VI Ka 603/18

<p>Sygn. akt VI Ka 603/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> 20 listopada 2018 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący – Sędzia SR del. do SO Jarosław Staszkiewicz </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant Sylwia Piliszewska</strong> </p> <p>przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze del. do Prokuratury Rejonowej w Lubaniu: <span class="anon-block">P. F.</span> </p> <p>po rozpoznaniu 20 listopada 2018 r.</p> <p>sprawy <span class="anon-block">R. C.</span> <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>s. <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">K.</span> z domu <span class="anon-block">L.</span> </p> <p>oskarżonego z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 kk</a> </p> <p>z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu</p> <p>z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II K 432/17.</p> <p>I.  utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego <span class="anon-block">R. C.</span>;</p> <p>II.  zwalnia oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.</p> <p>Sygnatura akt VI Ka 603/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubaniu z 18 kwietnia 2018 roku w sprawie II K 432/17:</p> <p>- <span class="anon-block">R. C.</span> uznano za winnego tego, że 27 sierpnia 2017 roku w miejscowości <span class="anon-block">P.</span> na <span class="anon-block">ul. (...)</span> działając wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadał przy sobie substancje psychotropową w postaci metaamfetaminy w ilości 0,06 grama, przy czym czyn ten stanowił wypadek mniejszej wagi, to jest występku z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i za to na podstawie art. 62 ust. 3 tej ustawy wymierzono mu karę 4 miesięcy ograniczenia wolności z jednoczesnym obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 30 godzin w skali miesiąca;</p> <p>- oskarżonego uznano za winnego tego, że 27 sierpnia 2017 roku w miejscowości <span class="anon-block">P.</span> na <span class="anon-block">ul. (...)</span> prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny <span class="anon-block">A. R.</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> znajdując się pod wpływem substancji psychotropowych ze stwierdzoną zawartością w próbce krwi <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> amfetaminy w stężeniu 23,6 ng/ml i metaamfetaminy w stężeniu 245,1 ng/ml, to jest występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a> i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a> wymierzono mu karę 4 miesięcy ograniczenia wolności z jednoczesnym obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny, w wymiarze 30 godzin w skali miesiąca;</p> <p>- na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85;art. 85 § 1;art. 85 § 2)">art. 85 § 1 i 2 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 86 § 1;art. 86 § 3)">art. 86 § 1 i 3 k.k.</a>, połączono wymierzone oskarżonemu w pkt I i II części dyspozytywnej wyroku kary ograniczenia wolności i wymierzono mu karę łączną 7 miesięcy ograniczenia wolności z jednoczesnym obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 30 godzin w skali miesiąca;</p> <p>- na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 42;art. 42 § 2)">art. 42 § 2 k.k.</a>, orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat;</p> <p>- na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 63;art. 63 § 4)">art. 63 § 4 k.k.</a>, na poczet orzeczonego środka karnego zaliczono oskarżonemu <span class="anon-block">R. C.</span> okres zatrzymania prawa jazdy od 27.08.2017 r. do 18.04.2018 r.;</p> <p>- na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 43 a;art. 43 a § 2)">art. 43a § 2 k.k.</a>, zasądzono od oskarżonego na rzecz <span class="anon-block">F. (...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> świadczenie pieniężne w kwocie 5.000 zł;</p> <p>- na podstawie art. 70 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa poprzez zniszczenie dowodów rzeczowych w postaci woreczka strunowego z zawartością środka odurzającego w postaci metamfetaminy w ilości 0,05 grama, opisanego w wykazie dowodów rzeczowych Drz 479/17;</p> <p>- na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ustęp 1 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych</a>, zwolniono oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie i nie wymierzono mu opłaty.