IX U 2603/16

Sądy powszechne2018-11-20

Sygnatura

IX U 2603/16

Data orzeczenia

2018-11-20

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Renata Stańczak (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art.110 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Treść orzeczenia

Sygn. akt IX U 2603/16 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 20 listopada 2018 r.  Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX  Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: <table> <colgroup> <col width="153"/> <col width="408"/> </colgroup> <tr> <td> Przewodniczący: </td> <td> SSR del. Renata Stańczak </td> </tr> <tr> <td> Protokolant: </td> <td> Gabriela Jokiel </td> </tr> </table> przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. w Rybniku sprawy z odwołania S. K. (1) ( S. K. (1) ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o ponowne ustalenie wysokości emerytury na skutek odwołania S. K. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 10 listopada 2016 r. nr (...) oddala odwołanie. Sędzia Sygn. akt IX U 2603/16 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z 10 listopada 2016r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110;art. 110 a)">art. 110 i art.110a ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, odmówił ubezpieczonemu, S. K. (1) (K.), prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonego, gdyż nowoustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, ustalony z 20 lat, nie jest wyższy niż 250% i nie jest wyższy od ostatnio obliczonego. Ubezpieczony wniósł odwołanie od decyzji domagając się przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność uzyskiwanych przez ubezpieczonego wynagrodzeń w latach 1965-1976. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczonemu, urodzonemu (...), przysługuje prawo do emerytury górniczej od 1 lipca 1984r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, wyliczony na podstawie wynagrodzenia z okresu od 10/1983 – 09/1984, wyniósł 295,35% i został ograniczony do 250%. Po przyznaniu prawa do świadczenia ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu w KWK (...) do 10.12.1984r. Ubezpieczony(...) złożył wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia od zarobków uzyskanych w całości lub w części po przyznaniu świadczenia według wariantu najkorzystniejszego na podstawie art. 110 lub 110a ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach… W rozpoznaniu wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję omówioną na wstępie. (dowód: akta organu rentowego). Ubezpieczony zatrudniony był w KWK (...) w R. od 25.09.1957r. do 13.07.1958r. jako ładowacz pod ziemią oraz od 28.01.1959r. do 31.07.1973r. jako górnik pod ziemią. Następnie od 01.08.1973r. do 10.12.1984r. zatrudniony był w KWK (...) kolejno na stanowiskach: od 01.08.1973r. do 16.08.1974r. – górnika pod ziemią, od 17.08.1974r. do 15.06.1977r. – górnika strzałowego po ziemią, od 16.06.1977r. do 10.12.1984r. – instruktora strzałowego po ziemią. Ubezpieczony w okresie zatrudnienia w KWK (...) w okresie spornym od 1965r. do 1973r. pracował jako strzałowy. Ożenił się w czerwcu 1961r. Otrzymywał wynagrodzenie wyliczane według akordu. Otrzymywał także premie za prace w nadgodzinach oraz premie uznaniowe. Pracował w systemie pracy zmianowej. Przez 7 lat był członkiem drużyny ratowniczej. W czasie zatrudnienia w KWK (...) w okresie spornym ubezpieczony także był strzałowym. Pracował na trzy zmiany oraz w niedziele. Wynagrodzenie było wyliczane akordowo według dniówek w zależności od postępu robót. Dodatkowych premii nie było. KWK (...) była kopalnią metanową. Otrzymywał deputat węglowy. (dowód: akta osobowe ubezpieczonego, zeznania ubezpieczonego złożone na rozprawie 30.03.2017r., czas nagrania protokołu elektronicznego 00:08:21 – 00:26:13). Najkorzystniejsze wynagrodzenie w 20 wybranych latach ubezpieczony uzyskał w latach 1965 -1984, po odtworzeniu wynagrodzeń z lat 1965-1976, przy przyjęciu, że ubezpieczony w tym okresie otrzymywał wynagrodzenie powszechnie obowiązujące w górnictwie, z uwzględnieniem dokumentacji zawartej w aktach osobowych ubezpieczonego, uregulowań płacowych obowiązujących w górnictwie oraz przy przyjęciu, że ubezpieczony, oprócz wynagrodzenia zasadniczego otrzymywał wynagrodzenie z Karty Górnika, pełny deputat węglowy. Biegły, przy odtwarzaniu wynagrodzenia za lata jw. uwzględnił także dodatek nocny, dodatek za prace w szczególnych warunkach, za prace w niedziele (w latach, w których nie wynikało to z dokumentacji osobowej - za 2 niedziele w miesiącu). Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony z powyżej wskazanych lat jest niższy niż 250% i wynosi 209,69%. (dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu emerytur i rent S. K. (2) k. 48-63 oraz opinia uzupełniająca k. 91-100 a.s.). Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110)">art. 110 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tj. Dz.U. 2018r., poz.1270 ze zm.) wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 15)">art. 15</a>, z uwzględnieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 15 ust. 3)">ust. 3</a>, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 15 ust. 1)">ust.1</a>). 2. Warunek posiadania wyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru nie jest wymagany od emeryta lub rencisty, który od dnia ustalenia prawa do świadczenia do dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie świadczenia, w myśl ust. 1, nie pobrał świadczenia wskutek zawieszenia prawa do emerytury lub renty lub okres wymagany do ustalenia podstawy przypada w całości po przyznaniu prawa do świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wynosi co najmniej 130%. 3.Okres ostatnich 20 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1, obejmuje okres przypadający bezpośrednio przed rokiem, w którym zgłoszono wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia. Jednocześnie jak wynika z treści art. 110a ust.1 ustawy emerytalnej wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15, z uwzględnieniem art. 110 ust. 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%. 2. Ustalenie wysokości emerytury zgodnie z ust. 1 może nastąpić tylko raz. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110 a;art. 110 a ust. 1)">art. 110a ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> daje możliwość jednorazowego przeliczenia wysokości emerytury bez względu na to czy emerytura była zawieszona czy nie, jeśli wskaźnik przekracza 250%, a wskazano podstawę wymiaru składek przypadających po przyznaniu prawa do emerytury. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe ubezpieczony nie spełnia warunków umożliwiających przeliczenie emerytury na podstawie art.110a ustawy emerytalnej. Powyższe wynika jednoznacznie z opinii powołanego biegłego sądowego, na której Sąd ostatecznie oparł się rozstrzygając sprawę. Biegły, na podstawie posiadanej dokumentacji, przy uwzględnieniu obowiązujących w górnictwie przepisów płacowych, odtworzył wynagrodzenie ubezpieczonego za lata 1965-1976. Wskazać jednak należy, że w ocenie Sądu, słuszne są zastrzeżenia organu rentowego do opinii biegłego, że wysokość zarobków odtworzonych przez biegłego za lata sporne, została zawyżona, gdyż biegły uwzględnił ubezpieczonemu dodatek za pracę w wymiarze 1/3 dniówek w miesiącu za wszystkie odtwarzane lata, podczas gdy z dokumentacji osobowej ubezpieczonego nie wynika w jakim wymiarze ubezpieczony w konkretnych miesiącach pracował na konkretne zmiany. Biegły przyjął także niezasadnie wynagrodzenie za przepracowane 2 niedziele w miesiącu w sytuacji, gdy w stosunku do większości lat spornych brak jest dokumentacji w zakresie czasu pracy, a w latach, za które taka dokumentacja się zachowała wynika, że ubezpieczony przepracował znacznie mniejszą liczbę niedziel niż 2 w miesiącu. Zatem uznać należy, że wskaźnik wysokość podstawy wymiaru ustalony przez biegłego w opinii, który wynosi tylko 209,69% jest i tak wskaźnikiem zawyżonym. Wskazać należy, że Sąd nie podzielił zastrzeżeń ubezpieczonego do opinii biegłego. Ubezpieczony bowiem domagał się uwzględnienia, przy odtwarzaniu zarobków za lata 1965-1976, składników, których, w świetle najnowszego orzecznictwa sądowego – Sądu Apelacyjnego w Katowicach, nie można uwzględniać przy odtwarzaniu wynagrodzenia. Są to takie składniki wynagrodzenia jak dodatek za pracę w warunkach szkodliwych, niebezpiecznych, dodatek za prace w niedzielę i święta, dodatek za prace w godzinach nocnych i na II zmianę, w sytuacji, gdy nie zachowała się ewidencja czasu pracy (wyr. Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 22.05.2018r., sygn. akt III AUa 175/18). Niewątpliwie w niniejszej sprawie nie zachowała się dokumentacja pracownicza ubezpieczonego za okres sporny w zakresie ewidencji czasu pracy, dlatego bezpodstawne jest uwzględnienie14 pensji, podwójnej Karty Górnika oraz premii, przy odtwarzaniu wynagrodzenia ubezpieczonego. Podkreślić należy, że nie można wysokości zarobków, stanowiących podstawę do wyliczenia składek na ubezpieczenie społeczne ustalać w sposób hipotetyczny, oparty jedynie na domniemaniu. Przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych są bowiem normami bezwzględnie obowiązującymi i nie zawierają unormowań pozwalających na ustalenie wysokości wynagrodzenia w sposób przybliżony lub prawdopodobny. Przy obliczaniu wysokości podstawy emerytury, bierze się zatem pod uwagę dokładnie ustaloną wartość - wysokość uzyskiwanego w określonym czasie wynagrodzenia. Tym samym, w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składki, należy dokładnie określić wysokość wszystkich składników wynagrodzenia, które mają być uwzględnione – wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22.09.2015r. III AUa 370/14 (LEX nr 1927664). Nie ma możliwości wyliczenia wysokości wynagrodzenia, a co za tym idzie - wysokości składek na ubezpieczenie społeczne oraz wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury w oparciu o wyliczenia hipotetyczne, uśrednione, wynikające z porównania do wynagrodzenia innych pracowników. Uśrednione obliczenie wysokości wynagrodzenia - oparte na wynagrodzeniu otrzymanym przez innych pracowników - nie może oddać indywidualnych cech właściwych dla danego stosunku pracy. Obliczenie wysokości wynagrodzenia musi być oparte na dokumentacji, z której wynikają określone kwoty wynagrodzenia. Kwestia pobieranego wynagrodzenia musi zostać zatem udowodniona w sposób bezwzględny. Tylko dokumentacja stanowi precyzyjny dowód w zakresie wysokości wynagrodzenia w postępowaniu sądowym. Na podstawie innych dowodów nie jest możliwe dokładne określenie kwoty wynagrodzenia, a co zatem idzie - ustalenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury - wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 31.03.2015r. III AUa 1807/14 (LEX nr 1814849). Sąd Najwyższy w wyroku z 18 grudnia 1997r. (sygn. II UK 418/97, OSNP z 1998/22/661) stwierdził, że „w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sąd nie jest obowiązany do poszukiwania dokumentów zatrudnieniowo-płacowych, o które nie zadbała osoba dochodząca świadczenia ubezpieczeniowego". Ten kto się stara udokumentować wyższe świadczenie musi gromadzić dokumenty, wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej, żeby udowodnić wysokość podstawy wymiaru świadczenia (tak również Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu wyroku z 14 czerwca 2018r. w sprawie IIIAUa 1903/17). Nadto wskazać należy, iż ubezpieczony nie spełnia również warunków przeliczenia świadczenia na podstawie art. 110 ustawy o emeryturach i rentach…., gdyż , ustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie jest wyższy od poprzednio obliczonego, tj. od 295,35%. Mając powyższe na uwadze Sąd kierując się powołanymi przepisami, z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art.477 14 §1 kpc</a> oddalił odwołanie nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. SSR. del Renata Stańczak </div>