III SA/Po 890/14

SENTENCJA Dnia 2 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn oddala skargę UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. M.K. złożył Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] i decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] dotyczących ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł z tytułu darowizny środków pieniężnych w łącznej kwocie [...] zł, dokonanej w 2006 r. przez Z.K. na rzecz syna. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], mając na uwadze to, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], stała się wobec braku wniesienia od niej skargi, orzeczeniem ostatecznym w administracyjnym toku instancji, na podstawie art. 239f § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm. – w dalszej części zwana: Op.) odmówił wstrzymania wykonania powyższej decyzji oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] maja 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1289/13 odmówiono M.K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn dotyczącej wymienionej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lipca 2013 r. Postanowieniem z dnia 19 marca 2014 r., sygn.. akt II FZ 55/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 10 października 2013 r. w przedmiocie przywrócenia terminu. Okoliczności te w ocenie organu podatkowego wskazują na brak ustawowych przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej. Kwestionując postanowienie organu podatkowego I instancji z dnia [...] kwietnia 2014 r. odmawiające wstrzymania wykonania decyzji M.K. wniósł zażalenie, podnosząc bezprawną w jego ocenie odmowę wstrzymania zaskarżonych decyzji i konieczność umorzenia wszystkich zaległych zobowiązań jako podatnika w podatku od spadów i darowizn. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 239f pkt 1 Op. zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy wskazując na prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ I instancji, podnosząc nadto, że strona nie wskazała na czym jej zdaniem miałyby polegać okoliczności dotyczące bezprawności wydania skarżonego postanowienia, a wnioski o umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn, wraz z odsetkami rozpoznawane są w odrębnym postępowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący M.K. wniósł o "przywrócenie terminu i w ostateczności o umorzenie postępowania w kwestii zaległości podatkowych w podatku od spadków i darowizn" powielając opis dotychczasowego postępowania, nie precyzując zarzutów wskazujących na wadliwie prowadzone przez organy postępowanie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymując treść wniesionej skargi złożył do akt kserokopię postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni. Zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - dalej p.p.s.a. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Spór dotyczy wyłącznie interpretacji prawa. W niniejszej sprawie skarga nie znajduje uzasadnienia. Przedmiotem postępowania przed organami podatkowymi był wniosek skarżącego M.K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] i decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] dotyczących ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł z tytułu darowizny środków pieniężnych w łącznej kwocie [...] zł, dokonanej w 2006 r. przez Z.K. na rzecz syna. W myśl dyspozycji art. 239f. § 1 Op. organ podatkowy pierwszej instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego: 1) na wniosek – po przyjęciu zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, o którym mowa w art. 33d § 2 – do wysokości zabezpieczenia i na czas jego trwania lub 2) z urzędu – po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę – do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. § 2. Wniosek, o którym mowa w § 1 pkt 1, podlega załatwieniu bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni. Niezałatwienie wniosku w tym terminie powoduje wstrzymanie wykonania decyzji do czasu doręczenia postanowienia w sprawie przyjęcia zabezpieczenia, chyba że przyczyny niezałatwienia wniosku w terminie zostały spowodowane przez stronę. § 3. W sprawach nieuregulowanych w § 1 przepisy art. 33d–33g stosuje się odpowiednio. § 4. W sprawie wstrzymania wykonania decyzji wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przedmiotowej sprawie skarżący w dniu [...] września 2013 r. złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lipca 2013r., nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 października 2013 r., sygn.. akt III SA/Po 1289/13 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na wymienioną wyżej decyzję organu II instancji wskazując, że skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi i uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, wskazał odmowę