VI Ka 930/18

<p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt VI Ka 930/18</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia<strong> <!-- --> 11 grudnia 2018</strong> r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący SSO Arkadiusz Łata (spr.)</p> <p>Sędziowie SO Krzysztof Ficek</p> <p>SO Grażyna Tokarczyk</p> <p>Protokolant Monika Dąbek</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r.</p> <p>przy udziale Justyny Rzeszut – Sieńkowskiej Prokuratora Prokuratury Rejonowej w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. K.</span> </strong> <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">D.</span> </p> <p>syna <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">E.</span> </p> <p>oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 300;art. 300 § 1)">art. 300 §1 kk</a> </p> <p>na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego oraz pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych <span class="anon-block">B. B.</span> i <span class="anon-block">A. B.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach</p> <p>z dnia 12 czerwca 2018 r. sygnatura akt II K 356/16</p> <p>na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437)">art. 437 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438)">art. 438 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 635)">art. 635 kpk</a> </p> <p>1.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:</p> <p>a)  na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 kk</a> w brzmieniu obowiązującym do dnia 30.06.2015r. orzeka względem oskarżonego <span class="anon-block">T. K.</span> obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzecz <span class="anon-block">B. B.</span> kwoty 119.093, 52 zł (sto dziewiętnaście tysięcy dziewięćdziesiąt trzy złote i pięćdziesiąt dwa grosze),</p> <p>b)  na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 kk</a> w brzmieniu obowiązującym do dnia 30.06.2015r. orzeka względem oskarżonego <span class="anon-block">T. K.</span> obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzecz <span class="anon-block">A. B.</span> kwoty 70.620,45 zł (siedemdziesiąt tysięcy sześćset dwadzieścia złotych i czterdzieści pięć groszy);</p> <p>2.  w pozostałej części utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy;</p> <p>3.  zasądza od oskarżonego <span class="anon-block">T. K.</span> na rzecz oskarżycieli posiłkowych <span class="anon-block">B. B.</span> i <span class="anon-block">A. B.</span> kwoty po 840 zł (osiemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym;</p> <p>4.  zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego w kwocie 20 zł (dwadzieścia złotych) i wymierza mu opłatę za II instancję w kwocie 420 zł (czterysta dwadzieścia złotych).</p> <p>Sygn. akt VI Ka 930/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje.</p> <p>Z wywiedzionych apelacji na uwzględnienie w zasadniczej mierze zasługiwały te pochodzące od pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych. W ich następstwie potrzeba było zmienić zaskarżony wyrok poprzez:</p> <p>a)  orzeczenie względem oskarżonego <span class="anon-block">T. K.</span> – na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 kk</a> w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. – obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w formie zapłaty na rzecz <span class="anon-block">B. B.</span> kwoty 119.093,52 -zł;</p> <p>b)  orzeczenie względem oskarżonego <span class="anon-block">T. K.</span> – na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 kk</a> w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. – obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w formie zapłaty na rzecz <span class="anon-block">A. B.</span> kwoty 70.620,45-zł.</p> <p>Nietrafna natomiast okazała się apelacja obrońcy oskarżonego. Sąd Rejonowy dokonał bowiem w przedmiotowej sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych i co do zasady nie naruszył prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Nie nasuwa wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii sprawstwa i winy <span class="anon-block">T. K.</span>, jak również prawnej kwalifikacji przypisanego mu występku. Także wymierzone kary – pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i grzywny – za rażąco i niewspółmiernie surowe uchodzić nie mogą.</p> <p>Sąd orzekający starannie i w prawidłowy sposób przeprowadził postępowanie dowodowe, a wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy poddał następnie wszechstronnej i wnikliwej analizie oraz ocenie wyprowadzając trafne i logiczne wnioski końcowe. Tok rozumowania i sposób wnioskowania Sądu I instancji zaprezentowany w pisemnych motywach zapadłego wyroku jest prawidłowy i zgodny ze wskazaniami wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Nie przekroczono przy tym ram swobodnej oceny dowodów, jak i nie popełniono uchybień tego rodzaju, że mogłyby one spowodować konieczność uchylenia wyroku i przekazania sprawy do rozpoznania ponownego.