VIII SA/Wa 824/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] na postanowienie Rzecznika Praw Pacjentów z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów postanawia: odrzucić skargę UZASADNIENIE Pismem z [...] sierpnia 2021 r. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...] reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) wniósł skargę na postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta (dalej "organ") z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd z urzędu zobligowany jest do badania wymogów formalnych skargi oraz jej dopuszczalności, zarówno z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. Skarga nie należąca do właściwości sądów administracyjnych podlega bowiem odrzuceniu, o czym sąd orzeka postanowieniem, które może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - zwanej dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto, sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu powoduje, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił postanowienie organu z [...] kwietnia 2021 r. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...], w postaci bezprawnych, zorganizowanych działań lub zaniechań mających na celu pozbawienie lub ograniczenie prawa pacjentów do świadczeń zdrowotnych. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art.62 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2020 r. poz. 849), zgodnie z którym Rzecznik wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających prawa pacjentów i zawiadamia o tym strony. Zgodnie zaś z treścią art. 65 ww. ustawy w zakresie nieuregulowanym w przepisach niniejszego rozdziału oraz rozdziału 14 do postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że kodeksie postępowania administracyjnego dopuszczalność zaskarżenia postanowienia została uwarunkowana wyraźnym wskazaniem w przepisach prawa, że możliwość taka istnieje. Na postanowienie będące przedmiotem skargi ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia zażalenia, o czym skarżący został prawidłowo pouczony. Dopuszczalności wniesienia zażalenia nie przewidują bowiem ani przepisy ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta ani też stosowane odpowiednio na mocy art. 65 tej ustawy przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Odmienna sytuacja ma miejsce w przypadku np. rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postepowania, które zapada w formie decyzji, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 64 i art. 66 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Postanowienie o wszczęciu postępowania nie jest również postanowieniem kończącym postępowanie, ani rozstrzygającym sprawę co do istoty. Przedmiotowe postanowienie jest to aktem inicjujący postępowanie, który w konsekwencji ma prowadzić do wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Mając na uwadze przedstawione powyżej stanowisko, złożenie skargi na postanowienie o wszczęciu postępowania, w ocenie Sądu należy uznać za niedopuszczalne. Z powodu zaś niedopuszczalności skargi, zbędne jest badanie merytoryczne zarzutów w niej podniesionych. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia