie zgłaszał gotowości do pracy. Powód dopiero w miesiącu lutym 2016 roku pojawił się z żądaniem wydania świadectwa pracy, jednak ustalono, że są jedynie akta osobowe powoda z innej firmy pana <span class="anon-block">Z.</span>. Wydano powodowi kopię dokumentów tam się znajdujących. W miesiącu sierpniu 2015 roku po raz ostatni złożono raport ubezpieczeniowy za powoda.</p> <p>W grudniu 2016 roku i w styczniu 2017 roku wysłał do pozwanej wezwania do wydania świadectwa pracy. Pismem z dnia 18 stycznia 2017 roku pozwana spółka odpowiedziała, że nigdy powoda nie zatrudniała, że brak jest tak akt osobowych powoda, jak i list obecności. Powód nigdy nie świadczył też pracy na rzecz spółki.</p> <p>Zdaniem Sądu Rejonowego powództwo nie było zasadne w związku z czym Sąd uchylił wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">T.</span> z dnia 31 lipca 2017 roku wydany w sprawie IV P 311/17 i oddalił powództwo w całości.</p> <p>Powód w niniejszym postępowaniu domagał się wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i wydania świadectwa pracy.</p> <p>Sąd przytoczył treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 81)">art. 81 k.p.</a> i uznał, że powód w okresie objętym pozwem nie pozostawał w gotowości do pracy, bowiem w istocie przestał być pracownikiem w następstwie nieformalnych uzgodnień ze <span class="anon-block">S. Z.</span>, choć rozwiązania umowy nie było na piśmie. W tym zatem zakresie powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 97;art. 97 § 1)">art. 97 § 1 kodeksu pracy</a> w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy, jeżeli nie zamierza nawiązać z nim kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy. Świadectwo pracy dotyczy okresu lub okresów zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy.</p> <p>W niniejszej sprawie sporne są okoliczności ustania zatrudnienia, podobnie jak wątpliwości budzi treść stosunku pracy po nieformalnych zmianach dokonanych przez powoda i <span class="anon-block">S. Z.</span>. Z tych względów powództwo o wydanie świadectwa pracy uznać należy za przedwczesne. Tym bardziej, że brak jest akt osobowych powoda.</p> <p>Wobec faktu, że w postępowaniu po wniesieniu sprzeciwu od wyroku zaocznego w całości nie potwierdziły się rozstrzygnięcia zawarte w wyroku zaocznym należało wyrok zaoczny w całości uchylić w mocy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 347)">art. 347 kpc</a> i powództwo w całości oddalić.</p> <p>Sąd odstąpił na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> od obciążania obu stron kosztami procesu. O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono według stawki minimalnej w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102 § 4;art. 102 § 4 ust. 3;art. 102 § 8;art. 102 § 8 pkt. 5)">§ 4 ust. 3, § 8 pkt 5</a> w związku z § 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.</p> <p> <strong> <!-- -->Powód zaskarżył wyrok w całości. </strong> </p> <p>Zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń Sądu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez błędne przyjęcie że powód był zatrudniony w pozwanej <span class="anon-block"> spółce Serwis (...)</span> spółka z o o. z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">S.</span> przez kilka miesięcy, czyli do momentu zbycia udziałów pozwanej spółki i zaprzestania pełnienia w pozwanej spółce funkcji prezesa zarządu przez <span class="anon-block">S. Z.</span>, to jest do sierpnia 2015 roku, gdyż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika , iż został zatrudniony na okres 2 lat i do daty upływu okresu, na który umowa została zawarta nie otrzymał wypowiedzenia umowy o pracę. <span class="anon-block">B.</span> Sąd I instancji ustalił, że <span class="anon-block">S. Z.</span> zapewniał pozwaną, iż pozwana spółka nie posiada żadnych pracowników i w związku z tym nabywca nie przejął akt osobowych powoda, Stan zatrudnienia wynika z dokumentów, w tym przede wszystkim z dokumentów księgowych które prowadziła wówczas świadek <span class="anon-block">K. B.