VI Ca 814/18

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VI Ca 814/18</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 28 listopada 2018r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSO Halina Garus</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędzia: SSO Hanna Morejska (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędzia: SSR del. Aleksandra Korusiewicz </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Iwańczak</strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2018r. w Częstochowie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">M. O.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 11 kwietnia 2018r.</p> <p>sygn. akt XII C 2523/17</p> <p>1  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2  <strong> <!-- -->zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 450 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu apelacyjnego. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->VICa 814/18</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2018 Sąd Rejonowy w Częstochowie oddalił powództwo <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> wobec pozwanego <span class="anon-block">M. O.</span> o zapłatę .</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił i zważył co następuje ;</p> <p>W dniu 15.04.2014r. w <span class="anon-block">N.</span> gm. <span class="anon-block">K.</span> doszło do wypadku : samochód marki <span class="anon-block">A.</span> kierowany przez <span class="anon-block">D. R. (1)</span> zderzył się czołowo z motocyklem <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>, kierowanym przez pozwanego <span class="anon-block">M. O.</span>.</p> <p>Pozwany nie posiadał uprawnień do kierowania motocyklem jest to okoliczność bezsporna.</p> <p>W wynik wypadku samochód marki <span class="anon-block">A.</span> został uszkodzony zaś kierujący nim <span class="anon-block">D. R. (1)</span> został wskazany w notatce policyjnej jako sprawca kolizji .</p> <p>Kierowany przez pozwanego pojazd motocykl <span class="anon-block">S.</span> był objęty ochrona ubezpieczeniową było to obowiązkowe ubezpieczenie w powodowym <span class="anon-block"> (...)</span> od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych .</p> <p>Wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 16.09.2015r. sygn.. XI K <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">D. R. (1)</span> został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa, polegającego na nieumyślnym naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowych odnośnie opisanego wyżej wypadku.</p> <p>Do powoda zgłoszono szkodę powstałą w pojeździe <span class="anon-block">A.</span>. Powód prowadził l postępowanie likwidacyjne i uznał swoją odpowiedzialność za ww.szkodę , wyliczył koszt naprawy samochodu , zakwalifikował szkodę jako tzw. szkodę całkowitą na kwotę 8700 zł., przyjął 50% przyczynienie się poszkodowanego i wypłacił tytułem odszkodowania kwotę 4350 zł.</p> <p>Sąd zważył, że powód wywodzi swoje roszczenie z art. 43 ustawy z dnia 22 maja 2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych . Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ( t.j. Dz.U. 2016 poz. 2060 ze zm. )</p> <p>Zgodnie z art. 43. Zakładowi ubezpieczeń oraz Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu, w przypadkach określonych w art. 98 ust. 2 pkt 1, przysługuje prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania, jeżeli kierujący:</p> <p>1) wyrządził szkodę umyślnie, w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości albo po użyciu środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii;</p> <p>2) wszedł w posiadanie pojazdu wskutek popełnienia przestępstwa;</p> <p>3) nie posiadał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym, z wyjątkiem przypadków, gdy chodziło o ratowanie życia ludzkiego lub mienia albo o pościg za osobą podjęty bezpośrednio po popełnieniu przez nią przestępstwa;</p> <p>4) zbiegł z miejsca zdarzenia.</p> <p>Zatem niewątpliwie konieczną przesłanką do powstania prawa regresu w stosunku do kierującego jest wypłacenie przez zakład ubezpieczeń świadczeń na rzecz poszkodowanych. Z tym momentem – z mocy samego prawa – powstaje prawo zwrotnego dochodzenia roszczenia, które z tą samą chwilą staje się wymagalne. Ta przesłanka została spełniona.