IX U 504/17

<p>Sygn. akt IX U 504/17</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 13 grudnia 2018 r.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Okręgowy___________________ </span> </strong> w Gliwicach Wydział IX</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong>Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="153"/> <col width="408"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSR del. Renata Stańczak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Gabriela Jokiel</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale ./.</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2018 r. w Rybniku</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">G. S.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>o ponowne ustalenie wysokości emerytury</p> <p>na skutek odwołania <span class="anon-block">G. S.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>z dnia 27 lutego 2017 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>oddala odwołanie.</p> <p>Sędzia</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IX U 504/17</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 27 lutego 2017r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span>, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110 a)">art.110a ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, odmówił ubezpieczonemu, <span class="anon-block">G. S.</span> (<span class="anon-block">S.</span>), prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonego, gdyż nowoustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, ustalony z 20 lat, nie jest wyższy niż 250%.</p> <p>Ubezpieczony wniósł odwołanie od decyzji domagając się przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność uzyskiwanych przez ubezpieczonego wynagrodzeń od 1967r. do 1979r.</p> <p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak<br/>w zaskarżonej decyzji.</p> <p> <strong> <!-- -->Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Ubezpieczonemu, <span class="anon-block">urodzonemu (...)</span>, przysługuje prawo do emerytury górniczej od 8 stycznia 1989r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, wyliczony na podstawie wynagrodzenia z okresu 01/1988- 12/1988, wyniósł 337,14% i został ograniczony do 250%.</p> <p>Po przyznaniu prawa do świadczenia ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu do 24.04.1989r.</p> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">(...)</span> złożył wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110 a)">art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Do wniosku ubezpieczony dołączył zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu Rp-7 wystawione przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> za lata 1980-1988.</p> <p>W rozpoznaniu wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję omówioną na wstępie.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: akta organu rentowego).</em> </p> <p>Ubezpieczony zatrudniony był w <span class="anon-block"> KWK (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> od 09.01.1964r. do 24.04.1989r. na stanowiskach: od 09.01.1964r. do 30.04.1966r. – robotnika niewykwalifikowanego pod ziemią, od 01.05.1966r. do 30.06.1968r. – młodszego górnika pod ziemią, od 01.07.1968r. do 03.09.1982r. – górnika pod ziemią i od 04.09.1982r. do 24.04.1989r. – górnika strzałowego pod ziemią.</p> <p>Na początku zatrudnieniu w <span class="anon-block"> KWK (...)</span> ubezpieczony otrzymywał wynagrodzenie w stawce dniówkowej. W latach 70 -tych ubezpieczony uległ wypadkowi, doznał złamania nogi i przebywał na zwolnieniu chorobowym. Cierpiał w tamtym czasie na ogromne bóle głowy i z tego powodu przebywał często w szpitalu. Otrzymywał świadczenie z Karty Górnika. Otrzymywał też 13-tki, 14- tki, Barbórki. Uprawniony był do deputatu węglowego. Ożenił się 30 grudnia 1964r. Pracował w systemie zmianowym oraz w niedziele. Nie był członkiem drużyny ratowniczej.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: akta osobowe ubezpieczonego, zeznania ubezpieczonego złożone na rozprawie 29.08.2017r., czas nagrania protokołu elektronicznego rozprawy 00:11:22-00:24:27).</em> </p> <p>Najkorzystniejsze wynagrodzenie w 20 wybranych latach ubezpieczony uzyskał w okresie 1968 -1977 i 1980-1989, po odtworzeniu wynagrodzeń z lat 1964-1979, przy przyjęciu, że ubezpieczony w tym okresie otrzymywał wynagrodzenie powszechnie obowiązujące w górnictwie, z uwzględnieniem dokumentacji zawartej w aktach osobowych ubezpieczonego i kartach zasiłkowych, legitymacji ubezpieczeniowej, uregulowań płacowych obowiązujących w górnictwie oraz przy przyjęciu, że ubezpieczony, oprócz wynagrodzenia zasadniczego otrzymywał wynagrodzenie z Karty Górnika, pełny deputat węglowy. Biegły, przy odtwarzaniu wynagrodzenia za lata jw. uwzględnił także dodatek nocny, dodatek za II zmianę, dodatek szkodliwy oraz prace w niedziele.</p> <p>Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony z powyżej wskazanych lat jest niższy niż 250% i wynosi 220,79%.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu emerytur i rent <span class="anon-block">J. C.</span> k. 28-47 a.s.).</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>W ocenie Sądu odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110)">art. 110 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tj. Dz.U. 2018r., poz.1270 ze zm.) wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 15)">art. 15</a>,<br/>z uwzględnieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 15 ust. 3)">ust. 3</a>, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 15 ust. 1)">ust.1</a>).</p> <p>2. Warunek posiadania wyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru nie jest wymagany od emeryta lub rencisty, który od dnia ustalenia prawa do świadczenia do dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie świadczenia, w myśl ust. 1, nie pobrał świadczenia wskutek zawieszenia prawa do emerytury lub renty lub okres wymagany do ustalenia podstawy przypada w całości po przyznaniu prawa do świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wynosi co najmniej 130%.