IX Pz 43/18

<p>Sygn. akt IX Pz 43/18</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 16 listopada 2018r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach- Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący SSO Maria Olszowska /spr/</p> <p>Sędziowie: SSO Iwona Nowak</p> <p>SSO Mariola Łącka</p> <p>Protokolant: Dagmara Mazurkiewicz</p> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">W. S.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> Spółce (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span>.</p> <p>o deputat węglowy</p> <p>na skutek zażalenia pozwanej</p> <p>na postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku, Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 01 sierpnia 2018 r. sygn. akt V P 366/18 w zakresie pkt.2 w przedmiocie kosztów procesu</p> <p>p o s t a n a w i a: <strong> <!-- -->oddalić zażalenie</strong> </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>SSO Iwona Nowak SSO Maria Olszowska SSO Mariola Łącka</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">W. S.</span> w pozwie z dnia 06.04.2018r.domagała się zasądzenia od <span class="anon-block"> Spółki (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span> kwoty 10.000,00 zł z tytułu rekompensaty za utratę prawa do bezpłatnego węgla.</p> <p>W uzasadnieniu pozwu wskazała, że jako wdowa jest uprawniona do pobierania renty rodzinnej po zmarłym w trakcie zatrudnienia w <span class="anon-block"> KWK (...)</span> jej mężu. W czasie składania wniosku była uprawniona do otrzymania rekompensaty i znajdowała się na liście uprawnionych.</p> <p>Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Zarzuciła, że skoro mąż powódki w chwili śmierci był pracownikiem a nie emerytem czy rencistą to ona mimo, że jest uprawniona do renty rodzinnej po nim, w świetle definicji osoby uprawnionej zawartej w art.2 pkt.1 ustawy z dnia 12.10.2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla ( Dz. U. z 2017r., poz.1971) nie jest osobą uprawnioną do otrzymania rekompensaty.</p> <p>Powódka na rozprawie w dniu 1.08.2018r. cofnęła pozew i wniosła o odstąpienie jej od obciążania kosztami procesu podnosząc, że do dnia dzisiejszego była przekonana o słuszności swojego roszczenia.</p> <p>Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w sprawie i odstąpił od obciążania powódki kosztami sądowymi.</p> <p>W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia podniósł, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art.102 kpc</a>. Powódka bowiem pozostawała w subiektywnym przekonaniu o zasadności roszczenia , skoro była uprawniona do deputatu węglowego. Termin do wniesienia pozwu był terminem zawitym a nie było wówczas ani analiz prawnych ani orzeczeń, które interpretowałyby przepisy ustawy. Niezwłocznie po przedstawieniu przez Sąd na rozprawie stanowisk stron , powódka cofnęła pozew a udział pełnomocnika strony pozwanej ograniczył się do złożenia standartowej odpowiedzi na pozew.</p> <p>Sąd I instancji podał również, że za zasadnością wniosku powódki przemawia również jej trudna sytuacja materialna.</p> <p> <strong> <!-- -->Strona pozwana składając zażalenie</strong> wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na jej rzecz kwoty 1.350,00 zł tytułem kosztów postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.</p> <p>Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art.98 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">102 kpc</a> poprzez odstąpienie od zasądzenia kosztów mimo przegrania sprawy przez powódkę i wobec braku okoliczności o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art.102 kpc</a> tj. wypadków szczególnie uzasadnionych oraz naruszenie przepisu par.2 pkt.4 w zw. z par.9 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2015r., poz.1804) poprzez jego niezastosowanie.</p> <p>W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że cofnięcie pozwu nie zwalnia powódki od odpowiedzialności za wytoczenie bezpodstawnego powództwa.</p> <p>Niezasadne w jego ocenie jest stanowisko Sądu Rejonowego , że zasądzeniu kosztów sprzeciwia się subiektywne przekonanie powódki o zasadności dochodzonego roszczenia. Oczywistym jest bowiem, że każda racjonalnie myśląca osoba, która wytacza powództwo jest przekonana o słuszności swoich racji i w konsekwencji stosując argumentację Sądu I instancji należałoby w ogóle przyjąć jako zasadę - nieobciążanie strony przegrywającej kosztami postępowania.</p> <p>W zażaleniu podniesiono również, że jeżeli Sąd I instancji uznał, że nakład pracy pełnomocnika nie odpowiada obowiązującej stawce kosztów radcy prawnego w kwocie 1.350,00 zł , to zawsze Sąd mógł zasądzić koszty postępowania w niższej kwocie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Nie zachodzą zarzucane uchybienia.