IX U 1541/17
Sądy powszechne2018-11-20
Sygnatura
IX U 1541/17
Data orzeczenia
2018-11-20
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Renata Stańczak (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt IX U 1541/17</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 20 listopada 2018 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Sąd Okręgowy___________________ </span>
</strong> w Gliwicach Wydział IX</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong>Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku
</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="153"/>
<col width="408"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSR del. Renata Stańczak</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>Gabriela Jokiel</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>przy udziale ./.</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. w Rybniku</p>
<p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">T. B.</span> ( <span class="anon-block">T. B.</span> )</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span>
</p>
<p>o ponowne ustalenie wysokości emerytury</p>
<p>na skutek odwołania <span class="anon-block">T. B.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span>
</p>
<p>z dnia 3 sierpnia 2017 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>1.oddala odwołanie,</p>
<p>2. zasądza od ubezpieczonego <span class="anon-block">T. B.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> kwotę 180,00 zł ( sto osiemdziesiąt złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>Sędzia</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt IX U 1541/17</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z 3 sierpnia 2017r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span>, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110;art. 110 a)">art. 110 i art.110a ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, odmówił ubezpieczonemu, <span class="anon-block">T. B.</span> (<span class="anon-block">B.</span>), prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonego, gdyż nowoustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, ustalony z 20 lat, nie jest wyższy niż 250% i nie jest wyższy od ostatnio obliczonego. Organ rentowy, do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia przyjął kwoty minimalnego wynagrodzenia pracowników za okresy zatrudnienia, za które ubezpieczony nie udokumentował wysokości zarobków.</p>
<p>Ubezpieczony wniósł odwołanie od decyzji domagając się jej zmiany poprzez orzeczenie co do istoty sprawy po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu wyliczania rent i emerytury na okoliczność uzyskiwanych przez ubezpieczonego wynagrodzeń w latach 1971-1979 w KWK „<span class="anon-block">(...)</span>”.</p>
<p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak<br/>w zaskarżonej decyzji. Wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Ubezpieczonemu, <span class="anon-block">urodzonemu (...)</span>, przysługuje prawo do emerytury górniczej od 12 września 1991r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, wyliczony na podstawie wynagrodzenia z lat 1985-1988, wyniósł 327,44% i został ograniczony do 250%.</p>
<p>Po przyznaniu prawa do świadczenia ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu w latach 1996-1997.</p>
<p>Ubezpieczony <span class="anon-block">(...)</span>. złożył wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia od zarobków uzyskanych w całości lub w części po przyznaniu świadczenia według wariantu najkorzystniejszego wskazując lata od 1970 do 1991.</p>
<p>W rozpoznaniu wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję omówioną na wstępie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: akta organu rentowego).</em>
</p>
<p>Ubezpieczony zatrudniony był w KWK „<span class="anon-block">(...)</span>” w <span class="anon-block">W.</span> od 31.08.1970r. do 11.09.1991r. na stanowiskach: od 31.08.1970r. do 31.10.1978r. – pracownika fizycznego pod ziemią oraz od 01.11.1978r. do 11.09.1991r. – sztygara zmianowego urządzeń maszynowych pod ziemią.</p>
<p>Ubezpieczony pracował w okresie spornym w KWK „<span class="anon-block">(...)</span>” na oddziale <span class="anon-block">M. (...)</span>. Był to oddział remontowo- maszynowy. 01.11.1978r. Jako pracownik fizyczny miał stawkę godzinową. Otrzymywał też premię uznaniową. Nadto otrzymywał świadczenia z Karty Górnika oraz deputat węglowy. Ożenił się w 1963r. Pracował w systemie zmianowym. Pracował też w niedziele. Ubezpieczony nie był członkiem drużyny ratowniczej. Z dniem 1.11.1978r. został przeniesiony na stanowisko sztygara zmianowego. Od tego momentu jego wynagrodzenie było ustalone w miesięcznej stawce i wypłacane wraz z dodatkiem funkcyjnym.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: akta osobowe ubezpieczonego, zeznania ubezpieczonego złożone na rozprawie 16.01.2018r., czas nagrania protokołu elektronicznego 00:08:19- 00:21:50).</em>
</p>
<p>Najkorzystniejsze wynagrodzenie w 20 wybranych latach ubezpieczony uzyskał w latach 1971 -1975, 1978-1991 i 1997, po odtworzeniu wynagrodzeń z lat 1971-1979, przy przyjęciu, że ubezpieczony w tym okresie otrzymywał wynagrodzenie powszechnie obowiązujące w górnictwie, z uwzględnieniem dokumentacji zawartej w aktach osobowych ubezpieczonego, zachowanej dokumentacji płacowej (w tym druki Rp-7 i karty zasiłkowe) oraz pasków wynagrodzeniowych ubezpieczonego i przepisów branżowych obowiązujących w tych latach<em>
<!-- --> w </em>górnictwie oraz przy przyjęciu, że ubezpieczony, oprócz wynagrodzenia zasadniczego otrzymywał wynagrodzenie z Karty Górnika, pełny deputat węglowy. Biegły, przy odtwarzaniu wynagrodzenia za lata jw. uwzględnił także dodatek nocny, dodatek za II zmianę oraz przepracowane niedziel wynikające z kart kontroli czasu pracy.</p>