</p> <p>3.Okres ostatnich 20 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1, obejmuje okres przypadający bezpośrednio przed rokiem, w którym zgłoszono wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia.</p> <p>Jednocześnie jak wynika z treści art. 110a ust.1 ustawy emerytalnej wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15,<br/>z uwzględnieniem art. 110 ust. 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%.</p> <p>2. Ustalenie wysokości emerytury zgodnie z ust. 1 może nastąpić tylko raz.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110 a;art. 110 a ust. 1)">art. 110a ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> daje możliwość jednorazowego przeliczenia wysokości emerytury bez względu na to czy emerytura była zawieszona czy nie, jeśli wskaźnik przekracza 250%, <br/>a wskazano podstawę wymiaru składek przypadających po przyznaniu prawa do emerytury.</p> <p>Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe ubezpieczony nie spełnia warunków umożliwiających przeliczenie emerytury na podstawie art.110a ustawy emerytalnej.</p> <p>Powyższe wynika jednoznacznie z opinii powołanego biegłego sądowego, na której Sąd oparł się rozstrzygając sprawę. Biegły, na podstawie posiadanej dokumentacji, przy uwzględnieniu obowiązujących w górnictwie przepisów płacowych, odtworzył wynagrodzenie ubezpieczonego za lata 1964-1979.</p> <p>Wskazać należy, że w ocenie Sądu, wysokość zarobków odtworzonych przez biegłego za lata sporne, została zawyżona, gdyż biegły uwzględnił ubezpieczonemu dodatek za pracę w nocy i za drugą zmianę w wymiarze 1/3 dniówek w miesiącu za wszystkie odtwarzane lata, podczas gdy z dokumentacji osobowej ubezpieczonej nie wynika w jakim wymiarze ubezpieczony w konkretnych miesiącach pracował na konkretne zmiany. Biegły przyjął także niezasadnie wynagrodzenie za przepracowane niedziele, podczas, gdy brak jest ewidencji czasu pracy ubezpieczonego w związku z czym brak jest dokumentów poświadczających liczbę przepracowanych niedziel w okresie spornym.</p> <p>W tej sytuacji zastrzeżenia ubezpieczonego są bezzasadne, gdyż dotyczą żądania doliczenia wynagrodzenia ubezpieczonego za 2 niedziele, oraz dodatku za pełnienie funkcji przodowego.</p> <p>Sąd oddalił wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków na okoliczność pracy zmianowej, liczby przepracowanych niedziel, pracy w warunkach szczególnych, gdyż zeznania świadków nie mogą stanowić podstawy ustalania wysokości wynagrodzenia ubezpieczonego, gdy brak jest dokumentacji w zakresie ewidencji czasu pracy, dokumentacji płacowej i informacje uzyskane obecnie od świadków byłby jedynie hipotetycznymi informacjami, które nie mogą stanowić podstawy przy odtwarzaniu wynagrodzenia ubezpieczonego.</p> <p>Podkreślić bowiem należy, że zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa sądowego, nie można wysokości zarobków, stanowiących podstawę do wyliczenia składek na ubezpieczenie społeczne ustalać w sposób hipotetyczny, oparty jedynie na domniemaniu. Przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych są bowiem normami bezwzględnie obowiązującymi i nie zawierają unormowań pozwalających na ustalenie wysokości wynagrodzenia w sposób przybliżony lub prawdopodobny. Przy obliczaniu wysokości podstawy emerytury, bierze się zatem pod uwagę dokładnie ustaloną wartość - wysokość uzyskiwanego w określonym czasie wynagrodzenia. Tym samym, w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składki, należy dokładnie określić wysokość wszystkich składników wynagrodzenia, które mają być uwzględnione – wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22.09.2015r. III AUa 370/14 (LEX nr 1927664).</p> <p>Nie ma możliwości wyliczenia wysokości wynagrodzenia, a co za tym idzie - wysokości składek na ubezpieczenie społeczne oraz wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury w oparciu o wyliczenia hipotetyczne, uśrednione, wynikające z porównania do wynagrodzenia innych pracowników. Uśrednione obliczenie wysokości wynagrodzenia - oparte na wynagrodzeniu otrzymanym przez innych pracowników - nie może oddać indywidualnych cech właściwych dla danego stosunku pracy. Obliczenie wysokości wynagrodzenia musi być oparte na dokumentacji, z której wynikają określone kwoty wynagrodzenia. Kwestia pobieranego wynagrodzenia musi zostać zatem udowodniona w sposób bezwzględny. Tylko dokumentacja stanowi precyzyjny dowód <br/>w zakresie wysokości wynagrodzenia w postępowaniu sądowym. Na podstawie innych dowodów nie jest możliwe dokładne określenie kwoty wynagrodzenia, a co zatem idzie - ustalenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury - wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 31.03.2015r. III AUa 1807/14 (LEX nr 1814849).</p> <p>Sąd Najwyższy w wyroku z 18 grudnia 1997r. (sygn. II UK 418/97, OSNP z 1998/22/661) stwierdził, że „w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sąd nie jest obowiązany do poszukiwania dokumentów zatrudnieniowo-płacowych, o które nie zadbała osoba dochodząca świadczenia ubezpieczeniowego". Ten kto się stara udokumentować wyższe świadczenie musi gromadzić dokumenty, wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej, żeby udowodnić wysokość podstawy wymiaru świadczenia (tak również Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu wyroku z 14 czerwca 2018r. w sprawie IIIAUa 1903/17).</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd kierując się powołanymi przepisami, z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art.477^{<!-- -->14} §1 kpc</a> oddalił odwołanie nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.</p> <p>SSR. del Renata Stańczak</p> </div>