II GSK 368/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Urszula Wilk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1328/20 w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia (...) marca 2020 r., nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z (...) lutego 2017 r. (...); 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz A.Z. 1020 (tysiąc dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 30 września 2020 r. sygn. VI SA/Wa 1328/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Wnioskiem z [...] kwietnia 2013 r. skarżący wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich w Warszawie (ZDM) o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w rejonie nr [...] (działka ewidencyjna [...] i [...]) w okresie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] maja 2013 r., w celu prowadzenia robót – teren pod zaplecze budowy. Decyzją z [...] kwietnia 2013 r. Prezydent m. st. Warszawy udzielił skarżącemu zezwolenia na zajęcie ww. pasa drogowego, tj. trawnika, chodnika, zjazdu – łącznie 249,5 m2 we wnioskowanym okresie, ustalając jednocześnie (m.in.) opłatę za to zajęcie w wysokości 14 970 zł oraz sposób jej uiszczenia. A. Z. wniósł odwołanie od tej decyzji, zaskarżając ją w części, w której dotyczy ona obszaru o powierzchni 126,5 m2 i wymierza z tytułu jego zajęcia opłatę w wysokości 7590 zł. Decyzją z [...] marca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uchyliło ww. decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] kwietnia 2013 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Postanowieniem z [...] lutego 2017 r. Prezydent m.st. Warszawy działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) z urzędu zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w rej. nr [...] w okresie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] maja 2013 r. polegające na wygrodzeniu terenu pod plac budowy. Organ wyjaśnił, że [...] marca 2015 r. wystąpił do Biura Gospodarki Nieruchomościami o uregulowanie prawa własności gruntu w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872) – zajętego pod ulicę [...], oznaczonego w ewidencji gruntu jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. Natomiast Biuro Gospodarki Nieruchomościami wystąpiło [...] marca 2016 r. z wnioskiem do Wojewody Mazowieckiego w sprawie wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Warszawski własności gruntu położonego w Warszawie, zajętego pod drogę publiczną (powiatową) – część ulicy [...], tj. działki ew. nr [...] z obrębu [...]. Decyzja Wojewody będzie rozstrzygać, czy przedmiotowa działka na mocy ww. ustawy stała się własnością Powiatu Warszawskiego zajętą pod drogę publiczną ul. [...]. W ocenie organu będzie miała zatem istotny wpływ na wynik postępowania toczącego się przed urzędem w przedmiocie wydania stronie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...]na potrzeby wygrodzenia placu budowy, gdyż od jej wyniku będzie zależeć ustalenie przebiegu pasa w miejscu wnioskowanego zajęcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z [...] marca 2020 r. utrzymało w mocy to postanowienie wyjaśniając, że w myśl art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji potwierdzającej nabycie przez powiat warszawski gruntu zajętego pod część ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], nie zostało zakończone decyzją, dlatego w sprawie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego. Organ powołał się na stanowisko judykatury wskazujące, że z przepisów ustawy o drogach publicznych wynika, że uchwała o zaliczeniu drogi do drogi publicznej (gminnej) powinna być poprzedzona czynnościami zmierzającymi do przejęcia drogi przez dany podmiot, a nie odwrotnie. Podjęcie uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych wymaga uprzedniego legitymowania się przez gminę prawem własności gruntów, po których droga taka przebiega. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji podkreślił, że uwzględniając wniosek skarżącego, Prezydent m. st. Warszawy decyzją z [...] kwietnia 2013 r. udzielił skarżącemu zezwolenia na zajęcie objętego sporem pasa drogowego o łącznej powierzchni 249,5 m2, ustalając opłatę za to zajęcie w wysokości 14 970 zł. Skarżący odwołał się od tej decyzji do SKO kwestionując obszar pasa przyjętego do wyliczenia opłaty za zajęcie podnosząc, że część tego terenu (126,5 m2 ) nie stanowi pasa drogowego, zatem za tę część opłata nie powinna być naliczona. W ocenie Sądu pierwszej instancji, tak postawiony problem wymagał od organu, podejmującego czynności obliczone na załatwienie wniosku strony, uwzględnienia w procesie decyzyjnym granic pasa, które są ustalone w sposób pewny i ostateczny, jako że zezwolenie na zajęcie terenu z opłatą z tytułu tego zajęcia (przynależną zajęciu pasa drogowego) we wnioskowanym okresie może dotyczyć wyłącznie pasa drogowego. Dysponowanie ustalonymi granicami pasa drogowego jest w tych uwarunkowaniach istotnym elementem ustaleń faktycznych decyzji administracyjnej w przedmiocie dochodzonego zezwolenia, dodatkowo ważnym, gdy strona kwestionuje te granice. Uzasadnione