<p>Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony z powyżej wskazanych lat jest niższy niż 250% i wynosi 231,63%.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu emerytur i rent <span class="anon-block">P. W.</span> k. 41-85 a.s.).</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>W ocenie Sądu odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110)">art. 110 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tj. Dz.U. 2018r., poz.1270 ze zm.) wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 15)">art. 15</a>,<br/>z uwzględnieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 15 ust. 3)">ust. 3</a>, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 15 ust. 1)">ust.1</a>).</p>
<p>2. Warunek posiadania wyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru nie jest wymagany od emeryta lub rencisty, który od dnia ustalenia prawa do świadczenia do dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie świadczenia, w myśl ust. 1, nie pobrał świadczenia wskutek zawieszenia prawa do emerytury lub renty lub okres wymagany do ustalenia podstawy przypada w całości po przyznaniu prawa do świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wynosi co najmniej 130%.</p>
<p>3.Okres ostatnich 20 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1, obejmuje okres przypadający bezpośrednio przed rokiem, w którym zgłoszono wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia.</p>
<p>Jednocześnie jak wynika z treści art. 110a ust.1 ustawy emerytalnej wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15,<br/>z uwzględnieniem art. 110 ust. 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%.</p>
<p>2. Ustalenie wysokości emerytury zgodnie z ust. 1 może nastąpić tylko raz.</p>
<p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110 a;art. 110 a ust. 1)">art. 110a ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> daje możliwość jednorazowego przeliczenia wysokości emerytury bez względu na to czy emerytura była zawieszona czy nie, jeśli wskaźnik przekracza 250%, <br/>a wskazano podstawę wymiaru składek przypadających po przyznaniu prawa do emerytury.</p>
<p>Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe ubezpieczony nie spełnia warunków umożliwiających przeliczenie emerytury na podstawie art.110a ustawy emerytalnej.</p>
<p>Powyższe wynika jednoznacznie z opinii powołanego biegłego sądowego. Biegły, na podstawie posiadanej dokumentacji, przy uwzględnieniu obowiązujących w górnictwie przepisów płacowych, zachowanej dokumentacji osobowej i płacowej oraz kart kontroli czasu pracy, odtworzył wynagrodzenie ubezpieczonego za lata 1971-1979. Jednakże obliczony przez biegłego wskaźnik wysokości podstawy wymiaru okazał się być niższy od 250%, nie może zatem stanowić podstawy przeliczenia świadczenia.</p>
<p>Ubezpieczony kwestionował opinię biegłego domagając się odtworzenia wynagrodzenia ubezpieczonego za okres sporny na podstawie wynagrodzeń pracowników porównawczych i składał wniosek o zwrócenie się do <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span> o akta osobowe takich pracowników oraz o zobowiązanie organu rentowego do przesłania akt ubezpieczeniowych tych osób. Sąd oddalił ten wniosek, gdyż w niniejszej sprawie nie ma możliwości odtwarzania wynagrodzenia ubezpieczonego na podstawie zarobków innych pracowników.</p>
<p>Podkreślić należy bowiem, że nie można wysokości zarobków, stanowiących podstawę do wyliczenia składek na ubezpieczenie społeczne ustalać w sposób hipotetyczny, oparty jedynie na domniemaniu. Przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych są bowiem normami bezwzględnie obowiązującymi i nie zawierają unormowań pozwalających na ustalenie wysokości wynagrodzenia w sposób przybliżony lub prawdopodobny. Przy obliczaniu wysokości podstawy emerytury, bierze się zatem pod uwagę dokładnie ustaloną wartość - wysokość uzyskiwanego w określonym czasie wynagrodzenia. Tym samym, w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składki, należy dokładnie określić wysokość wszystkich składników wynagrodzenia, które mają być uwzględnione – wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22.09.2015r. III AUa 370/14 (LEX nr 1927664).</p>
<p>Nie ma możliwości wyliczenia wysokości wynagrodzenia, a co za tym idzie - wysokości składek na ubezpieczenie społeczne oraz wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury w oparciu o wyliczenia hipotetyczne, uśrednione, wynikające z porównania do wynagrodzenia innych pracowników. Uśrednione obliczenie wysokości wynagrodzenia - oparte na wynagrodzeniu otrzymanym przez innych pracowników - nie może oddać indywidualnych cech właściwych dla danego stosunku pracy. Obliczenie wysokości wynagrodzenia musi być oparte na dokumentacji, z której wynikają określone kwoty wynagrodzenia. Kwestia pobieranego wynagrodzenia musi zostać zatem udowodniona w sposób bezwzględny. Tylko dokumentacja stanowi precyzyjny dowód <br/>w zakresie wysokości wynagrodzenia w postępowaniu sądowym. Na podstawie innych dowodów nie jest możliwe dokładne określenie kwoty wynagrodzenia, a co zatem idzie - ustalenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury - wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 31.03.2015r. III AUa 1807/14 (LEX nr 1814849).</p>
<p>Nadto wskazać należy, iż ubezpieczony nie spełnia również warunków przeliczenia świadczenia na podstawie art. 110 ustawy o emeryturach i rentach…., gdyż , ustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie jest wyższy od poprzednio obliczonego, tj. od 327,44%.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze Sąd kierując się powołanymi przepisami, z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art.477<sup>
<!-- -->14</sup> §1 kpc</a> oddalił odwołanie nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.</p>
<p>W pkt 2 wyroku Sąd z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art.98 §1 i §3 kpc</a> w zw. z §9 ust.2 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.Dz.U. z 2018r., poz. 265) zasądził od ubezpieczonego kwotę 180,00zł na rzecz organu rentowego tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>SSR del. Renata Stańczak</p>
</div>