I OSK 320/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Sędzia del. WSA Maria Werpachowska, Protokolant starszy asystent sędziego Andrzej Nędzarek, po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1184/11 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T. S. na rzecz Dowódcy Sił Powietrznych kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1184/11 oddalił skargę T. S. na decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy. T. S. w piśmie z dnia 2 sierpnia 2010 r. wniósł o uchylenie ostatecznych decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] i decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do uposażenia z uwagi na ważny interes społeczny oraz ważny interes strony. Jednocześnie wnosił o ewentualnie rozważenie wznowienia postępowania w tej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w S. decyzją z dnia [...] września 2010 r. na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. i decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2008 r. Po rozpoznaniu odwołania T. S. Dowódca Sił Powietrznych decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił decyzję z dnia [...] września 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że pismo zainteresowanego z dnia 2 sierpnia 2010 r. obok żądania uchylenia decyzji ostatecznych zawiera również wniosek o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. postępowania dotyczącego przywrócenia wnioskodawcy dodatku za klasę kwalifikacyjną. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w sytuacji gdy strona żąda uchylenia decyzji w trybie art. 145 k.p.a., a nadto uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a., w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zawsze wniosek o wznowienie postępowania. Wobec powyższego decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej w S. była przedwczesna, gdyż najpierw należało zbadać czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Dowódca Jednostki Wojskowej w S. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania w tych sprawach. W uzasadnieniu podał, że zainteresowany w zakresie wniosku o wznowienie postępowania powołał się na zaistnienie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a, wskazując na dowód w postaci telegramu Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia [...] czerwca 2004 r. W toku wstępnej kontroli wniosku o wznowienie postępowania, pod kątem spełnienia warunków formalnych, pismem z dnia 13 stycznia 2011 r. pełnomocnik wnioskodawcy zobowiązany został do wskazania, kiedy wnioskodawca dowiedział się o okolicznościach stanowiących w jego ocenie podstawę wznowienia. W odpowiedzi pełnomocnik wnioskodawcy wyjaśnił, że o wyżej wymienionym telegramie T. S. dowiedział się w 2009 r. Porównanie tych dat jednoznacznie wskazuje na to, że nie został dochowany przez wnioskodawcę miesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Dowódca Sił Powietrznych po rozpatrzeniu odwołania T. S decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 k.p.a., nie został zachowany. Rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie przesłanek do wznowienia postępowania jest poprawnie także pod względem proceduralnym. Z ugruntowanego orzecznictwa wynika bowiem, że gdy po dokonaniu wstępnej kontroli wniosku właściwy organ stwierdza, że wniosek o wznowienie postępowania nie jest oparty na przesłankach wymienionych w kodeksie postępowania administracyjnego lub został złożony z uchybieniem terminów, o których mowa w art. 148 k.p.a., wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. S. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 k.p.a. i przyjęcie, że skarżący przede wszystkim żądał wznowienia postępowania, podczas gdy w pierwszej kolejności wnosił on o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a., uznając ten tryb za podstawowy dla rozstrzygnięcia jego sprawy. Skarżący wytknął ponadto niewłaściwe zastosowanie art. 10 k.p.a. polegające na pominięciu żądania strony, która domagała się w pierwszej kolejności zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.) oddalił skargę T. S. W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że skarżący w piśmie z dnia 2 sierpnia 2010 r. zawarł dwa wnioski: jeden o zmianę ostatecznych decyzji w oparciu o art. 154 k.p.a., drugi zaś o ewentualne wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. W takiej sytuacji należało ocenić, czy zasadnie organ w pierwszej kolejności uruchomił tryb nadzwyczajny, dotyczący wznowienia postępowania, przed trybem przewidzianym w art. 154 k.p.a., a odnoszącym się do zmiany decyzji ostatecznej. Postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 k.p.a. ma za przedmiot ustalenie przesłanek wzruszenia obowiązującej decyzji, która może być prawidłowa pod względem prawnym albo też może być dotknięta wadami niekwalifikowanymi, a więc niedającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji (vide Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, 9 Wydanie, s. 712). Gdy wniosek obejmuje prośbę o uchylenie decyzji w trybie art. 145 k.p.a., a nadto żądanie uchylenia decyzji na podstawie art. 154 k.p.a., pierwszeństwo ma zawsze tryb wznowienia postępowania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 568/10, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 484/08). Zarzuty zawarte w skardze są zatem nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny dodał ponadto, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego w sposób, który mógłby skutkować wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Odmowa wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie terminu zakreślonego w art. 148 § 1 k.p.a. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania została uzasadniona prawidłowo ustalonym przez organ stanem faktycznym, wynikającym wprost ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że o zaistnieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a, to jest dowodu w postaci telegramu Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej dnia [...] czerwca 2004 r., strona dowiedziała się w 2009 r., a podanie o wznowienie postępowania złożyła dopiero w dniu 2 sierpnia 2010 r., czyli bezspornie po upływie wskazanego terminu. W skardze kasacyjnej T. S., reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył powyższy wyroku w całości, domagając się uchylenia tego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.), polegającą na przyjęciu, że przywrócenie dodatku o charakterze stałym wypłacanego danemu żołnierzowi do dnia 30 czerwca 2004 r., do którego prawo utracił on w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w ostatnim miesiącu pełnienia służby, nie dotyczy przywrócenia dodatku z tytułu posiadanej klasy specjalisty wojskowego. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, że zgodnie z § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. żołnierzowi zwalnianemu ze służby przywraca się w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek o charakterze stałym, który tenże żołnierz utracił w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wbrew temu stanowisku organów obu instancji norma ta nie zawiera żadnych wyłączeń, a zatem dotyczy wszelkich dodatków, które były wypłacane na podstawie rozporządzenia wymienionego w § 26 ust. 1 rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2004 r, a więc rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy. Słuszność zaprezentowanej wykładni potwierdza telegram Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia [...] czerwca 2004 r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dowódca Sił Powietrznych wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Stwierdził, że zarzut zawarty w skardze kasacyjnej jest oczywiście niezasadny, a tym samym brak jest usprawiedliwionych podstaw do jego uwzględnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia określonych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Musi ona spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto warunki materialne przewidziane w art.176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do tych ostatnich należy między innymi przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przywołanie w skardze kasacyjnej właściwych podstaw zaskarżenia jest istotne zwłaszcza w kontekście zakresu postępowania kasacyjnego wyznaczonego art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Zasada ta - poza przypadkami enumeratywnie wymienionymi w art. 183 § 2 P.p.s.a.- oznacza pełne związanie określonymi przez kasatora podstawami zaskarżenia. Determinują one kierunek działalności sądu drugiej instancji, który nie jest zobowiązany ani uprawniony do uzupełniania czy korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych, a także poszukiwania z urzędu innych naruszeń prawa. Jeżeli zatem - tak jak w rozpoznawanej sprawie - nie występuje żadna z przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny musi ograniczyć się tylko do zarzutów postawionych przez samą stronę. Skarga kasacyjna rozpoznawana w tych granicach nie mogła być uwzględniona, gdyż podniesiony w niej zarzut nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej wytknął Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie złamanie wyłącznie przepisu prawa materialnego, a konkretnie błędną wykładnię § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.). Odnosząc się do tak postawionego zarzutu stwierdzić należy, że błędna wykładnia przepisu zachodzi wówczas, gdy zapadłe orzeczenie było wynikiem mylnego rozumienia treści normy prawnej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie można zarzucić Sądowi I instancji błędnej wykładni § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r., gdyż Sąd w ogóle nie wykładał tego przepisu ani też w żaden sposób nie odnosił się do niego w wyroku z dnia 24 listopada 2011 r. Przedmiotem skargi wniesionej do WSA w Warszawie – czego zdaje się nie dostrzegł autor rozpoznawanej skargi kasacyjnej – była Decyzja Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą wznowienia postępowania, z powodu niespełnienia warunków formalnych, a konkretnie niezachowania przez wnioskodawcę miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku badał tę decyzję pod kątem jej zgodności z prawem i stwierdził, że odmowa wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie terminu zakreślonego w art. 148 § 1 k.p.a. uzasadniona jest prawidłowo ustalonym przez organ stanem faktycznym, wynikającym ze zgromadzonego materiału dowodowego. W sytuacji, w której Sąd I instancji w ogóle nie stosował § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, to w żaden sposób nie mógł tej normy prawnej naruszyć. Zarzut skonstruowany przez kasatora jest zatem całkowicie chybiony. Z powyższych względów uznając zarzut skargi kasacyjnej za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.