przyjęcia przez pracownika organu przedmiotowej skargi, którą skarżący zamierzał złożyć obok drugiej skargi, dotyczącej innej decyzji wydanej względem strony w ten sam dzień ([...] lipca 2013 r.) przez ten sam organ. W ocenie Sądu, wskazana przez wnioskodawcę przyczyna nie może uzasadniać przywrócenia terminu. Ewentualny - lecz w tym żaden sposób nieuprawdopodobniony - błąd pracownika organu przyjmującego pismo procesowe strony nie może być rozpatrywany w kategorii braku winy strony, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Wskazane w art. 87 § 2 p.p.s.a. kryterium braku winy polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Skarżący nie uwiarygodnił, by podniesiona przez niego próba złożenia skargi w dniu [...] września 2013 r., czyli czwartego dnia biegu terminu na złożenie skargi, z jednej strony - miała miejsce w rzeczywistości, zaś z drugiej strony – by podjął kolejną próbę wniesienia skargi lub usunięcia zaistniałej przeszkody do jej wniesienia w inny sposób. Godzi się zauważyć, iż z argumentacji wnioskodawcy nie wynika, by posiadał on błędne informacje co do konieczności złożenia skargi, lecz że odmówiono mu jej przyjęcia w biurze podawczym organu podatkowego. W związku z wniesionym przez skarżącego zażaleniem na powyższe orzeczenie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 marca 2014 r., sygn.. akt II FZ 55/14 oddalając zażalenie skarżącego stwierdził, że regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepisy art. 86 § 1 zd. 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. przewidują bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162, publ. Mon. Prawn. 2003/8/340 i z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 997/10 – treść orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl, zwanej dalej: CBOSA). Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11 i z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 459/10 – treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Zadaniem strony ubiegającej się o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest więc uwiarygodnienie przyczyn uchybienia terminowi jako przeszkód nie dających się pokonać nawet przy dołożeniu największego wysiłku. Powołana przez stronę okoliczność nie uprawdopodobniała braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia skargi. Skarżący wywodził, że opóźnienie było spowodowane działaniem pracownika izby skarbowej, który uniemożliwił stronie wniesienie środka zaskarżenia odmawiając jego przyjęcia na biurze podawczym w dniu [...] sierpnia 2013 r. Pomijając ocenę wiarygodności opisanego przez stronę zdarzenia (przyjęcie na biurze podawczym jednej skargi przy jednoczesnym pominięciu drugiej), za kluczowy dla odmowy uwzględnienia żądania skarżącego uznać należy fakt, że w żaden sposób nie uwiarygodnił on działania pracownika izby skarbowej polegającego na odmowie przyjęcia pisma zawierającego środek zaskarżenia. O zaistnieniu opisanej sytuacji nie mogły przesądzać ani data [...] sierpnia 2013 r. uwidoczniona jako data sporządzenia skargi załączonej do wniosku o przywrócenie terminu, ani gołosłowne twierdzenia, że takie zdarzenie miało w rzeczywistości miejsce, czy też hipotetyczne argumenty podnoszone w zażaleniu, że błędy pracowników urzędów się zdarzają. Co więcej, skarżący w żaden sposób nie wykazał, by rzekoma odmowa przyjęcia skargi na biurze podawczym było rzeczywistą, poważną przeszkodą w zaskarżeniu decyzji podatkowej. Strona milczy na temat możliwości ponowienia próby wniesienia skargi osobiście w izbie, czy też za pośrednictwem poczty (mimo iż dzień [...] sierpnia 2013 r. nie był ostatnim dniem terminu do zaskarżenia rozstrzygnięcia organu podatkowego). Wskazana przez wnioskodawcę przyczyna nie mogła uzasadniać przywrócenia terminu. Odnosząc się w niniejszej sprawie do argumentacji prezentowanej przez pełnomocnika skarżącego stwierdzić należy to, że w istocie fakt, iż skarga złożona została po terminie nie zostało podważone w skardze. Autor tego środka zaskarżenia skupił się bowiem na kwestiach, które jak wyżej wskazano podlegały ocenie w związku z wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Ocena zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić dopiero po stwierdzeniu formalnej dopuszczalności wstrzymania jej wykonania (wyrok NSA z dnia 10 lutego 2010 r., sygn.. akt II FSK 1471/08). Brak zasadności wniosku jaki złożył skarżący M.K. w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie, przesądził WSA w Poznaniu, postanowieniem z dnia 10 października 2013 r. i NSA postanowieniem z dnia 19 marca 2014 r. Konsekwencją powyższych ustaleń jak trafnie wskazał organ odwoławczy jest brak przesłanek wynikających z treści art. 239f § 1 Op. na mocy, którego to przepisu organ podatkowy wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.