</span> również ustalono, że powód od sierpnia 2015 roku w nie pojawiał się w pracy, nie kontaktował się z pracodawcą i nie zgłaszał gotowości do pracy.</p> <p>Powód zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego w sprawie wyroku a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w niniejszej sprawie i nieuprawnione przyjęcie, że obowiązki wykonywane przez powoda po awarii obrabiarki numerycznej miały charakter pozorny, podczas zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia takiego wniosku. Nieuprawnione w okolicznościach faktycznych sprawy uznanie , że budzi wątpliwości treść stosunku pracy po awarii urządzenia, na którym powód wcześniej pracował i formalnych zmianach dokonanych przez powoda i poprzedniego prezesa zarządu pozwanej spółki.</p> <p>Powód zarzucił naruszenie prawa materialnego a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 97;art. 97 § 1)">art. 97 § 1 k.p.</a> poprzez uznanie, w że powództwo o wydanie świadectwa pracy jest przedwczesne, w sytuacji, gdy upłynął okres na jaki mowa o prace została zawarta..</p> <p>Doszło do naruszenia prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 81;art. 81 § 1)">art. 81 § 1 k.p.</a> poprzez nieuprawnione niezastosowanie powyższego przepisu jako normy prawnej stanowiącej podstawę zasądzenia na rzecz powoda zaległego wynagrodzenia za pracę w następstwie błędnego przyjęcia, że powód spornym okresie objętym żądaniem pozwu nie był pracownikiem pozwanej i nie pozostał w gotowości do pracy, podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny dawał podstawy do zasądzenia na rzecz powoda zaległego wynagrodzenia za sporny okres.</p> <p>Domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i orzeczenia co do istoty sporu, obciążenia pozwanych w całości wszystkimi kosztami postępowania i ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy w do ponownego rozpoznania pozostawiając temu sądowi orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja z pewnością jest zasadna w zakresie naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 97;art. 97 § 1)">art. 97 § 1 k.p.</a> W dacie obowiązywania umowy o pracę przepis ten brzmiał następująco: „W związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy, jeżeli nie zamierza nawiązać z nim kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy. Świadectwo pracy dotyczy okresu lub okresów zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy.” Sąd I instancji ustalił , że stosunek pracy uległ rozwiązaniu. W takiej sytuacji pracodawca był bezwzględnie zobowiązany do wydania świadectwa pracy.</p> <p>Z uwagi na braki w materiale dowodowym Sąd II instancji nie mógł uwzględnić apelacji w tym zakresie. Nie był w stanie określić kto był pracodawcą powoda.</p> <p>Sąd drugiej instancji nie jest związany zarzutami naruszenia prawa materialnego. Naruszenie przepisów prawa materialnego bierze pod uwagę z urzędu. Zdaniem Sądu Odwoławczego konieczne jest wyjaśnienie czy pozwana była faktycznie pracodawcą powoda. Doszło do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 k.p.</a> , bowiem Sąd I instancji nie ustalił na rzecz którego pracodawcy i pod czyim kierownictwem powód pracę świadczył i który pracodawca zobowiązał się do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na ocenę rozstrzygnięcia.</p> <p>Sąd I instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. Treść uzasadnienia wyroku jest niespójna z przeprowadzonymi przez Sąd I instancji dowodami. Przede wszystkim , zdaniem Sądu Okręgowego nie wyjaśniono dlaczego powód dochodzi wynagrodzenia i wydania świadectwa pracy od <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span>. Umowa o pracę została zawarta z <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>, Ta spółka, (a nie, jak przyjął Sąd I instancji <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">A.