</p> <p>Bezsporne jest także pozwany nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdem. Przyjmuje się w doktrynie, że spośród okoliczności wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361 pkt. 1;art. 361 pkt. 2;art. 361 pkt. 3;art. 361 pkt. 4)">pkt 1-4</a> jedynie między rozmyślnym działaniem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361 pkt. 1)">pkt 1)</a> kierującego a szkodą musi zachodzić adekwatny związek przyczynowy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 kc</a>]</p> <p>W odniesieniu do pozostałych stanów faktycznych bez znaczenia jest istnienie związku przyczynowego między okolicznościami wymienionymi w tym przepisie a powstaniem szkody .[ Stosownie bowiem do treści art. 34 ust 1 ww. ustawy z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest m.in. uszkodzenie mienia. ]</p> <p>Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem, zgodnie z ust. 36 ust 1 ustawy. w przypadku zderzenia pojazdów mechanicznych będących w ruchu można żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych – odpowiedzialność opiera się zatem na zasadzie winy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 436;art. 436 § 2)">art. 436 § 2 kc</a>).</p> <p>Dla ustalenia, że pozwany zobowiązany jest zwrócić <span class="anon-block"> (...)</span> wypłaconą kwotę , należało zatem w pierwszym rzędzie wykazać, że pozwany ponosi winę za spowodowanie wypadku, z którego szkoda wynikła.</p> <p>Ciężar dowodu w tym zakresie obciążał powoda z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc .</a> </p> <p>Powód tymczasem nie przytoczył dowodów na poparcie twierdzenia, że pozwany ponosi za spowodowanie wypadku. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że: nie wynika to z notatki policyjnej, także wyrok uniewinniający wobec drugiego uczestnika wypadku też w żaden sposób nie wskazuje na winę pozwanego, - nie wskazano, by przeciwko pozwanemu toczyło się jakiekolwiek postępowanie karne związane z ww. zdarzeniem, sam fakt, że powód przyjął swoją odpowiedzialność wobec posiadacza samochodu <span class="anon-block">S.</span> (przy przyjęciu jego 50% przyczynienia) nie przesądzą o odpowiedzialności pozwanego. Rozmiar szkody również wymagał udowodnienia.</p> <p>Apelację od wyroku złożyła strona powodowa zarzucając ;</p> <p>1 naruszenie przepisów to jest art., 415 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> przez dokonanie wybiorczej oceny materiału dowodowego sprzecznej z zasadami logiki, doświadczenia życiowego oraz całością zgromadzonego materiału dowodowego,</p> <p>2. Naruszenie przepisów, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232;art. 232 zd. 1)">art. 232 zdanie pierwsze kpc</a>, poprzez błędne uznanie, iż Powódka zaprezentowała materiału dowodowego na potwierdzenie swych twierdzeń .</p> <p>Dlatego powódka wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa, poprzez zasadzenie na rzecz powódki od pozwanego kwoty 4.350,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie .</p> <p>W uzasadnieniu apelacji podnosiła że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Sądu Rejonowego w Częstochowie, iż posiadaczowi pojazdu mechanicznego który poniósł szkodę na osobie lub mieniu w wyniku zderzenia pojazdów przysługuje odszkodowanie, o ile udowodni mą drugiego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 kc.</a> Nie ulega wątpliwości, że działania Pozwanego, który podjął decyzję o kierowaniu pojazdem mechanicznym bez wymaganych do tego uprawnień było bezprawne w rozumieniu powołanego na wstępie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> Na podstawie natomiast analizy dokumentacji i opinii biegłych wynika natomiast że obaj kierowcy popełnili błędy i dlatego doszło do wypadku .</p> <p>Sąd Okręgowy stwierdza że apelacja nie jest zasadna z przyczyn następujących .</p> <p>W istocie przedmiotem sporu na obecnym etapie postępowania nie jest kwesta interpretacji przepisów prawa lecz okoliczności faktyczne .</p> <p>Mianowicie obie strony zgodnie przyznają co następuje .</p> <p>Z mocy art. 34. 1. ustawy z dnia 22 maja 2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych . Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ( t.j. Dz.U. 2016 poz. 2060 ze zm. )</p> <p>Z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.</p> <p>Natomiast z mocy art. art. 43 ustawy z dnia 22 maja 2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych . Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ( t.j. Dz.U. 2016 poz. 2060 ze zm. )</p> <p>Zakładowi ubezpieczeń oraz Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu, w przypadkach określonych w art. 98 ust. 2 pkt 1, przysługuje prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania, jeżeli kierujący:</p> <p>1) wyrządził szkodę umyślnie, w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości albo po użyciu środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii;</p> <p>2) wszedł w posiadanie pojazdu wskutek popełnienia przestępstwa;</p> <p>3) nie posiadał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym, z wyjątkiem przypadków, gdy chodziło o ratowanie życia ludzkiego lub mienia albo o pościg za osobą podjęty bezpośrednio po popełnieniu przez nią przestępstwa;</p> <p>4) zbiegł z miejsca zdarzenia.</p> <p>Czyli w przedmiotowej sprawie strona powodowa powinna udowodnić przede wszystkim że zgodnie z wyżej cytowanym art. 34 w/w ustawy pozwany <span class="anon-block">M. O.</span> jest obowiązany do odszkodowania za szkodę jakiej doznał <span class="anon-block">D. R. (1)</span> w wyniku wypadku w dniu 15.04. 2014 .</p> <p>Jednak w tym zakresie strona powodowa nie przedstawiła w istocie jakiegokolwiek dowodu.</p> <p>W apelacji zaś powołuje się na dowody w postaci „ analizy dokumentacji ’’ , wgląd w aktach sprawy sądowej „ oraz opinię biegłych „</p> <p>Nie wiadomo jednak jakie akta i jakiej sprawy sądowej powód ma na myśli , jaką dokumentację i jakie opinie biegłych . Jedyne bowiem dowody przedstawione przez powoda to wyrok uniewinniający <span class="anon-block">D. R. (1)</span> od popełnienia czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177;art. 177 § 1)">art. 177par.1 kk</a> , opinia biegłego <span class="anon-block">M. S.</span> odnośnie wysokości szkody w samochodzie <span class="anon-block">A.</span> . , zgłoszenie szkody przez <span class="anon-block">D. R.</span> .</p> <p>Nigdy strona powodowa z przyczyn znanych tylko sobie nie wnosiła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność czy winy pozwanego , czy przyczynienia się do skutków wypadku . nigdy nie wnosiła nawet o dopuszczenie dowodu z dokumentów zawartych w aktach sprawy karnej .</p> <p>Kwestię ciężaru dowodu reguluje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> W procesie ciężar dowodu stanowi wymaganie dostarczenia sądowi dowodów potwierdzających przytoczone fakty pod rygorem przegrania procesu. W sprawie III CKN 244/97 Sąd Najwyższy przyjął, że możliwość dopuszczenia przez sąd dowodu niewskazanego przez strony nie oznacza, że sąd jest obowiązany zastąpić własnym działaniem bezczynność strony. Jedynie w szczególnych sytuacjach procesowych o wyjątkowym charakterze sąd powinien skorzystać ze swojego uprawnienia do podjęcia inicjatywy dowodowej . sytuacja taka na pewno nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie gdy powód jest profesjonalną firmą ubezpieczeniową .</p> <p>Fakt że jeden z uczestników wypadku drogowego został uniewinniony od popełnienia czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177)">art. 177 kk</a> , w jakikolwiek sposób nie przesądza że za skutki wypadku miałby ponosić odpowiedzialność drugi uczestnik kolizji , jak zda się uważać strona powodowa , nie przedstawiając na te okoliczności jak wyżej wykazano jakiegokolwiek dowodu . Tok rozumowania autora apelacji jest w zasadzie całkowicie niezrozumiały a uzasadnienie sprowadza się do abstrakcyjnych rozważań odnośnie kwestii pojęcia winy czy czynu niedozwolonego w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego , jednak bez odesłania do istniejącego w sprawie stanu faktycznego .</p> <p>Niezrozumiały jest zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 415)">art. 415 kpc</a> gdyż przepis ten dotyczy skutków wznowienia postępowania .</p> <p>Dlatego z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> apelację oddalono a kosztami postępowania obciążono z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> powoda jako stronę przegrywającą.</p> </div>