</p> <p>Sąd I instancji wskazał na jakich oparł się dowodach, dlaczego dał im wiarę oraz należycie wytłumaczył z jakich przyczyn odmówił wiary wyjaśnieniom <span class="anon-block">T. K.</span>, gdy ten nie przyznawał się do postawionego zarzutu.</p> <p>Sąd Okręgowy nie doszukał się najmniejszych podstaw do odmiennej aniżeli Sąd jurysdykcyjny oceny przeprowadzonego na rozprawie głównej materiału dowodowego, jak również do podważenia ustaleń faktycznych i ocen prawnych poczynionych w postępowaniu rozpoznawczym.</p> <p>Wszelkim wymogom formalnym zakreślonym przez obowiązujące przepisy prawa odpowiada też pisemne uzasadnienie zaskarżonego wyroku, co umożliwia kontrolę odwoławczą.</p> <p>Nade wszystko, w świetle dowodów zebranych w sprawie, a w szczególności zeznań świadków: <span class="anon-block">A. M.</span>, <span class="anon-block">D. J.</span> i pośrednio – <span class="anon-block">T. M.</span> proceder oskarżonego wyglądał następująco. On sam pełnił funkcję prezesa zarządu spółki z o.o. <span class="anon-block">I.</span>, gdzie prokurentem był <span class="anon-block">A. M.</span>. Ten ostatni z kolei występował jako prezes zarządu „siostrzanej” spółki z o.o. <span class="anon-block"> (...)</span>, zaś oskarżony piastował tu funkcję prokurenta.</p> <p>W <span class="anon-block"> firmie (...)</span> faktyczna rola <span class="anon-block">A. M.</span> pozostawała iluzoryczna. Był on przysłowiowym „figurantem”, zaś wszelkie decyzje podejmował w rzeczywistości <span class="anon-block">T. K.</span>. Przedsiębiorstwo natomiast przedstawiało charakter w istocie fikcyjny. Nie realizowało ono żadnych większych zleceń, nie zatrudniało pracowników, nie dysponowało maszynami i urządzeniami, zaś obsługę księgową – wspólną ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span> – wykonywała jedna i ta sama osoba – tj. żona oskarżonego.</p> <p> <span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span> niejednokrotnie występowała jako podwykonawca <span class="anon-block"> firmy (...)</span>, lecz w praktyce miało to charakter pozorny. Konkretne roboty wykonywali bowiem pracownicy <span class="anon-block"> spółki (...)</span> – dla pozoru jedynie „przenoszeni” na czas prac (na dotychczasowych warunkach pracy i płacy) do <span class="anon-block"> firmy (...)</span>, pod kierunkiem dotychczasowych przełożonych (osoby pełniące funkcję kierownicze nie były „przenoszone” do <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i nadal pozostawały pracownikami <span class="anon-block">T. K.</span>), w dotychczasowych miejscach i przy wykorzystaniu urządzeń należących do <span class="anon-block">I.</span>.</p> <p> <span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span> wystawiała – w następstwie wszystkiego powyższego – faktury obciążające <span class="anon-block"> spółkę (...)</span>, a w rzeczywistości generujące fikcyjne obciążenia tego podmiotu gospodarczego.</p> <p>Zbliżona sytuacja miała miejsce w odniesieniu do dalszych podwykonawców, a to <span class="anon-block"> firmy (...)</span>, której z kolei realizację określonych prac zlecała <span class="anon-block"> spółka (...)</span>. <span class="anon-block"> (...)</span> także nie posiadała własnych maszyn i najmowała je od <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, zaś rozliczenia pomiędzy trzema powyższymi przedsiębiorstwami następowały na zasadzie wzajemnych kompensat.</p> <p>Jak wynikało przy tym z słusznie uznanych za wiarygodne relacji <span class="anon-block">A. M.</span> (wobec braku jakiegokolwiek przeciwdowodu) <span class="anon-block"> firma (...)</span> nigdy nie wykonywała usług na rzecz <span class="anon-block">I.</span>, których wartość przekraczałaby milion złotych. Jego zeznania przeczyły zarazem, by <span class="anon-block"> spółka (...)</span> dysponowała wierzytelnościami wobec firmy<span class="anon-block">(...)</span>sp. z o.o.</p> <p>Faktury wystawione przez pokrzywdzonych obciążały spółkę oskarżonego.</p> <p>W dniu 14 września 2012 r. <span class="anon-block">T. K.</span> – poza świadomością i wolą <span class="anon-block">M.</span> – dokonał cesji wierzytelności przysługującej – przynajmniej formalnie - <span class="anon-block"> spółce (...)</span> względem <span class="anon-block"> firmy (...)</span> – na rzecz <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Oskarżony w tym czasie nie wywiązywał się już ze swych zobowiązań wobec pokrzywdzonych (zeznania: <span class="anon-block">M. M. (1)</span>, <span class="anon-block">A. B.</span>, <span class="anon-block">T. B.</span>). W październiku 2012 r. zgłosił on następnie wniosek o ogłoszenie upadłości <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, co ostatecznie nastąpiło w grudniu 2012 r.</p> <p>Do sierpnia 2012 r. – wedle przeprowadzonej w sprawie opinii biegłej – nie występowało w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> zagrożenie niewypłacalnością. Jednakże już po sierpniu nastąpiło – jak wspomniano – zaniechanie płatności w stosunku do <span class="anon-block">M.</span>, <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">B. B.