</p> <p>Apelację od wyroku złożył obrońca. Podniósł w niej zarzuty:</p> <p>- obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 9)">art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 9)">art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.</a> poprzez skazanie oskarżonego za czyn, który nie był objęty skargą uprawnionego oskarżyciela;</p> <p>- obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 115;art. 115 § 11)">art. 115 § 11 k.k.</a> poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że syn oskarżonego nie jest dla niego osobą najbliższą;</p> <p>- obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 191;art. 191 § 2)">art. 191 § 2 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 182;art. 182 § 1)">art. 182 § 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 186;art. 186 § 1)">art. 186 § 1 k.p.k.</a> poprzez ich niezastosowanie i nieuprzedzenie świadka <span class="anon-block">K. S.</span> o przysługującym mu prawie do odmowy składania zeznań, co pozbawiło go tego prawa – obraza miała wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż ustalenia faktyczne były czynione również na podstawie zeznań tego świadka;</p> <p>- obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4)">art. 4 k.p.k.</a> poprzez uznanie, że okoliczności popełnienia pierwszego z zarzucanych oskarżonemu czynów wykluczały wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania na podstawie art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, co miało wpływ na treść wyroku.</p> <p>Obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia drugiego z zarzucanych czynów i umorzenie postępowania, co do pierwszego z tych czynów.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Pierwszy z zarzutów odwołania kwestionował możliwość skazania <span class="anon-block">R. C.</span> za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a> polegający na kierowaniu samochodem pod wpływem środka odurzającego w sytuacji, gdy w postępowaniu przygotowawczym przedstawiono mu jedynie zarzut prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu takiego środka. Obrońca słusznie wywodzi, że są to sformułowania odmienne, którym przepisy nadają różne znaczenie. Zawarcie w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów określenia „w stanie po użycie środka odurzającego” było nieprawidłowe, nie odpowiadało przyjętej kwalifikacji prawnej czynu. Stanowiło zatem naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 313;art. 313 § 2)">art. 313 § 2 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 325 a;art. 325 a § 2)">art. 325a § 2 k.p.k.</a> Akt oskarżenia zawierał już natomiast prawidłowy opis czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a> Brak wydania w toku dochodzenia nowego postanowienia o przedstawieniu zmienionego zarzutu stanowił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 314)">art. 314 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 325 a;art. 325 a § 2)">art. 325a § 2 k.p.k.</a> </p> <p>W niniejszej sytuacji nie doszło zatem do rozpoznawania przez sąd I instancji sprawy w zakresie czynu, którego nie zarzucono oskarżonemu. Skarga – akt oskarżenia – zawiera opis tego zachowania i jego kwalifikację prawną, uznane przy wyrokowaniu za prawidłowe. To, że wniesiono ją bez dochowania wszystkich wymogów odpowiedniej procedury w toku postępowania przygotowawczego, nie niweczy jej skuteczności. Pochodzi od uprawnionego podmiotu, przyjęła wymaganą formę. Nie ma zatem mowy o przeszkodzie procesowej, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 9)">art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.</a> </p> <p>Apelujący nie zarzucał naruszenia przepisów postępowania, wymienionych w pierwszym akapicie. Nawet stwierdzenie tych uchybień nie mogłoby jednak skutkować wzruszeniem wyroku sądu rejonowego – zarzut od początku dotyczył popełnienia przestępstwa polegającego na prowadzeniu samochodu po zażyciu substancji psychotropowej. Składając wyjaśnienia 27 sierpnia 2017 roku oskarżony nie miał wątpliwości, co się mu zarzuca – wynika to ze złożonych wówczas wyjaśnień. To, że w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów użyto nieprawidłowego sformułowania, nie miało więc znaczenia dla prowadzenia przez niego obrony. Również przed sądem nie miał żadnych problemów z odniesieniem się do oskarżenia o popełnienie czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a> Niewydanie w toku dochodzenia postanowienia o zmianie zarzutu w niczym nie zmieniło jego sytuacji procesowej. Wzmiankowane uchybienia organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze nie mogły zatem wpłynąć na treść zaskarżonego wyroku.