</span>) otrzymała dofinansowanie z PUP na utworzenie miejsca pracy. (K. 82 a.s.).</p> <p>Z informacji ZUS wynika, że powód został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych przez <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> od dnia zawarcia umowy z <span class="anon-block"> (...)</span>. Sąd w uzasadnieniu wskazuje, że „udziały w pozwanej spółce zostały zbyte na rzecz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>” Okoliczność ta ma wynikać z odpisu KRS. Sąd Odwoławczy takiego wniosku z odpisu KRS wysnuć nie potrafi.. Udziały w spółce będącej pracodawcą powoda ( nie wiadomo czy chodzi o <span class="anon-block"> (...)</span>, czy o <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">A.</span>) miały zostać zbyte przez <span class="anon-block">S. Z.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Sąd I instancji nie wyjaśnił na rzecz którego podmiotu powód przed sierpniem 2015 roku świadczył pracę: czy była to spółka, z którą zawarł umowę o pracę, czy była to spółka , która zgłosiła powoda do ubezpieczeń społecznych. Jeżeli okaże się, że powód świadczył pracę na rzecz podmiotu z którym zawarł umowę o pracę, to konieczne jest wyjaśnienie co stało się z pracodawcą i czy i kiedy doszło do rozwiązania umowy o pracę. Jest to istotna okoliczność, bowiem obowiązek wydania świadectwa pracy spoczywa na pracodawcy. Obecny prezes pozwanej kategorycznie i systematycznie podnosi, że pozwana nigdy nie zatrudniała powoda i fakt jego zatrudnienia w pozwanej spółce nie wynika z żadnych dokumentów ( poza zgłoszeniem do ubezpieczeń społecznych) . Posiadanie przez strony legitymacji czynnej i biernej w procesie jest przesłanką zasadniczą, od której istnienia uzależniona jest możliwość uwzględnienia powództwa, a jej brak, zarówno w postaci czynnej jak i biernej, prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo. Stąd też, ustalenie legitymacji biernej po stronie pozwanej należało rozstrzygnąć w pierwszej kolejności.</p> <p>W sprawie nie wyjaśniono przekształceń dotyczących spółki , z którą powód zawarł umowę o pracę, nie wiadomo, czy i kiedy pozwana stała się pracodawcą powoda. Konieczne jest dopuszczenie dowodów z dokumentów dotyczących ewentualnych przekształceń, <span class="anon-block"> (...) spółki (...)</span> w okresie obowiązywania umowy o pracę i ewentualnych zmian w umowie <span class="anon-block"> spółki (...)</span> wskazujących na przejęcie powoda jako pracownika. Należy ustalić, czy akta osobowe powoda nie znajdują się wśród dokumentów spółki, z którą umowa została zawarta Sąd ponownie rozpoznając sprawę wyjaśni te kwestie i rozstrzygnie czy pozwana jest zobligowana do wydania świadectwa pracy. Należy wyjaśnić, czy charakter czynności wykonywanych przez powoda po awarii obrabiarki sterowanej numerycznie nadal wskazywał na wykonywanie zatrudnienia w ramach umowy o pracę.</p> <p>Bez ustalenia faktycznego pracodawcy powoda i daty ustania stosunku pracy nie jest możliwe rozstrzygnięcie żądania o wydanie świadectwa pracy.</p> <p>Ustalenie legitymacji biernej pozwanej ma oczywiście wpływ na rozstrzygnięcie w zakresie zgłoszenia gotowości do pracy. Inna podstawa rozstrzygnięcia będzie w sytuacji, gdy okaże się ,że pozwana nigdy pracodawcą powoda nie była, a inna w sytuacji, gdyby doszło do przejęcia pracownika, albo wówczas, gdyby od samego początku pracodawcą powoda była pozwana . Należy mieć na uwadze, że formalne zatrudnienie przez dany podmiot nie przesądza o tym, że praca jest wykonywana na jego rzecz. Decydujące znaczenie ma stan faktyczny.</p> <p>Zdaniem Sądu II instancji nie rozpoznano istoty sprawy pomijając zarzuty pozwanej , że powód nigdy nie był jej pracownikiem.</p> <p>Wyrok wydano na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> Wyrok uchylono w całości. W takim zakresie został zaskarżony przez powoda.</p> <p>(-) SSR del. Anna Capik-Pater (-) SSO Teresa Kalinka (spr.) (-) SSO Grzegorz Tyrka</p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> </div>