I C 901/18

<p>Sygn. akt I.C 901/18</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 19 listopada 2018roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="150"/> <col width="560"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSO Alicja Wiśniewska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>starszy sekretarz sądowy Małgorzata Przyborowska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2018 roku w Suwałkach</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">Gminie M.</span> <span class="anon-block">E.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->p o s t a n a w i a:</span> </p> <p>I.  odrzucić pozew.</p> <p>II.  zasądzić od powódki <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> na rzecz pozwanej <span class="anon-block">Gminy M.</span> <span class="anon-block">E.</span> kwotę 5.400 zł (słownie: pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p> <em> <!-- -->SSO Alicja Wiśniewska </em> </p> <p>Sygn. akt I C 901/18</p> <p> <strong> <!-- -->Uzasadnienie postanowienia z dnia 19 listopada 2018r.</strong> </p> <p>Powódka <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z/s we <span class="anon-block">W.</span> w pozwie wniesionym przeciwko <span class="anon-block">Gminie M.</span> <span class="anon-block">E.</span> domagała się zapłaty kwoty 83 438,26 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz zasądzenia od pozwanego zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Argumentowała, iż dochodzona pozwem kwota stanowi równowartość dotacji za lata 2009-2014 wadliwie obliczonych przez pozwanego i w konsekwencji niezasadnie obniżonych, które przysługiwały <span class="anon-block">P. K.</span> prowadzącemu <span class="anon-block"> Niepubliczne Przedszkole (...)</span> w <span class="anon-block">E.</span>. Wierzytelność z tego tytułu <span class="anon-block">P. K.</span> umową z dnia 5 czerwca 2017r. przelał na powódkę.</p> <p>Pozwana <span class="anon-block">Gmina M.</span> <span class="anon-block">E.</span> w odpowiedzi na pozew wniosła o jego odrzucenie i zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Wskazała, iż droga sądowa w sprawie niniejszej jest niedopuszczalna albowiem postępowanie w tym zakresie zostało wszczęte po wejściu w życie znowelizowanego przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 (art. 90;art. 90 ust. 11)">art.90 ust. 11 ustawy o systemie oświaty</a>, który następnie zastąpiły przepisy ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych. Przepis art.47 w/w ustawy stanowi, iż czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, są czynnościami z zakresu administracji publicznej zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021531270" title="Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 (art. 3;art. 3 § 2;art. 3 § 2 pkt. 4)">art.3§2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi</a>. Zatem podlegają kontroli sądów administracyjnych. Powołując się na aktualne orzecznictwo sądów powszechnych jak i sądów administracyjnych pozwana wskazała, iż kryterium decydującym o kwalifikacji sprawy o dotację jako podlegającej sądownictwu powszechnemu i sądownictwu administracyjnemu nie jest okres, za jaki jest dochodzona dotacja, lecz kryterium daty wniesienia pozwu, chodzi tu bowiem o kwestię formalną (dopuszczalność drogi sądowej), nie zaś zastosowanie i ocenę merytorycznej podstawy prawnej. Z przepisów przejściowych ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, tj. art.91 ust 2 wynika, że do wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2018r. postępowań w przedmiocie ustalenia wysokości lub przekazania dotacji na rok 2017 lub za lata wcześniejsze stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ powódka dochodzi zapłaty zaniżonej (w jej ocenie) dotacji wypłaconej w latach 2009-2014, a wszczęła proces po dniu 1 stycznia 2018r., to droga sądowa w tej sprawie jest niedopuszczalna.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 1)">art.199§1 pkt 1 k.p.c.</a> Sąd odrzuci pozew jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna. Uwzględniając roszczenie zgłoszone przez powódkę sformułowane jako dopłata do dotacji wypłaconych za lata 2009-2014 na rzecz poprzednika prawnego powódki, Sąd uznał iż w sprawie niniejszej mamy do czynienia z niedopuszczalnością drogi sądowej, co obligowało Sąd do odrzucenia pozwu.</p> <p>Powyższe stanowisko potwierdza nowelizacja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawy o systemie oświaty</a> (ustawa o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw z dnia 23 czerwca 2016 roku – Dz.U. z 2016 roku poz. 1010), na mocy której z dniem 1 stycznia 2017r. dodano m.in. ust. 11 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 (art. 90)">art. 90 ustawy o systemie oświaty</a>. Przepis ten wskazywał wprost, że czynność przyznania dotacji, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 (art. 90;art. 90 ust. 1 a)">art. 90 ust. 1a</a>-8 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawy o systemie oświaty</a>, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej podlegającej kontroli sądów administracyjnych. Regulacja powyższa została następnie podtrzymana w ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017 roku, poz. 2203). Przepis art. 47 ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych stanowi, że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021531270" title="Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 (art. 3;art. 3 § 2;art. 3 § 2 pkt. 4)">art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi</a> (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 i 1370). Zgodnie zaś z art. 1 i art. 3 § 1 – 3 Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne (art. 2). Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1).</p> <p>Do momentu ustawowego uregulowania trybu dochodzenia roszczeń o wypłatę zaniżonej dotacji oświatowej orzecznictwo sądów powszechnych dopuszczało dochodzenie takich roszczeń przed sądami powszechnymi. W wyroku z dnia 3 stycznia 2007 roku (IV CSK 312/06) Sąd Najwyższy stwierdził, że z art. 90 ustawy z 1991 r. o systemie oświaty wynika norma kreująca pomiędzy Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego, właściwymi do wypłaty dotacji, a osobami prowadzącymi szkoły lub placówki niepubliczne, uprawnionymi do żądania ich otrzymania, stosunek prawny odpowiadający cechom zobowiązania w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353;art. 353 § 1)">art. 353§1 k.c.</a> Skoro zaś w przepisach ustawy nie przewidziano szczególnego trybu dochodzenia tego rodzaju roszczeń na drodze postępowania administracyjnego, uprawniony może poszukiwać ochrony prawnej tylko przed sądem powszechnym w postępowaniu cywilnym. Uchylanie się od jej udzielenia, mimo oczywistego faktu naruszenia prawa, nosi znamiona odmowy wymiaru sprawiedliwości. Powyższe stanowisko zostało powtórzone m.in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2007 roku, (III CZP 88/07) oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2008 roku, (IV CSK 204/08).</p> <p>Podkreślić należy, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lutego 2017 roku (IV CSK 212/16) wydanego już po wejściu w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 (ust. 11;art. 90)">ust. 11 art. 90 ustawy o systemie oświaty</a>, Sąd Najwyższy wskazał, że w orzecznictwie sądów powszechnych w odniesieniu do okresu, którego dotyczy dochodzone przez powodów roszczenie (zaś w tej sprawie chodziło o lata 2012 i 2013) ustalony został pogląd, że w postępowaniu cywilnym może być dochodzone roszczenie o wypłacenie dotacji należnej na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawy o systemie oświaty</a>, o ile powód zarzuca, że zobowiązany do tego podmiot niewłaściwie ustalił jej wysokość i zaniechał jej wypłacenia czy też wypłacił ją w zaniżonej wysokości (np. wyroki Sądu Najwyższego z 3 stycznia 2007 roku, IV CSK 312/06, z 4 września 2008 r., IV CSK 204/08, z 20 czerwca 2013 r., IV CSK 696/12, z 22 maja 2014 r., IV CSK 531/13). Dalej jednak Sąd Najwyższy podkreślił, że <span class="underline"> <!-- -->ustawodawca dopiero w </span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 (art. 90;art. 90 ust. 11)">art. 90 ust. 11 ustawy o systemie oświaty</a> <span class="underline"> <!-- -->, dodanym ustawą z 24 czerwca 2016 r. (Dz.U. poz. 1010) i obowiązującym od 1 stycznia 2017 roku, jednoznacznie rozstrzygnął, że przyznanie dotacji, o których mowa w </span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 (art. 90;art. 90 ust. 1 a)">art. 90 ust. 1a</a> <span class="underline"> <!-- --> - 8 ustawy, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w </span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021531270" title="Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 (art. 3;art. 3 § 2;art. 3 § 2 pkt. 4)">art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi</a> <span class="underline"> <!-- -->, a zatem podlegającą kontroli sądów administracyjnych</span>. Równocześnie w art. 90 ust. 3da <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425" title="Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425 ()">ustawy o systemie oświaty</a> ustawodawca zastrzegł, że świadczenie będące dotacją, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1a - 3b ustawy może być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w art. 90 ust. 3d, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania.</p> <p>Roszczenie wywiedzione w sprawie niniejszej obejmuje dotację oświatową wypłaconą za lata 2009-2014 dla podmiotu prowadzącego niepubliczne przedszkole, przy czym powód wywodzi, iż dotacja ta została nieprawidłowo wyliczona i przez to wypłacona w zaniżonej wysokości. Pozew w sprawie niniejszej wpłynął w dniu 12 października 2018 roku, a zatem po wejściu w życie ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych. W celu wyeliminowania jakichkolwiek wątpliwości co do kognicji sądów administracyjnych ustawodawca w art.47 w/w ustawy wskazał wprost, że przyznanie dotacji, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej podlegającej kontroli sądów administracyjnych. Jednocześnie w przepisach przejściowych (art.91 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych) ustawodawca wskazał, że do wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2018r. postępowań w przedmiocie ustalenia wysokości lub przekazania dotacji na rok 2017 lub za lata wcześniejsze stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec tego, że powód dochodzi kwoty tytułem zaniżonej dotacji za lata 2009-2014 i wszczął proces pod rządami ustawy, która obowiązuje od 1 stycznia 2018 roku, to niewątpliwie w sprawie tej droga sądowa była niedopuszczalna.</p> <p>Jak wykazano powyżej czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, a ich kontrola powierzona została sądom administracyjnym, dlatego też w niniejszej sprawie droga cywilna przed sądem powszechnym nie przysługuje z uwagi na wniesienie pozwu po dniu 01 stycznia 2017 roku.</p> <p>W przedmiocie kosztów procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z §2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1804 ze zm.).</p> <p> <em> <!-- -->SSO Alicja Wiśniewska</em> </p> </div>