XXVII Ca 1320/18

<p>Sygn. akt <strong> <!-- -->XXVII Ca 1320/18 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 15 listopada 2018 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny - Odwoławczy w składzie:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSO Adam Malinowski </strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 roku w Warszawie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. K.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powódki</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie</p> <p>z dnia 07 sierpnia 2017 r., sygn. akt II C 1438/17</p> <p>1.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:</p> <p>- w pkt I umarza postępowanie w części tj. w zakresie obejmującym żądanie kwoty 397,67 (trzysta dziewięćdziesiąt siedem 67/100) euro oraz oddala powództwo w pozostałym zakresie;</p> <p>2.  oddala apelację w pozostałym zakresie;</p> <p>3.  zasądza od <span class="anon-block">A. K.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 450 ( czterysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej.</p> <p>SSO Adam Malinowski</p> <p>Sygn. akt <strong> <!-- -->XXVII Ca 1320/18</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem wniesionym w dniu 14 lipca 2016 r. ( data wpływu) powódka <span class="anon-block">A. K.</span> wniosła o zasądzenie od pozwanego kwoty 400 euro wraz z odsetkami tytułem odszkodowania za opóźniony lot, a także o zwrot kosztów procesu.</p> <p> <strong> <!-- -->Wyrokiem z dnia 7 lipca 2017 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->I. oddalił powództwo</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->II. nie obciążył powódki kosztami postępowania.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Apelację </strong>od wyroku Sądu I instancji wywiodła strona powodowa, zaskarżając go w całości i zarzucając:</p> <p>1. naruszenie prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 117;art. 117 § 2;art. 117 § 2 zd. 2)">art. 117 § 2 zd. 2 k.p.c</a> poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której poprzez złożenie oświadczenia z dnia 14 lipca 2017 r. oraz poprzez realizację płatności w dniu 25 lipca 2017 r. pozwana zrzekła się zarzutu przedawnienia.</p> <p>2. naruszenie prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie terminu przedawnienia określonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 778)">art. 778 k.c.</a> dla roszczeń wynikających z nieprawidłowej realizacji umowy o imprezę turystyczną.</p> <p>3. naruszenie prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie, w zw. z odesłaniem do jego stosowania treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971330884" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych - Dz. U. z 1997 r. Nr 133, poz. 884 (art. 11)">art. 11 ustawy o usługach turystycznych</a>, w zw. z treścią art. 3 ust. 5 i 6 rozporządzenia (WE) 261/2004 – co doprowadziło do błędnego uwzględnienia podniesionego przez pozwaną zarzutu przedawnienia.</p> <p>4. naruszenie prawa materialnego, tj. poprzez niezastosowanie normy przedawnienia określonej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 125)">art. 125 k.c.</a> dla roszczeń stwierdzonych treścią decyzji administracyjnej, wydanej przez <span class="anon-block">(...)</span> odpowiednik Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego.</p> <p>5. naruszenie prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203 § 1 k.p.c.</a>, poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu orzeczenia końcowego, oświadczenia powoda o cofnięciu pozwu,, czego konsekwencją było oddalenie roszczenia powoda oraz uznanie strony powodowej za stronę przegrywającą postepowanie.</p> <p>6. naruszenie prawa procesowego, tj, art. 233 § 1 w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> poprzez dokonanie oceny dowodów, w sposób:</p> <p>1. wadliwy, tj. z pominięciem treści oświadczenia woli złożonego przez pozwaną ( korespondencja e-mail z dnia 14 lipca 2017 r. ) oraz czynności prawnej dokonanej przez pozwaną ( realizacja transakcji w dniu 25 lipca 2017 r.), stanowiących o uznaniu roszczenia oraz zrzeczeniu się przez pozwaną zarzutu przedawnienia;</p> <p>2. niewszechstronny, tj. pominięcia oświadczenia powoda o cofnięciu pozwu.</p> <p>7. naruszenie prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, poprzez niezasądzenie na rzecz strony powodowej wnioskowanych kosztów postepowania sądowego.