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art.102 kpc</a> ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy wynikającą z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art.98 kpc</a>. Nie konkretyzuje on pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawia ich kwalifikację przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy Sądowi.</p> <p>Sąd Okręgowy zgadza się ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, że taki szczególnie uzasadniony wypadek w niniejszej sprawie występuje.</p> <p>Z okoliczności sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że powódka będąca wdową uprawnioną do renty rodzinnej , pobierała deputat węglowy wypłacany przez byłego pracodawcę jej zmarłego męża.</p> <p>Utraciła do niego prawo na skutek wypowiedzenia układu zbiorowego pracy przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12.10.2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla ( Dz. U. z 2017r., poz. 1971).</p> <p>Z uzasadnienia projektu tej ustawy wynika, że ustawodawca zamierzał dokonać wypłat rekompensat wszystkim osobom będącym emerytami lub rencistami , które na skutek zawartych porozumień lub wypowiedzeń dokonanych przez zakłady górnicze utraciły prawo do bezpłatnego węgla za wyjątkiem tych emerytów i rencistów, którzy mając ustalone prawo do świadczeń ich nie pobierają , bo nadal pracują i pobierają deputat węglowy należny pracownikom.</p> <p>Zauważyć także należy, że w lokalnych mediach informowano, że emeryci i renciści, którzy utracili deputaty otrzymają rekompensatę. Także wiceminister <span class="anon-block"> (...)</span> w wielu wystąpieniach w mediach potwierdzał, że intencją ustawodawcy jest częściowe zrekompensowanie emerytom i rencistom z czynnych zakładów górniczych utraty prawa do bezpłatnego węgla.</p> <p>Z powodu nieporadności legislacyjnej twórców ustawy doszło do pominięcia w definicji osób uprawnionych wdów i sierot po górnikach zmarłych w trakcie zatrudnienia , wbrew woli ustawodawcy , zawartej w uzasadnieniu projektu tej ustawy.</p> <p>Jak słusznie podnosi w pozwie powódka definicja osoby uprawnionej zawarta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 2)">art.2 ust.1 pkt.2</a> w zakresie w jakim pomija wdowy, wdowców i sieroty uprawnione do renty rodzinnej po pracownikach zakładów górniczych zmarłych w trakcie stosunku pracy, narusza zasadę równego traktowania wszystkich przez władze publiczne wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32)">art.32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>.</p> <p>Wydaje się, że wadliwość i niekonstytucyjność tego uregulowania prawnego dostrzegł także ustawodawca, bo najpierw w marcu 2018r. a później 20.06.2018r. złożono projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 12.10.2017r. , w którym poszerzono definicję osób uprawnionych , także o wdowy, wdowców i sieroty po pracownikach przedsiębiorstw górniczych zmarłych w czasie trwania stosunku pracy, także te, które zawarły ponowny związek małżeński i osoby, które nabyły prawo do świadczenia emerytalnego.</p> <p>Do chwili obecnej ustawa ta jednak nie została uchwalona.</p> <p>Aby wzruszyć niekonstytucyjny przepis art.2 pkt.1 ustawy z dnia 12.10.2017r. strona powodowa w określonym w ustawie 14 -dniowym terminie była zmuszona zgłosić pozew do Sądu, bo dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania może w terminie 3 miesięcy złożyć skargę konstytucyjną.</p> <p>W tym stanie rzeczy ocena zasadności roszczenia zawartego w pozwie nie tylko dla powódki, która występowała w sprawie samodzielnie , ale także dla strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika, nie jest prosta a toczenie sprawy sądowej jest niezbędne, aby było możliwe wniesienie skargi konstytucyjnej na niekonstytucyjną definicję osoby uprawnionej.</p> <p>Zatem zasadnie Sąd Rejonowy przyjął , że w niniejszej sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek , uzasadniający odstąpienie od obciążania powódki kosztami procesu na rzecz pozwanej.</p> <p>Obciążanie strony powodowej utrzymującej się z renty kosztami postępowania sądowego, które w świetle zapisów ustawy okazało się niezasadne z powodu błędów legislacyjnych ustawodawcy, jest niezgodne z zasadą słuszności.</p> <p>Dlatego też Sąd na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art.385 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art.397 par.2 kpc</a> oddalił zażalenie jako niezasadne.</p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>SSO Iwona Nowak SSO Maria Olszowska SSO Mariola Łącka</p> </div>