VI SA/Wa 2451/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na uchwałę Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia umarza postępowanie sądowoadministracyjne UZASADNIENIE Pismem z 15 lipca 2017 r. M. P. (dalej: skarżący) wniósł skargę na uchwałę nr [...] z [...] czerwca 2017 r. wydaną przez Krajową Radę Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, utrzymującą w mocy uchwałę Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, odmawiającą wydania zaświadczenia potwierdzającego niewniesienie sprzeciwu w przedmiocie uznania kwalifikacji zawodowych skarżącego do wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie. Skarżący podniósł, iż zaskarżona uchwała została wydana z rażącym naruszeniem art. 64 § 2 k.p.a. poprzez niewezwanie skarżącego do uzupełnienia braku poprzez podpisanie zażalenia. Wniósł o orzeczenie, że zaskarżona uchwała została wydana z rażącym naruszeniem prawa i o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę (pismo z 28 czerwca 2018 r.) wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, iż Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uchwałą nr [...] z [...] marca 2018 r. stwierdziła nieważność uchwały Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa nr [...] z [...] czerwca 2017 r. W uzasadnieniu ww. uchwały stwierdzono, że zażalenie nie zostało przez skarżącego skutecznie wniesione (brak własnoręcznego podpisu) i nie został on, mimo ciążącego na organie obowiązku, wezwany do usunięcia braków zażalenia, a zatem uchwała drugoinstancyjna została wydana z rażącym naruszeniem art. 64 § 2 k.p.a. Zdaniem organu, wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niezasadna z uwagi na usunięcie z obrotu aktu prawnego w niej zaskarżonego. Postanowieniem z 17 grudnia 2018 r., VI SA/Wa 1220/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. P. na uchwałę Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z [...] czerwca 2017 r. nr [...]. Postanowieniem z 28 stycznia 2020 r., II GZ 336/19 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie WSA w Warszawie. Postanowieniem z 22 czerwca 2020 r., VI SA/Wa 458/20 WSA w Warszawie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), z uwagi na toczące się postępowanie prejudycjalne (sprawa sygn. akt VI SA/Wa 58/20). Postępowanie następnie podjął na podstawie art. 129 § 1 p.p.s.a. na mocy postanowienia z 23 października 2020 r., VI SA/Wa 458/20 Skarżący w dwóch pismach z 6 listopada 2020 r. wniósł o objęcie kontrolą obydwu wydanych w sprawie uchwał, precyzując merytoryczne stanowisko w tym przedmiocie oraz o wyłączenie od rozpoznawania sprawy sędziego T. S. na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Postanowieniem z 19 listopada 2020 r., VI SA/Wa 458/20 WSA w Warszawie, uznając skargę za bezprzedmiotową z uwagi na fakt usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej nią aktu, umorzył postępowanie sądowadministracyjne. Postanowieniem z 12 sierpnia 2021 r., II GZ 241/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. postanowienie wskazując, że w składzie orzekającym o umorzeniu postępowania zasiadał sędzia, co do którego nie rozpoznano wniosku o jego wyłączenie. Okoliczność ta, zdaniem NSA, świadczy o pozbawieniu skarżącego możliwości obrony swoich praw oraz zaistnieniu przesłanki wynikającej z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Prawomocnym postanowieniem z 4 listopada 2021 r., VI SA/Wa 2451/21 WSA w Warszawie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego WSA T. S. od orzekania w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się bezprzedmiotowa z uwagi na fakt usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonego nią aktu. Mianowicie, Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa prawomocną i pozostającą w obrocie prawnym na dzień orzekania uchwałą nr [...] z [...] marca 2018 r. stwierdziła nieważność własnej uchwały nr [...] z [...] czerwca 2017 r. będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. Należy jednak zaznaczyć, iż zgodnie z powszechnie przyjętym stanowiskiem doktryny prawa oraz judykatury, potwierdzonym uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2017 r., II GPS 1/17 – dostępna w CBOSA, wprawdzie dopuszczalne jest wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w sprawie, w której wniesiona została skarga do sądu administracyjnego, ale w takiej sytuacji organ powinien zawiesić postępowanie (v. P. Daniel Prawa i obowiązki organu administracji w postępowaniu sądowoadministracyjnym Wrocław 2014, s. 164-165; W. Sawczyn glosa do wyroku NSA z 9 października 2013 r., II FSK 2497/13, OSP 2015, nr 3, poz. 27 oraz B. Gruszczyński /w:/ S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2013, s. 950). Tak więc, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawie objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności tego samego aktu prawnego, bądź w razie wszczęcia postępowania w sprawie, w której wniesiono skargę do sądu administracyjnego - organ winien na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądami administracyjnymi. Załatwienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia przez organ będzie bowiem możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia. Rozpatrzenie sprawy przez sąd powinno być traktowane tak jak rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanych przepisów (v. P. Daniel, op. cit., s. 166-167). Niemniej jednak, w rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, ponieważ zaskarżona uchwała została przez organ wyeliminowana z obrotu prawnego, chociaż stało się to w nieprawidłowym trybie - po wniesieniu skargi do WSA w Warszawie, a przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy przez ten Sąd. Zdaniem Sądu, skoro po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego doszło do skutecznego wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego, to brak jest możliwości dalszego prowadzenia postępowania sądowego. Brak przedmiotu zaskarżenia w dacie orzekania uniemożliwia bowiem rozpoznanie sprawy. Nie można za zasadne uznać stanowisko organu, który domagał się odrzucenia skargi, gdyż wyżej opisana sytuacja zaistniała już po fakcie jej wniesienia. Wobec powyższego zasadne było umorzenie postępowania sądowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Brak było przy tym podstawy prawnej do zasądzenia kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Nie zachodzi bowiem żadna z dwóch przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sytuacji, umożliwiających zasądzenie kosztów postępowania zakończonego postanowieniem o umorzeniu postępowania. Należą do nich: zastosowanie przez organ tzw. autokontroli, przewidzianej w art. 54 § 3 k.p.a. (art. 201 § 1 p.p.s.a.) oraz umorzenie wskutek przeprowadzonej mediacji - na podstawie art. 118 § 2 p.p.s.a. (art. 201 § 2 p.p.s.a.).