</p> <p>W oparciu o tak postawione zarzuty apelująca wniosła o :</p> <p>1. zmianę punktu I skarżonego wyroku, poprzez:</p> <p>a) umorzenie postępowania co do kwoty 397,80 euro;</p> <p>b) zasądzenie od pozwanej na rzecz strony powodowej kwoty 70,80 euro wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości za opóźnienie liczonymi od dnia 26 lipca 2017 r. do dnia zapłaty;</p> <p>2. zmianę punktu II skarżonego wyroku, poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz strony powodowej kosztów procesu, wg spisu kosztów:</p> <p>1. 1.200,00 zł – tytułem kosztów postępowania przed Sądem I instancji;</p> <p>2. 30,00 zł – tytułem opłaty sądowej od pozwu;</p> <p>3. 17,00 zł – tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;</p> <p>4. 15,60 zł – tytułem poniesionych w toku procesu kosztów korespondencji.</p> <p>3. alternatywnie dla punktów 1 i 2 wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji;</p> <p>4. zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania apelacyjnego wg norm przepisanych z uwzględnieniem opłaty pocztowej, w kwocie 5,20 zł;</p> <p>5. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. korespondencji e-mail z dnia 14 lipca 2017 r. oraz potwierdzenia transakcji z dnia 25 lipca 2017 r. na okoliczność zrzeczenia się przez pozwaną zarzutu przedawnienia roszczeń, częściowego spełnienia roszczenia przez pozwaną, trybu dochodzenia roszczenia.</p> <p>W <strong> <!-- -->odpowiedzi na apelację</strong> strona pozwana wniosła o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postepowania apelacyjnego oraz przeprowadzenie dowodów ze wskazanych dokumentów na okoliczność, że pozwana nie zrzekła się zarzutu przedawnienia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja okazała się zasadna w zakresie umorzenia postępowania, co do kwoty 397,67 euro, a w pozostałej części podlegała oddaleniu.</p> <p>Sąd Okręgowy uznał zasadność zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 k.p.c.</a>, bowiem w piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2017 r. powód cofnął pozew co do kwoty 397,67 euro, wnosząc o zasądzenie od pozwanego kwoty 70,80 euro wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 lipca 2017 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203 § 1 k.p.c.</a> pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a gdy z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia- aż do wydania wyroku. Dopuszczalność cofnięcia pozwu podlega ocenie Sądu ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 4)">art. 203 § 4 k.p.c.</a>) w kontekście zgodności z prawem lub zasadami współżycia społecznego.</p> <p>Na tle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, że cofnięcie pozwu przez stronę powodową było sprzeczne z prawem ( zmierzało do obejścia prawa) lub z zasadami współżycia społecznego. Niewątpliwie doszło bowiem do zaspokojenia roszczenia głównego powoda w toku procesu.</p> <p>Z tych też względów zasadne było umorzenie postępowania, co do żądanej przez powoda kwoty 397,67 euro.</p> <p>Z podanych wyżej przyczyn, uwzględniając apelację powódki w tym zakresie z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 §1 k.p.c.</a> należało zmienić zaskarżony wyrok i orzec jak w 1 sentencji.</p> <p>Druga grupa zarzutów apelacyjnych dotyczyła przyjętego przez Sąd I instancji rocznego terminu przedawnienia dochodzonych przez stronę powodową roszczeń. Strona powodowa wskazała, że w tym zakresie Sąd I instancji błędnie powołał uchwałę SN o sygn. akt III CZP 111/16, gdyż ta odnosi się do sytuacji, w której pasażer zawarł umowę przewozu bezpośrednio z przewoźnikiem lotniczym, zaś w niniejszej sprawie źródłem sporu jest nieprawidłowo wykonana umowa o imprezę turystyczną.</p> <p>Oceniając zaskarżony wyrok w tym zakresie Sąd Okręgowy zważył, że Sąd Rejonowy przekonywująco umotywował swoje stanowisko dotyczące zasad przedawnienia roszczenia powoda wywodzonego z przepisów rozporządzenia 261/2004, powołując uchwałę SN, której treść Sąd Okręgowy w całości podziela. Zarzuty apelacji nie mogły podważyć tej argumentacji. W szczególności to, że strona powodowa nie zawierała umowy przewozu bezpośrednio z pozwaną lecz zawierała umowę o świadczenie usług turystycznych z niezwiązanym z pozwaną biurem podróży, nie mogło mieć wpływu na kwalifikację stosunku prawnego istniejącego między powodem a pozwaną. Skoro bowiem roszczenie powoda wynikało z rozporządzenia 261/2004 regulującego odpowiedzialność przewoźników lotniczych wynikającą z nieprawidłowego zrealizowania umowy przewozu lotniczego, to bez znaczenia było w jakich okolicznościach umowa taka została zawarta. Wszak odpowiedzialność wynikająca ze wskazanego rozporządzenia związana jest tylko i wyłącznie z samym realizowaniem (lub niezrealizowaniem) usługi przewozu lotniczego. Ponadto zawarcie umowy o usługę turystyczną rodzić może odpowiedzialność biura podróży, zatem skoro powód pozwał przewoźnika lotniczego, to z całą pewnością nie może odnosić do niego terminów przedawnienia z umowy zawartej z innym podmiotem. Niewątpliwie biuro podróży miało w odniesieniu do usługi przewozu lotniczego jedynie rolę pośrednika, bowiem samo usługi przewozu nie wykonywało. Tym samym uznanie zawarcia w sprawie przez powoda umowy przewozu i zastosowanie do odpowiedzialności pozwanej terminu przedawnienia dotyczącego umowy przewozu jest w pełni prawidłowe.</p> <p>Odnosząc się natomiast do twierdzenia strony powodowej o zrzeczeniu się zarzutu przedawnienia przez pozwanego, należy wskazać, że brak jest w aktach sprawy takiego oświadczenia.</p> <p>W aktach sprawy znajduje się jedynie wiadomość e-mail z dnia 14 lipca 2017 r., w której to pozwana zwróciła się do strony powodowej o wskazanie kont bankowych niezbędnych do dokonania przelewu. Zrzeczenie się zarzutu przedawnienia jest szczególnym, osobistym uprawnieniem dłużnika, w wyniku którego w drodze jednostronnej czynności prawnej dochodzi do przekształcenia zobowiązania niezupełnego ponownie w zupełne. To właśnie z uwagi na te daleko idące skutki prawne, zamiar i znaczenie tych następstw- działania dłużnika muszą być niewątpliwe. Takie oświadczenie powinno być złożone w taki sposób, aby nie budził wątpliwości zamiar strony je składającej. Takiego zamiaru z pewnością nie można odczytać z pisma, w którego treści znajduje się oświadczenie wskazujące, że zapłaty nie należy utożsamiać z uznaniem roszczenia, a jedynie wypełnieniem obowiązku wynikającego z decyzji <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł jak w punkcie drugim wyroku.</p> <p>W zakresie kosztów procesu przed Sądem I instancji, Sąd Okręgowy zauważył, że co prawda, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, odstąpienie od reguły zwrotu kosztów określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 2;art. 203 § 2 zd. 2)">art. 203 § 2 zdanie 2 k.p.c.</a> jest możliwe i przepis ten nie jest bezwzględnie obowiązujący, pod warunkiem, że powód - mimo cofnięcia pozwu - wykaże, że wytoczenie powództwa było niezbędne do dochodzenia roszczenia. W niniejszej sprawie wypłata dochodzonego roszczenia nastąpiła na skutek wykonania obowiązku wynikającego z decyzji <span class="anon-block">A. E.</span> de <span class="anon-block">S. A.</span>, <span class="anon-block">(...)</span> organu właściwego ds. lotnictwa cywilnego, a zatem wniesienie pozwu przed sądem powszechnym nie było niezbędne do dochodzenia roszczenia. W związku z powyższym, rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie kosztów procesu, należy uznać za prawidłowe, gdyż stroną przegrywającą sprawę była co prawda powódka, niemniej jak wskazał Sąd I instancji, w chwili wniesienia pozwu Sąd Najwyższy nie podjął jeszcze uchwały ws. przedawnienia roszczeń dochodzonych pozwem i niepewność powódki co do terminu przedawnienia była usprawiedliwiona.</p> <p>Niemniej, w zakresie kosztów postępowania odwoławczego wskazać należy, że strona powodowa powinna była mieć świadomość tego, że termin przedawnienia zgodnie z uchwałą SN o sygn. akt III CZP 111/16 wynosi rok, a zatem, że roszczenie, którego dochodzi we wniesionej apelacji jest przedawnione. Co prawda Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w zakresie umorzenia postępowania co do żądanej kwoty, ale z faktu tego nie można wywodzić, że strona powodowa była stroną wygrywającą proces. W związku z tym, że apelacja została oddalona w części korespondującej z twierdzeniem powódki o istnieniu prawa podmiotowego wymagającego ochrony, zaś uwzględnienie apelacji w części wiązało się tylko i wyłącznie z korektą orzeczenia determinowaną okolicznością cofnięcia pozwu, to stronę powodową należało uznać za przegrywającą i to ją zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> należało obciążyć kosztami procesu, które w niniejszym postępowaniu stanowiły wynagrodzenie pełnomocnika obliczone na podstawie § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).</p> </div>