II SA/Go 838/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.H. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE W dniu 20 września 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga M.H. prowadzącej Niepubliczne Przedszkole [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r., Nr [...] w sprawie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Kwota dotacji podlegająca zwrotowi ustalona w/w decyzją wynosi 683,75 zł. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w treści skargi wniosła m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ oraz w przypadku nieuwzględnienia w/w wniosku przez SKO o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zaskarżona decyzja dotyczy dotacji, która została już przez stronę skarżącą wydatkowana i rozliczona. Brak jest również możliwości jej zapłaty z dotacji bieżących, otrzymanych w tym roku - te bowiem muszą zostać spożytkowane na ściśle określone cele. Ewentualna więc jej zapłata musiałaby nastąpić z innych środków przeznaczonych na prowadzenie przedszkola, co mogłoby w sposób negatywny odbić się na innych projektach, a tym samym - mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację uczniów uczęszczających do tej placówki. Jednocześnie pełnomocnik podkreślił, że prowadzenie działalności oświatowej jest działalnością, która nie przynosi zysków, szkoła nie posiada swoich własnych środków pieniężnych, umożliwiających finansowanie jej działalności. W tym właśnie zakresie konieczne jest otrzymywanie przez nią dotacji oświatowej, która służy pokrywaniu tych wydatków. Zatem jakiekolwiek odstępstwo w trzymaniu się reżimu finansowego placówki oświatowej, doprowadzi do powstania właśnie takiej niepowetowanej szkody, uniemożliwiającej dokonanie innych projektów związanych z prowadzeniem edukacji i wychowania dzieci uczęszczających do placówki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przy czym znaczna szkoda to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, CBOSA). Ciężar dowodu spoczywa w tym przypadku na wnioskodawcy, który powinien uprawdopodobnić, że w jego sprawie spełnione zostały przesłanki wskazane w powołanym przepisie. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich uprawdopodobnienie w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Dlatego tak ważne jest poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz dokumentami uprawdopodabniającymi zasadność uwzględnienia wniosku. Z kolei brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w istocie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W przedmiotowej sprawie, pełnomocnik skarżącej wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał na trudne do odwrócenia skutki, jakie wywołać może wykonanie zaskarżonej decyzji oraz niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody z uwagi na konieczność pokrycia kwoty objętej decyzją ze środków przeznaczonych na inne cele i związane z tym negatywne skutki dla uczniów placówki. Jednakże nie uprawdopodobnił, że nieudzielenie ochrony tymczasowej skarżącej może pociągnąć za sobą skutki, w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania po jej stronie trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, iż objęta zaskarżoną decyzją kwota wynosi 683,75 zł, a jednocześnie analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, iż przekazana skarżącej i rozliczona dotacja w 2019 r. wynosiła 723.920,34 zł. Tymczasem skarżąca wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i materialnej, nie przedłożyła żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, a na podstawie załączonej do akt sprawy dokumentacji nie sposób ustalić aktualną sytuację finansową skarżącej. W tych okolicznościach, Sąd uznał, iż nie zostały uprawdopodobnione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazane w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Poza tym – jak wskazywano już w judykaturze wielokrotnie – skutki wykonania decyzji zobowiązującej skarżącą do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo; dostępne w CBOSA). W przypadku uchylenia decyzji, uiszczona należność podlega bowiem zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I GZ 217/11). Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które może spowodować dla strony wykonanie zaskarżonej decyzji. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.