wątpliwości co do tych granic istnieją, także po stronie organu. Ich wyjaśnieniu służyły ww. działania Prezydenta m. st. Warszawy polegające na inicjowaniu postępowania o uregulowanie prawa własności gruntu - w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872) – zajętego pod ulicę [...], oznaczonego w ewidencji gruntu jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], skutkujące wystąpieniem z [...] marca 2016 r. z wnioskiem do Wojewody Mazowieckiego w sprawie wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Powiat Warszawski, własności gruntu obejmującego teren, na którym zlokalizowana jest sporna działka, a zajętego pod drogę publiczną (powiatową), tj. część ulicy [...] (działka ew. nr [...] z obrębu [...]). W opinii Sądu pierwszej instancji organ prawidłowo wywiódł, że decyzja Wojewody będzie rozstrzygać, czy przedmiotowa działka na mocy ww. ustawy stała się własnością Powiatu Warszawskiego zajętą pod drogę publiczną ul. [...]. Będzie miała zatem istotny wpływ na wynik postępowania w przedmiocie wydania skarżącemu wnioskowanego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] na potrzeby wygrodzenia placu budowy. Od tej decyzji zależeć będzie ustalenie przebiegu pasa drogowego w miejscu tego zajęcia, a w konsekwencji określenie wielkości powierzchni zajęcia pasa, która jest podstawowym elementem decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego, a zarazem elementem, na podstawie którego ustalana jest wysokość opłaty za zajęcie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji stan faktyczny sprawy wypełnia normę art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uprawniającą organ do zawieszenia postępowania z uwagi na to, że rozpatrzenie sprawy i wydanie wnioskowanego przez skarżącego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, w tym wypadku Wojewodę Mazowieckiego. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł A. Z. zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie skargi, ewentualnie, z ostrożności procesowej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.): - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na przyjęciu w ślad za organami administracji, że następcze względem złożonego wniosku przez stronę, ustalenie przez organ stanu prawnego nieruchomości traktowanej jak nieruchomość drogowa, stanowi zagadnienie wstępne dla rozpoznania sprawy o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót polegających na wygrodzeniu terenu pod plac budowy, podczas gdy wyjaśnienie tych okoliczności nie stanowi zagadnienia wstępnego o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.; - art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niedostateczne zbadanie sprawy i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, czego konsekwencją jest niesłuszne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., podczas gdy z treści zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że brak jest podstaw prawnych do takiego rozstrzygnięcia; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez przyjęcie w zaskarżonym wyroku, iż organy administracji orzekające w sprawie należycie wyjaśniły wszelkie okoliczności dotyczące zasadności zawieszenia postępowania, a w konsekwencji słusznie uznały, że w niniejszej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jak też, że uzasadnienie postanowień organów było właściwe, podczas gdy nie wyjaśniono jaka zależność istnieje pomiędzy postępowaniem podlegającym zawieszeniu, a toczącym się postępowaniem w sprawie wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Warszawski własności gruntu położonego w Warszawie, zajętego pod drogę publiczną, jak również nie wykazano znaczenia treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Stare Włochy (uchwała Rady m.st. Warszawy Nr XCIV/2804/2010 z 9 listopada 2010 r.; opubl. w Dz. Urz. Woj, Mazowieckiego Nr 201 z dnia 4 grudnia 2010 r., poz. 5783) dla ustaleń niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a., art. 12 § 1 i 2 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE C z dnia 14 grudnia 2007 r.), poprzez niedostrzeżenie w zaskarżonym wyroku, iż działanie organów administracji nie było zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli oraz zasadą szybkości postępowania, podczas gdy z treści wskazanych przepisów jednoznacznie wynika, iż organy administracji publicznej powinny prowadzić postępowanie administracyjne w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a tym samym doszło do naruszenia prawa strony do dobrej administracji, - w/w naruszenia skutkowały oddaleniem skargi, zamiast jej uwzględnieniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie przytoczonych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku Sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym w skardze kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istotę sporu identyfikuje zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a pozostałe zarzuty są z nim funkcjonalnie związane. Niezrozumiałe jest przy tym powiązanie naruszenia wskazanych przepisów z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który nie był w sprawie stosowany. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera też żadnej argumentacji wskazującej na naruszenie tego przepisu. Na wstępie zauważyć trzeba, że zagadnienie objęte tym zarzutem było już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach wydanych po rozpoznaniu skarg kasacyjnych A. Z. z dnia 20 maja 2021 r. sygn.: II GSK 952/18, IIGSK 1077/18, IIGSK1527/18, IIGSK1241/18, 1193/18 (dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyrażone w nich stanowisko skład orzekający podziela i przyjmuje za własne. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przez zagadnienie wstępne rozumie się stan, w którym wydanie orzeczenia co do istoty sprawy nie jest możliwe bez rozstrzygnięcia sprawy przez inny organ lub sąd, przy czym istota tej sprawy dotyczy jednocześnie przesłanki drugiej sprawy. Nie chodzi więc o konieczność wyjaśnienia okoliczności sprawy, będących nawet w ścisłym związku ze sprawą, lecz o rozstrzygnięcie spełnienia przesłanki (pozytywnej bądź negatywnej), której organ samodzielnie nie może rozstrzygnąć, gdyż jest to materia będąca w kompetencji innego organu. Odnosząc powyższy wzorzec oceny do sprawy zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, zauważyć należy, że zagadnienie prawne dotyczące prawa własności nieruchomości, stanowiącej wyodrębnioną w ewidencji gruntów działkę gruntu oznaczoną nr [...] (obręb [...]), zajętą pod drogę publiczną – ulicę [...] w Warszawie, nie ma prawnego znaczenia w postępowaniu o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, udzielanego na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 470 ze zm.; dalej: u.d.p.). Udzielenie omawianej zgody nie jest bowiem uzależnione od wykazania przez zarządcę drogi prawa własności nieruchomości, na której wyznaczony został pas drogi publicznej. W myśl art. 40 ust. 1 i ust. 3 u.d.p. decyzja zezwalająca jest – co do samej zasady – uzależniona jedynie od zgodnego z prawem celu takiego zajęcia oraz uiszczenia stosownej opłaty. Nie ma przy tym wątpliwości, że także ustawowo określone pojęcie pasa drogowego, odwołujące się do wydzielonego liniami granicznymi gruntu – wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą – także nie wprowadza przesłanki o charakterze prawnorzeczowym w celu wydzielenia pasa drogowego. W konsekwencji nie ma żadnych podstaw prawnych do wymagania od organu administracji (zarządcy drogi) wykazania prawa własności pasa drogowego w postępowaniu o udzielenie zgody na zajęcie tego pasa w drodze decyzji administracyjnej. Podkreślić należy, że oceny tej nie zmienia treść art. 2a ust. 1 i 2 u.d.p., który jakkolwiek określa, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy, jednak jest to norma adresowana do organów administracji rządowej i samorządowej, która ma na celu ustawowy podział sfery władztwa publicznoprawnego nad drogami, biorąc pod uwagę kryterium rodzaju drogi. Biorąc pod uwagę wskazany wyżej stan prawny, stwierdzić należy, że nie ma podstaw do badania prawa własności pasa drogowego będącego przedmiotem decyzji o jego zajęciu, bowiem zagadnienie własności nieruchomości zajętej jako pas drogowy jest prawnie obojętne. W tym stanie rzeczy organ administracji winien przeprowadzić postępowanie w przedmiocie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, pomijając badanie prawa własności spornego pasa gruntu, co nie daje podstaw do zawieszenia postępowania przez ten organ, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Uwzględnienie powyższego zarzutu skargi kasacyjnej czyni zasadnymi także powiązane z nim funkcjonalnie zarzuty naruszenia art.151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 12 § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 w z zw. z art. 144 k.p.a., art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawiono natomiast żadnych argumentów wskazujących na mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Zatem, już tylko z tej przyczyny, zarzut obrazy tych przepisów nie może zostać uznany za usprawiedliwiony (art. 176 § 1 pkt 2) p.p.s.a.). W świetle całokształtu dotychczasowych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o uchylenia zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie. Jednocześnie uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art.193 tej ustawy, rozpoznał skargę i uchylił wydane w sprawie postanowienie SKO oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. W tym stanie rzeczy organ administracji winien przeprowadzić postępowanie w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, pomijając badanie prawa własności spornego pasa gruntu, co nie daje podstaw do zawieszenia postępowania przez ten organ, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądzając od SKO na rzecz skarżącego 1020 zł, przy czym na kwotę tę składają się: równowartość uiszczonych wpisu sądowego od skargi (100 zł) i skargi kasacyjnej (100 zł), równowartość opłaty za sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego za zastępstwo procesowe w postępowaniu przed WSA (480 zł) i w postępowaniu kasacyjnym (240 zł).