</span>, a jednocześnie doszło do powyższej cesji (mającej teoretycznie kompensować wzajemne należności pomiędzy <span class="anon-block">I.</span> a <span class="anon-block"> (...)</span>).</p> <p>W naprowadzonych okolicznościach, przy uwzględnieniu fikcyjności zadłużenia w stosunku do <span class="anon-block"> firmy (...)</span>, wprost nasuwał się wniosek o upozorowanym charakterze cesji i operacji mającej na celu „ucieczkę z majątkiem”, a zatem udaremnienie zaspokojenia wierzycieli w obliczu faktycznie już grożącej niewypłacalności. Żadne inne logiczne wytłumaczenie tego rodzaju działań oskarżonego w sytuacji zaprzestania spłaty zobowiązań wobec trójki uprawnionych i „w przeddzień” zgłoszenia wniosku o upadłość – nie wchodziło realnie w rachubę.</p> <p>Podobne czynności – choć Sąd I instancji nie wyraził tego wprost – stanowiły przy tym wyraz celowego i zamierzonego działania, a zatem realizacji zamiaru bezpośredniego.</p> <p>Nie zasługiwały na akceptację odmienne tezy wyrażone w wyjaśnieniach <span class="anon-block">T. K.</span>, gdy przeczył on, by jego zamierzeniem pozostawało spowodowanie niezaspokojenia wierzycieli. Oskarżony przecież jednoznacznie zaprzestał spłaty owych należności - nie regulując ich w ogóle lub też w małym jedynie stopniu i do chwili orzekania nic nie uczynił w tym kierunku. W dostatecznej mierze obrazuje to faktyczne nastawienie <span class="anon-block">T. K.</span>.</p> <p>Za bezprzedmiotowe – w świetle wszystkiego powyższego – ocenił zatem Sąd odwoławczy ewentualne rozważenia w materii ekonomicznego uzasadnienia oraz celowości gospodarczej cesji wierzytelności na rzecz <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p> <p>Co do istoty natomiast uzasadnione były apelacje pełnomocnika obu oskarżycieli posiłkowych.</p> <p>Nie ulegało wątpliwości, iż oskarżony swym zachowaniem spowodował bezpośrednio po stronie wszystkich pokrzywdzonych realną szkodę majątkową wyrażającą się sumami konkretnych kwot pieniężnych wynikających z nieuregulowanych faktur za usługi wykonane na rzecz kierowanej przezeń <span class="anon-block"> firmy (...)</span>. Pewne było również założenie przez dwójkę pokrzywdzonych (<span class="anon-block">B. B.</span> i <span class="anon-block">A. B.</span>) wniosków w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 kk</a>.</p> <p>Nie było przeto przeszkód w obciążeniu <span class="anon-block">T. K.</span> obowiązkiem naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody – na rzecz oskarżycieli posiłkowych. Sąd Rejonowy nie wypowiedział się natomiast w tejże kwestii.</p> <p>Przeszkody takiej w szczególności nie stanowił fakt zapadnięcia i uprawomocnienia się w zakresie dotyczącym <span class="anon-block">B. B.</span> i niektórych spośród przysługujących jej roszczeń – rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu cywilnym.</p> <p>Obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 kk</a> odnosi się bowiem do odpowiedzialności odszkodowawczej na odmiennej podstawie, a mianowicie odpowiedzialności – w sensie cywilnoprawnej - deliktowej (z czynu zabronionego), nie zaś kontraktowej (z tytułu niewykonania zobowiązania), jakiej dotyczyły wspomniane orzeczenia.</p> <p>Po wtóre, orzeczenia cywilne wskazywały w charakterze podmiotu zobowiązanego spółkę, której prezesem zarządu był oskarżony. Odpowiedzialność karna oraz obowiązek naprawienia szkody spowodowanej przestępstwem mają zaś charakter zindywidualizowany oraz spersonalizowany i obejmują określoną ściśle osobę fizyczną – tj. oskarżonego. Nie ma zatem obawy funkcjonowania w obrocie prawnym kilku tytułów wykonawczych skierowanych wobec jednego i tego samego podmiotu.</p> <p>Sąd Okręgowy uwzględnił tym samym zarzuty pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, lecz bez ustawowych odsetek – jak ma to miejsce na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46)">art. 46 kk</a>.</p> <p>Sąd Rejonowy prawidłowo natomiast ustalił, wskazał i ocenił wszystkie okoliczności mające wpływ na wybór rozmiaru zastosowanych kar, a także na ustalenie pozytywnej względem <span class="anon-block">T. K.</span> prognozy kryminologiczno-społecznej (zezwalającej na sięgnięcie po dobrodziejstwo warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności). Orzeczone kary zostały dostosowane do stopnia zawinienia oskarżonego oraz stopnia szkodliwości społecznej czynu, jakiego się on dopuścił. Wysokość jednej stawki dziennej grzywny nie przekracza zaś finansowych i majątkowych możliwości <span class="anon-block">T. K.</span>.</p> <p>Kary te należycie spełniają zatem swe cele zapobiegawcze i wychowawcze oraz w sferze kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.</p> <p>Mające to wszystko na uwadze i uznając wyrok w pozostałej, niezmienionej części za trafny Sąd Okręgowy utrzymał go w tej części w mocy.</p> <p>O należnościach przysługujących oskarżycielom posiłkowym od oskarżonego z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, o wydatkach tego postepowania oraz o opłacie za drugą instancję rozstrzygnięto jak w punktach: 3 i 4 wyroku niniejszego.</p> </div>