</p> <p>Drugi i trzeci zarzut apelacji dotyczyły w istocie naruszenia przez sąd <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 16;art. 16 § 1)">art. 16 § 1 k.p.k.</a>, polegającego na niepouczeniu świadka – osoby najbliższej dla oskarżonego – o przysługującym jej prawie do odmowy składania zeznań. Uchybienie takie jednak nie miało miejsca. Świadkiem, o którym mowa w zarzucie, był <span class="anon-block">K. S.</span>. Jest on synem <span class="anon-block">U. S.</span>, która dwukrotnie przesłuchiwana – podczas dochodzenia i przed sądem – podawała konsekwentnie, że jest konkubiną oskarżonego. <span class="anon-block">K. S.</span> był zatem synem konkubiny <span class="anon-block">R. C.</span>. Taka relacja nie mieści się w katalogu wynikającym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 115;art. 115 § 11)">art. 115 § 11 k.k.</a> Konkubinat nie tworzy żadnej oficjalnej więzi pomiędzy krewnymi konkubentów, jego znaczenie przy ocenie tego, czy mamy do czynienia z „osobą najbliższą” w rozumieniu przywołanego przepisu ograniczone jest jedynie do osób pozostających we wspólnym pożyciu. <span class="anon-block">K. S.</span> w sprawie, gdzie oskarżonym był konkubent matki, nie był zatem uprawniony do odmowy składania zeznań na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 182;art. 182 § 1)">art. 182 § 1 k.p.k.</a> Wspólne zamieszkiwanie z <span class="anon-block">R. C.</span> mogło doprowadzić do powstania między nimi zażyłości. Uprawniałaby ona jednak tylko do złożenia wniosku, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 185)">art. 185 k.p.k.</a> Jak wynika z protokołu rozprawy, świadek o zwolnienie od złożenia zeznań nie wnioskował, choć pouczono go o tym prawie ( k. 113 i 114 ).</p> <p>Ostatni z zarzutów odwołania odnosił się do niezastosowania przez sąd I instancji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051791485" title="Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485 (art. 62 a)">art. 62a ustawy z 29 VII 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii</a> do pierwszego z czynów oskarżonego. Obrońca ma rację wskazując, że to zachowanie <span class="anon-block">R. C.</span> miało polegać na posiadaniu znikomej ilości narkotyku na własne potrzeby. Dopasowane jest więc do warunków, o których mowa w art. 62a ustawy. Jednak przepis ten jako kolejną przesłankę do umorzenia postępowania wskazuje też niecelowość karania sprawcy ze względu m.in. na okoliczności popełnienia czynu. W niniejszej sprawie okolicznościami takimi było zażycie przez oskarżonego części substancji psychotropowej wcześniej, a potem kierowanie pod jej wpływem samochodem. Narkotyk zatem posłużył mu nie tylko do odurzenia, ale też doprowadził do stworzenia dodatkowego zagrożenia dla porządku prawnego. W tej sytuacji posiadanie przez niego metamfetaminy musiało zostać ukarane, umorzenie postępowania nie byłoby celowe. Doprowadziłoby do sytuacji ukarania za skutek posiadania całej porcji narkotyku, a odstąpienia od wyciągnięcia konsekwencji z samego utrzymywania się w posiadaniu substancji.</p> <p>Z podanych powodów, żaden z zarzutów apelacji nie znalazł uznania w oczach sądu odwoławczego. Z uwagi na treść odwołania i zawarte w nim wnioski, konieczne było w tej sytuacji zbadanie, czy zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest rażąco surowe dla oskarżonego. Kary orzeczone przez sąd I instancji na taką ocenę nie zasługują. Wymierzono kary jednostkowe rodzajowo łagodne, wolnościowe. Ich wysokość niewiele odbiega od dolnej granicy, wyznaczonej przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 34;art. 34 § 1)">art. 34 § 1 k.k.</a> Odpowiadają ustalonej wadze czynów oraz okolicznościom odnoszącym się do sprawcy. Wymiar kary łącznej uwzględnia zbieżność czasową i funkcjonalną obu czynów, ale także ich odmienność przedmiotową. Orzeczone środki karne oraz przepadek są obligatoryjne, przyjęły minimalny wymiar. Nie można ocenić ich jako nadmiernie surowe.</p> <p>Skoro zatem apelacja nie mogła doprowadzić do wzruszenia zaskarżonego wyroku, brak było też powodów do ingerowania w to orzeczenie z urzędu, to należało utrzymać je w mocy.</p> <p>Oskarżony podejmuje prace dorywcze z wynagrodzeniem w wysokości 1.000 złotych miesięcznie, nie posiada majątku. Ma troje dzieci na utrzymaniu. Nie byłby w stanie zapłacić kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Z tego powodu, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 k.p.k.</a>, zwolniono go od ich zapłaty.</p> </div>